Η «αναλγησία της εξουσίας»

«Αναλγησία της εξουσίας», «δεσποτισμό» και «προχειρότητα» καταλογίζει στην
κυβέρνηση ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος σε επιστολή του προς «ΤΑ ΝΕΑ», για
τις ονομασίες των νέων δήμων, με αφορμή τις απόψεις του συντάκτη μας Χρίστου
Ζαφείρη, τις οποίες ανέπτυξε στους «Προβολείς» με τίτλο «Ο απατηλός
Καποδίστριας» (16.10.97). Ο Χρ. Ζαφείρης υποστήριζε ότι με τις ονοματοθεσίες
των νέων δήμων καταδικάζονται στη λήθη ιστορικές κοινότητες, ενώ σε αρκετές
περιπτώσεις δόθηκαν «ονόματα ανιστόρητα και ασύμβατα με την περιοχή», που
πλαστογραφούν την εθνική αυτογνωσία.

Ο Ντ. Χριστιανόπουλος προσεγγίζει από οκτώ πλευρές το θέμα και επισημαίνει ότι
«η κυβέρνηση δε δίνει δικαίωμα σε διάλογο». Παραθέτουμε το πλήρες κείμενο της
επιστολής του Ντίνου Χριστιανόπουλου.

«Με ενδιαφέρον διάβασα στα “ΝΕΑ” της 16 τρ. την επιφυλλίδα του φίλου Χρ.
Ζαφείρη για τον “Καποδίστρια”. Επιτρέψτε μου να προσθέσω κι εγώ μερικές
σκέψεις μου.

1ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Το 1926-1928 οι μετονομασίες δήμων και κοινοτήτων έγιναν από μία επιτροπή του
υπουργείου Εσωτερικών, στην οποία μετείχαν προσωπικότητες κύρους (Γ.Ν.
Χατζηδάκις, Στίλπων Κυριακίδης κ.ά.). Η επιτροπή εργάστηκε τρία χρόνια,
εξέδωσε τις προτάσεις της σε βιβλίο και το υπουργείο έδωσε το δικαίωμα στους
ενδιαφερόμενους να υποβάλλουν ενστάσεις κατά τη διάρκεια ολόκληρου του 1929.
Βλέπουμε, δηλαδή, ότι τότε κρατήθηκε μία διαδικασία άκρως δημοκρατική. Η
σημερινή κυβέρνηση ανακοινώνει σχεδόν τετελεσμένα γεγονότα, δε δίνει δικαίωμα
σε διάλογο, ούτε επιτρέπει αντίδραση (βλ. γεγονότα του χωριού Μελάς).

2ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η μαζική κατασκευή τεχνητών δήμων δίνει ακόμη ένα χτύπημα στην κοινοτική, δηλ.
στην αγροτική ζωή. Η τακτική αυτή συνεχίζει, εδώ και πολλές δεκαετίες, την
υπονόμευση της κοινοτικής ζωής, δηλ. την υπονόμευση της γεωργίας υπέρ της
βιομηχανίας, κάτι που μας οδήγησε ανυπεράσπιστους στην αγκαλιά του ξένου
κεφαλαίου. Ανεξάρτητα από τις σκοπιμότητες που επικαλείται η κυβέρνηση, ο
κλονισμός της κοινοτικής ζωής θα υπονομεύσει ακόμη περισσότερο τη βάση της
κοινωνικής μας ζωής.

3ΤΟΠΙΚΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Είναι γνωστό ότι πολλές κοντινές κοινότητες έχουν παλιές τοπικιστικές διαφορές
μεταξύ τους. Η αναγκαστική συγχώνευση δε θα λύσει αυτό το πρόβλημα, αντίθετα η
κυρίαρχη κοινότητα θα εξοντώσει τη μικρότερη κοινότητα που θα υπαχθεί σ’
αυτήν. Και θα την εξοντώσει με την πλήρη υποστήριξη του υπουργείου. Από τώρα
κλαίω την Όλυνθο, εάν τελικά υπαχθεί στον Πολύγυρο.

4ΦΥΛΕΤΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

Πολλά χωριά, ακόμη και κοντινά, έχουν εντελώς διαφορετική φυλετική προέλευση.
Πώς να συνενωθεί ένα χωριό Ποντίων με ένα χωριό Αρβανιτοβλάχων; Σίγουρα το
μεγαλύτερο χωριό θα καταπιεί το μικρότερο εν ονόματι της δημοποιήσεως. Ο
βεβιασμένος αυτός και άκριτος συγκρητισμός δεν παρέχει καθόλου εχέγγυα για το
σεβασμό των φυλετικών προελεύσεων και όλων των δεδομένων που συνεπάγονται
αυτές (παράδοση, πολιτιστικά στοιχεία, γλώσσα κ.λπ.).

5ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ

Είναι το πιο νευραλγικό σημείο του “Καποδίστρια”. Οι αυθαίρετες και άκριτες
αλλαγές τοπωνυμίων, τα οποία συνδέονται με την ιστορία μας και την εκφράζουν,
είναι η τραγικότερη απόδειξη της κυβερνητικής προχειρότητας. Χωριά σαν την
κοινότητα Μελάς που μετονομάστηκαν με πιθανά και απίθανα ονόματα θα
τραυματισθούν ανεπανόρθωτα ως προς την εθνική τους ευαισθησία, αλλά για τον
ίδιο λόγο θα τραυματισθούμε κι εμείς βλέποντας το κράτος να καταποντίζει τα
εθνικά μας ιδανικά, τη στιγμή που οι Βούλγαροι έχουν λυσσιάξει αποθεώνοντας
τον Σαντάνσκι και τον Τσακαλάρωφ.

6ΟΙ ΧΑΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Όπως κινδυνεύουν τα εθνικά μας ιδανικά, κινδυνεύει και η μνήμη των χαμένων
πατρίδων. Θυσίες και ολοκαυτώματα σε Πόντο, Μικρά Ασία, Ανατολική Θράκη,
Ανατολική Ρωμυλία και Βόρεια Μακεδονία, με τις μετονομασίες θα ξεχαστούν
εντελώς (αφού άλλωστε αυτά δεν διδάσκονται ούτε στο μάθημα της ελληνικής
Ιστορίας) και μαζί τους θα ξεχασθεί η σχέση των χαμένων πατρίδων με το
Βυζάντιο και την πρώιμη τουρκοκρατία.

7ΑΡΧΑΙΟΠΛΗΞΙΑ ΗΜΙΜΑΘΩΝ

Το να βάζουμε επιπόλαια διάφορα αρχαία ονόματα εκεί που δεν υπήρχαν είναι κάτι
που συνεχίζει μια σαθρή τακτική μετονομασιών, ήδη από τα χρόνια του Όθωνα.
Υπάρχει κίνδυνος να μην ξέρουμε καθόλου τα αυθεντικά αρχαία τοπωνύμια και να
γνωρίζουμε μόνο τα πλαστά. Ούτε χρωστούν οι προσφυγικές εγκαταστάσεις να
φορτωθούν ανύπαρκτα μεγαλεία που μαγειρεύτηκαν αυθαίρετα σε γραφεία
υπουργείων. Κάθε τόπος έχει την παράδοσή του και αυτή η παράδοση πρέπει να
αναδεικνύεται. Εάν τα τοπωνύμια δεν βγαίνουν μέσα από την ιστορική μνήμη αλλά
από την αρχαιοπληξία ημιμαθών νουνών, ο λαός μας δε θα ξέρει ούτε πού
γεννήθηκε ούτε για ποιον τόπο θα χρειαστεί να πολεμήσει.

8Η ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Είναι αστείο, αλλά όπως η εξουσία δε νοιάζεται για τα ονόματα που επιβάλλει,
έτσι δε νοιάζεται και για το αν τα Σκόπια αυτοβαπτισθούν σε Μακεδονία. Η ίδια
αδιαφορία μαστίζει τα υπουργεία είτε πρόκειται για χωριά είτε κινδυνεύει η
εθνική μας υπόσταση. Εκεί που κυβερνούμε, θα γίνει το δικό μας ­ εκεί που δεν
κυβερνούμε, τι μας νοιάζει να μπει ένα όνομα που συμφέρει μόνο τους εχθρούς
μας; Με τέτοια αδιαφορία άλλωστε θρέφεται ένας δεσποτισμός, που το μοντέλο του
ξεκινάει από τις Ενωμένες Πολιτείες: δε μας ενδιαφέρει ποιος έχει δίκιο, αρκεί
να έχω τη δύναμη να επιβάλω αυτό που θέλω. Και στην περίπτωσή μας, ο υπουργός
που στραγγάλισε χθες τους μικρομεσαίους με το σύστημα των αντικειμενικών
κριτηρίων, στραγγαλίζει σήμερα τις κοινότητες με το σύστημα των αναγκαστικών
συσσωματώσεων. Άλλωστε, ποιος θα αντιδράσει; τα πρόβατα; Αυτά, είτε έτσι είτε
αλλιώς, τα περιμένει το σφαγείο».