ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Θωράκιση της δραχμής

Σήμερα η κυβερνητική επιτροπή εγκρίνει το σχέδιο του προϋπολογισμού του 1998,
επί του οποίου συμφώνησε χθες ο Πρωθυπουργός Κων. Σημίτης με τον υπουργό
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιάννο Παπαντωνίου.

Τώρα πια δεν απομένουν παρά λίγες ημέρες μέχρι την κατάθεση του προϋπολογισμού
στη Βουλή και είναι πολύ θετικό ότι αυτή τη φορά η δημοσιονομική πολιτική θα
είναι έγκαιρα γνωστή, ώστε όλοι οι φορείς της οικονομίας να έχουν μπροστά τους
έναν καθαρό ορίζοντα, τουλάχιστον για το διάστημα μέχρι το τέλος του 1998.

Στο προηγούμενο σημείωμα της στήλης αυτής (Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου), είχαμε
περιγράψει τις επίμονες προσπάθειες του οικονομικού επιτελείου να διαμορφώσει
έναν προϋπολογισμό, ο οποίος μέσα στα ασφυκτικά περιθώρια του Μάαστριχτ θα
επιτυγχάνει μια δίκαιη κατανομή στα φορολογικά βάρη. Αυτό είναι το μήνυμα που
θα στείλει ο προϋπολογισμός στο εσωτερικό, στους Έλληνες πολίτες.

Ο προϋπολογισμός όμως, που κατά παράδοση είναι ο πιο πιστός καθρέπτης της
οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης, στέλνει εκ των πραγμάτων μήνυμα και προς
το εξωτερικό, προς όλες τις αγορές χρήματος και κεφαλαίου. Υπό το φως μάλιστα
της πρόσφατης διεθνούς χρηματιστηριακής και νομισματικής κρίσης, πρέπει να
υπογραμμισθεί ότι το μήνυμα του προϋπολογισμού προς το εξωτερικό πρέπει να
είναι και ευκρινές και πειστικό.

Αυτό σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός ως άθροισμα μεγεθών που αντιπροσωπεύουν
συγκεκριμένες πολιτικές, πρέπει να στείλει στις αγορές το μήνυμα ότι η
ελληνική οικονομία πορεύεται με βήμα ταχύ προς την Οικονομική και Νομισματική
Ένωση και ότι η απόσταση που τη χωρίζει από τα κριτήρια σύγκλισης θα καλυφθεί
μέσα στο 1998 και το 1999. Εάν το μήνυμα είναι πειστικό, τότε με τον
προϋπολογισμό διαμορφώνεται όχι απλώς ένα πλέγμα προστασίας της δραχμής, αλλά
κυριολεκτικά θωρακίζεται το εθνικό μας νόμισμα.

Τα υψηλά επιτόκια που όρθωσε η Τράπεζα της Ελλάδος και η απόσυρση ρευστότητας
από την αγορά, βεβαίως και είναι ισχυρά μέτρα προστασίας της δραχμής, δεν
παύουν όμως να είναι έκτακτα μέτρα, βραχυπρόθεσμης εκ των πραγμάτων διάρκειας.
Η σταθερή και μόνιμη διασφάλιση της δραχμής επιτυγχάνεται μόνο με μια ορθή
οικονομική πολιτική που πείθει τις αγορές ότι η δραχμή θα συμμετέχει από το
2001 στο ευρώ, όπου πλέον δεν θα μπορεί να τη χτυπήσει κανείς κερδοσκόπος.

Πώς όμως μπορεί ο προϋπολογισμός να στείλει αυτό το πειστικό μήνυμα στις
αγορές; Πρώτον, με την αυξημένη αξιοπιστία του. Εκείνο που τελικά θα μετρήσει
στον προϋπολογισμό είναι η εκτίμηση των έγκυρων οικονομικών αναλυτών ότι είναι
εφαρμόσιμος. Ότι δηλαδή θα εκτελεσθεί χωρίς σοβαρές αποκλίσεις και συνεπώς το
έλλειμμα του δημόσιου τομέα σαν ποσοστό του ΑΕΠ θα πέσει το 1998 κάτω από το
3%, πράγμα που σημαίνει ότι ήδη από το 1998 η χώρα θα έχει επιτύχει το σκληρό
κριτήριο του Μάαστριχ. Το ύψος λοιπόν των εσόδων και των δαπανών του
προϋπολογισμού θα αξιολογηθούν από τις αγορές με βάσεις τον ρεαλισμό των
προβλέψεων, εάν δηλαδή είναι εφικτή η αύξηση των δημοσίων εσόδων κατά 11% και
η συγκράτηση του ρυθμού ανόδου των δαπανών στο 6%.

Δεύτερον, ο προϋπολογισμός πρέπει να στείλει στις αγορές το μήνυμα ότι η
κυβέρνηση αξιοποιεί ισομερώς όλα τα μέσα πολιτικής και δεν στηρίζεται, όπως
πολλές φορές συνέβαινε μέχρι τώρα, μονομερώς στη νομισματική και
συναλλαγματική πολιτική. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός θα
αξιολογηθεί βασικά με δύο κριτήρια. Το πρώτο κριτήριο θα είναι οι δαπάνες για
το μισθολόγιο, αφού θα αποδείξουν αν η κυβέρνηση είναι πιστή στη δέσμευσή της
για μια συγκρατημένη εισοδηματική πολιτική. Όταν μάλιστα κυβερνητικοί
παράγοντες εν είδει αυτοκριτικής έχουν παραδεχθεί ότι εφέτος ο πληθωρισμός δεν
έπεσε με τον επιθυμητό ρυθμό, γιατί τους ξέφυγε η εισοδηματική πολιτική, το
σφίξιμο των σχετικών δαπανών στον προϋπολογισμό του 1998 θα είναι η καλύτερη
απόδειξη ότι τα λάθη διορθώνονται έγκαιρα. Ακόμη, η πολιτική για τις
προσλήψεις νέου προσωπικού και η απαρέγκλιτη εφαρμογή της δέσμευσης για έναν
νέο δημόσιο υπάλληλο στη θέση των πέντε που φεύγουν θα προσθέσει σε αξιοπιστία.

Το δεύτερο κριτήριο συνδέεται με τα θεσμικά μέτρα που θα αποδεικνύουν ότι η
συγκράτηση του ρυθμού ανόδου των δαπανών στο 6% είναι εξασφαλισμένη. Όταν
μιλάμε για θεσμικά μέτρα, αναφερόμαστε κυρίως στα προσφάτως αποφασισθέντα από
το Υπουργικό Συμβούλιο για συγχωνεύσεις δημοσίων υπηρεσιών και οργανισμών. Με
ποιο ρυθμό θα προχωρήσει η εφαρμογή των μέτρων αυτών και εάν ο προϋπολογισμός
του 1998 θα έχει μια ουσιώδη ελάφρυνση είναι ερωτήματα, η θετική απάντηση στα
οποία έχει μεγάλη σημασία για τη γνώμη που θα διαμορφώσουν τελικά οι ξένες
αγορές χρήματος και κεφαλαίων για την Ελλάδα και το νόμισμά της.