Η αδιαλλαξία Γιλμάζ οδήγησε σε αδιέξοδο

Σε αδιέξοδο κατέληξε η συνάντηση Σημίτη – Γιλμάζ εξαιτίας της αδιαλλαξίας του
Τούρκου πρωθυπουργού, ο οποίος επέμεινε ως το τέλος στον εφ’ όλης της ύλης
διάλογο για τα ελληνοτουρκικά.

Ο κ. ΓΙΛΜΑΖ, μάλιστα, δεν θέλησε καν να υπάρξουν δηλώσεις με τις οποίες να
επαναβεβαιώνεται η Συμφωνία της Μαδρίτης, αφήνοντας ωστόσο υπονοούμενα για τις
δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Η συνάντηση έγινε υπό τη σκιά ενός νέου μπαράζ παραβιάσεων στο Αιγαίο, που
αυξάνονταν όσο πλησίαζε η ώρα του προκαθορισμένου ραντεβού των δύο ηγετών
(σαράντα τουρκικά F-16 και «Φάντομ» μπήκαν στο FIR Αθηνών και παραβίασαν τον
εθνικό εναέριο χώρο σε 17 περιπτώσεις). Παραβιάσεις που αποτελούν μια σαφή
υπόμνηση προς τον Τούρκο πρωθυπουργό (αλλά και προς την Αθήνα) για το πού
τελικά εδράζεται η πραγματική εξουσία στην Τουρκία, ασχέτως με το τι
συζητείται σε πολιτικό επίπεδο από τον κ. Γιλμάζ.

Πάντως, με παρέμβαση της αμερικανικής πλευράς οι κ.κ. Σημίτης και Γιλμάζ
συμφώνησαν κατ’ αρχάς στη διερεύνηση τρόπων για τη μείωση της έντασης στο
Αιγαίο μέσω της υιοθέτησης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΩΡΑ

Μετά το τέλος της συνάντησης, που κράτησε περισσότερο από μία ώρα, ο κ.
Σημίτης δήλωσε ότι δεν προέκυψαν από αυτήν κάποια συμπεράσματα που να αλλάζουν
την κατάσταση στα ελληνοτουρκικά. Πρόσθεσε ωστόσο ότι συναντήσεις τέτοιου
είδους είναι ωφέλιμες διότι δημιουργούν ένα καλύτερο κλίμα στις σχέσεις των
δύο χωρών, οι οποίες είχαν φτάσει στο επίπεδο της αντιπαράθεσης.

Στη συνάντηση ο κ. Σημίτης επέμεινε στην πολιτική τής βήμα προς βήμα
προσέγγισης, ζητώντας από τον κ. Γιλμάζ να προσφύγει στη Χάγη για το θέμα των
Ιμίων, έτσι ώστε να απελευθερωθεί η διαδικασία χορήγησης κοινοτικών κονδυλίων
προς την Άγκυρα.

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας όμως κράτησε αδιάλλακτη στάση, υπογραμμίζοντας την
ανάγκη επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών μέσω διαλόγου και μιας συμφωνίας
– πακέτου. Επιχείρησε ωστόσο να κρατήσει κάποια προσχήματα διαλλακτικότητας
προσκαλώντας στην Άγκυρα τον Έλληνα πρωθυπουργό.

Στην πρόσκληση αυτή ο κ. Σημίτης απήντησε μεν θετικά, ουσιαστικά όμως την
παρέπεμψε στις διπλωματικές καλένδες, λέγοντας ότι η ημερομηνία για την
επίσκεψη στην Άγκυρα θα καθορισθεί διά της διπλωματικής οδού και η συνάντηση
αυτή θα πραγματοποιηθεί εφόσον υπάρχουν προϋποθέσεις για μια θετική κατάληξή
της. Ακόμη ο κ. Σημίτης έκρινε ωφέλιμη τη συνάντηση και από το γεγονός ότι οι
δυο πρωθυπουργοί συμφώνησαν να υπάρξει συνέχεια στο πνεύμα της Μαδρίτης, αλλά
και στη διαδικασία των εμπειρογνωμόνων.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός είπε στον κ. Γιλμάζ ότι είναι ανάγκη να υπάρξει
απάντηση από τουρκικής πλευράς στην επιστολή που έχουν στείλει οι
εμπειρογνώμονες και ανάλογα με την απάντηση αυτή θα υπάρξει και συνέχεια στη
διαδικασία αυτή.

Ούτε βήμα. Κώστας Σημίτης – Μεσούτ Γιλμάζ πριν από την επίδειξη αδιαλλαξίας

Ο κ. Σημίτης υπογράμμισε ακόμη ότι η συμφωνία Παπούλια – Γιλμάζ του 1988 θα
πρέπει να εφαρμόζεται από την τουρκική πλευρά και του ανέφερε χαρακτηριστικά
τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.

Και σ’ αυτό το σημείο, όμως, ο κ. Γιλμάζ δεν θέλησε να δείξει σημεία
διαλλακτικότητας, επαναλαμβάνοντας τις γνωστές τουρκικές θέσεις αλλά και
αφήνοντας σαφώς να φανούν οι εσωτερικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη βήμα
προς βήμα προσέγγιση λόγω των στρατιωτικών της Άγκυρας.

«Αυτό δεν μπορώ να το κάνω», είπε ο κ. Γιλμάζ στον κ. Σημίτη σύμφωνα με
έγκυρους διπλωματικούς κύκλους.

Πάντως, ο κ. Σημίτης υπεραμύνθηκε της τακτικής της ελληνικής κυβέρνησης να
επιδιώκει συναντήσεις ακόμη και με την τουρκική πλευρά, λέγοντας ότι τέτοιες
κινήσεις δεν προδίδουν υποχωρητικότητα, αλλά αντίθετα ενισχύουν την ελληνική
διαπραγματευτική θέση.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν στα «ΝΕΑ» ότι ο κ. Σημίτης ήταν ικανοποιημένος από
τη συνάντηση με τον κ. Γιλμάζ, κι όχι μόνο επειδή το κλίμα μεταξύ των δύο
ανδρών ήταν πολύ καλό. Αλλά κι επειδή η ελληνική πλευρά γνωρίζει σε βάθος τώρα
τα σημεία στα οποία η Άγκυρα θεωρεί ως ιδιαίτερα ευαίσθητα για την ίδια, ενώ
και ο κ. Γιλμάζ αντιλαμβάνεται πλέον ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες θέσεις
της Ελλάδας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τις τελευταίες μέρες υπήρξε παρέμβαση της υπουργού
Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μ. Ολμπράιτ, προς Αθήνα και Άγκυρα για το θέμα των
ασκήσεων «Ταύρος» και «Παρμενίων», οι οποίες είχαν κοινό πεδίο εφαρμογής.

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΗΠΑ

Χθες ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αφού μίλησε για την παρέμβαση αυτή
της αμερικανικής πλευράς, ζήτησε από τις δύο χώρες να επιδείξουν
αυτοσυγκράτηση, ενώ εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνάντηση της Κρήτης.

Ο κ. Ρούμπιν είπε ότι ακόμη κι αν δεν υπάρξει υπογραφή κάποιας συμφωνίας κάθε
συνάντηση που συμβάλλει στη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις
αποτελεί θετική εξέλιξη.

Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών, Θ. Πάγκαλος, αναφερόμενος στο θέμα του
Δικαστηρίου της Χάγης, είπε ότι δεν είναι ελληνική καινοτομία να ζητεί την
επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο διεθνές αυτό διαιτητικό όργανο.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητεί απ’ όλες τις χώρες που θέτουν υποψηφιότητα για
ένταξη την αποδοχή της γενικής δικαιοδοσίας του Διεθνούς Δικαστηρίου της
Χάγης, είπε ο κ. Πάγκαλος, θυμίζοντας ότι αυτό αναφέρεται στο κείμενο της
επιτροπής «Ατζέντα 2000».

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Μ. Γιλμάζ, σε συνέντευξή του
στην εφημερίδα «Χουριέτ» εμφανίστηκε ιδιαίτερα διαλλακτικός, λέγοντας ότι δεν
υπάρχει τίποτα που να μην μπορεί να επιλυθεί με αμοιβαία καλή θέληση,
υπογράμμισε όμως ότι η συγκυρία δεν βοηθάει.

«Η συγκυρία, τόσο από την άποψη της θέσης του κ. Σημίτη στο κόμμα του όσο και
γενικότερα στην εσωτερική πολιτική, δεν είναι ιδιαίτερα κατάλληλη», είπε ο κ.
Γιλμάζ, υπονοώντας σαφώς τις παρεμβάσεις των Τούρκων στρατιωτικών στα πολιτικά
θέματα της Τουρκίας.

«Πρώτος στόχος μας είναι να αποφύγουμε μία σύρραξη, να αποφύγουμε κάποιο
ατύχημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύρραξη», πρόσθεσε ο κ. Γιλμάζ. Ο κ.
Σημίτης συναντήθηκε ακόμη με τον πρόεδρο των Σκοπίων, Κ. Γκλιγκόροφ, ο οποίος
δεν θέλησε να δείξει σημεία υποχώρησης στο θέμα της ονομασίας, μιλώντας ωστόσο
για την ανάγκη οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών.

*Στην προκλητική στάση της Τουρκίας απέδωσε η Ν.Δ. την αποτυχία της συνάντησης
της Κρήτης. Κατηγόρησε, όμως, την κυβέρνηση ότι «εμμένει στην παθητική
πολιτική της, η οποία με δεδομένη τη στάση της Τουρκίας οδηγεί σε αδιέξοδα».