«Μαμά, τι είναι ελεύθερος χρόνος;»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
11 λεπτά
 |
|
Μέσα στο σπίτι και η μπασκέτα για λίγα «κλεφτά» καλάθια |
Να ‘σαι τώρα επτά χρόνων, να πηγαίνεις μόλις στην Α’ Δημοτικού και να σε
κυνηγά ο… χρόνος!
ΠΕΝΤΕ ώρες μάθησης και διδασκαλίας στην τάξη. Δύο με τρεις ώρες μελέτη στο
σπίτι για να αποδώσεις στο σχολείο. Να καταναλώνεις δύο ώρες κατά μέσο όρο
την ημέρα για τις εξωσχολικές σου δραστηριότητες. Μια με δύο ώρες για τις
διαδρομές από και από προς το σχολείο, τη σχολή χορού, το κολυμβητήριο, τα
αγγλικά… Χρειάζεται, βέβαια, και να φας και να κοιμηθείς, αυτά κρίνονται
«αναγκαία». Όσο για χαλάρωση, ξεκούραση και παιχνίδι, ε, αυτά είναι μάλλον…
πολυτέλεια! Να ‘σαι επτά χρόνων και να έχεις ήδη «γνωριστεί» με το στρες!
Ένα στα τέσσερα επτάχρονα παιδιά διαβάζει στο σπίτι περισσότερες από τρεις
ώρες την ημέρα. Δύο στα τρία επτάχρονα παιδιά διαβάζουν και το Σαββατοκύριακο!
Οι μαθητές της Α’ Δημοτικού σε ποσοστό 22% μελετούν μία ώρα την ημέρα. Το 45%
των παιδιών, δύο ώρες την ημέρα. Το 17%, τρεις ώρες και το 6% περισσότερες από
4 ώρες την ημέρα, σύμφωνα με πανελλήνια έρευνα που έκανε η Α’ Παιδιατρική
Κλινική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών σε 8.158 παιδιά ηλικίας επτά ετών, σε 3.455
σχολεία της χώρας από την Τζαμπίκα της Ρόδου έως τον Αρχάγγελο Φλωρίνης. Στο
σύνολό της η έρευνα αφορούσε τη μελέτη της υγείας και της συμπεριφοράς των
παιδιών από τη γέννησή τους έως τα επτά πρώτα χρόνια ζωής τους.
ΤΑ «ΠΡΩΤΑΚΙΑ»
Τα «πρωτάκια» δεν έχουν «σχόλη»: Επτά ημέρες τη βδομάδα διαβάζει το 25% των
επτάχρονων παιδιών. Έξι μέρες το 32%. Πέντε μέρες το 30%. Και μόλις το 6% των
παιδιών διαβάζει τρεις ή τέσσερις ημέρες τη βδομάδα. «Αυτό που απέδειξε η
έρευνά μας είναι ότι τα επτάχρονα παιδιά απειλούνται από μεγάλο φόρτο
εργασίας», εξηγεί η κ. Χρύσα Μπάκουλα-Τζουμάκα, αναπληρώτρια καθηγήτρια
Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
«Παιδιά της Α’ τάξης που θα ‘πρεπε να καλύπτεται όλη η δουλειά του σχολείου
στο σχολείο και να είναι ελεύθερα για χαλάρωση και παιχνίδι στο σπίτι
δαπανάνε πολλές από τις ώρες τους στο σπίτι για διάβασμα. Υπάρχει, δυστυχώς,
μια μεγάλη πίεση και μια εργασιακή σχέση των μικρών παιδιών με το σχολείο. Και
ο χρόνος της ελευθερίας τους δεσμεύεται λόγω της αναγκαίας εκτέλεσης του
μαθητικού καθήκοντος…».
Στις εξωσχολικές απασχολήσεις των μικρών παιδιών κυρίαρχη είναι η…
τηλεόραση: το 86% των επτάχρονων παιδιών βλέπει καθημερινά τηλεόραση, το
απόγευμα κυρίως και νωρίς το βράδυ. Το 20% των παιδιών παρακολουθεί τηλεοπτικά
προγράμματα περισσότερο από τρεις ώρες την ημέρα σε καθημερινή βάση! Τις
αργίες και τα Σαββατοκύριακα το ποσοστό αυτό αγγίζει το 50% των παιδιών.
Η εκμάθηση ξένης γλώσσας αφορά το 5% των επτάχρονων παιδιών, που δαπανούν γι’
αυτήν δύο με τρεις ώρες τη βδομάδα. Το 4% των παιδιών μαθαίνει κάποιο μουσικό
όργανο μία με δύο ώρες την εβδομάδα. Το 3% των παιδιών πηγαίνει κολυμβητήριο
δύο με τρεις ώρες τη βδομάδα. Το 4% των παιδιών σε αθλοπαιδιές καράτε,
κουγκ-φου, γυμναστήρια. Και το 15% των κοριτσιών σε σχολές χορού τρεις ώρες
τη βδομάδα.
ΟΙ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ
Ένα ενδιαφέρον σημείο της έρευνας αφορά τις ώρες που τα επτάχρονα παιδιά
δαπανούν για να φθάσουν στο σχολείο τους. Το 17% των παιδιών της Α’ Δημοτικού
(ένα στα έξι παιδιά) χρειάζονται μεταφορικό μέσο για να φθάσουν στο σχολείο
τους και χάνουν μισή ώρα την ημέρα για κάθε διαδρομή, ενώ για το 2% των
παιδιών δαπανάται σημαντικά περισσότερος χρόνος στις διαδρομές από και προς το σχολείο.
Το διάβασμα στο σπίτι είναι τελικώς μια… οικογενειακή υπόθεση. Κι απ’ ό,τι
φαίνεται, η μητέρα… ξαναφοιτά στην Α’ Δημοτικού, αφού σε ποσοστό 92% οι
μητέρες αναλαμβάνουν να «διαβάσουν» τα πρωτάκια. Υποβοηθούνται όμως στο 30%
των περιπτώσεων από τον πατέρα και στο 15% των περιπτώσεων από τον παππού, τη
γιαγιά και τα μεγαλύτερα παιδιά. Υπάρχει και ένα, ευτυχώς μικρό, ποσοστό
παιδιών που πάνε στην Α’ τάξη (2%) που έχουν καθημερινά δάσκαλο επ’ αμοιβή στο σπίτι!
Ακόμη κι αν το ζητούμενο είναι η μόρφωση, τα παιδιά στην Ελλάδα με το που
ξεφεύγουν από τη βρεφική τους ηλικία γίνονται πιόνια στη σκακιέρα του
ανταγωνισμού μιας κοινωνίας που απαιτεί όλο και περισσότερα από όλο και…
μικρότερους! Πιεσμένοι γονείς, «συμπιεσμένα» παιδιά: «Πολλές φορές οι γονείς
επιχειρηματολογούν λέγοντας ότι μόνο του το παιδί επέλεξε να έχει και… πέντε
δραστηριότητες εκτός σχολείου», λέει η κ. Μπάκουλα. «Στην ουσία, όμως, ο
γονιός πιέζει έμμεσα το παιδί, κάνοντας εμφανείς συγκρίσεις με το γειτονόπουλο
ή το παιδί του πρωτοξάδελφου, και το παιδί μοιραία επιλέγει να ανταγωνισθεί
τον “αντίπαλο”. Επιλέγει να πιεσθεί περισσότερο από τα έξι και τα εφτά του χρόνια!».
ΠΙΕΣΗ
Πόσο πιέζεται ένα σημερινό παιδί; Δεν υπάρχει μέτρο ή ζυγαριά. Ένα παιδί που
διαβάζει μία ώρα την ημέρα μπορεί να είναι περισσότερο πιεσμένο από ένα παιδί
που καταναλώνει τρεις ώρες στη μελέτη των μαθημάτων του.
Αλλά δυστυχώς η αξία του παιχνιδιού όλο και εκμηδενίζεται. Καταλήγουν σήμερα
τα παιδιά να είναι εξαρτημένα από τις υποχρεώσεις τους, με τον τρόπο που οι
γονείς είναι εξαρτημένοι από τις δουλειές τους.
 |
|
Έντεκα ώρες καθημερινής δραστηριότητας για τον Παύλο, εννέα με δέκα ώρες |
Ο ΠΑΥΛΟΣ και η μικρούλα Αλεξάνδρα το αργότερο μέχρι τις 9.30 το βράδυ
βρίσκονται στα κρεβάτια τους αλλά και πάλι δύσκολα ξυπνάνε το πρωί. Ο
γαλανομάτης Παύλος τελειώνει φέτος το Δημοτικό και η σπιρτόζα Αλεξάνδρα
φορτίζει από τώρα τις μπαταρίες της για να… αντεπεξέλθει μελλοντικά.
Παιδιά της Βάσως Τσακανίκα στενογράφου στη Βουλή και του Στέλιου
Αλεξανδρόπουλου λέκτορα Πολιτικών Επιστημών και Κοινωνιολογίας στο
Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου ακολουθούν και πορεύονται στους ρυθμούς μιας
ανταγωνιστικής κοινωνίας. Ως οικογένεια, βρίσκονται μόνο τα
Παρασκευοσαββατοκύριακα. Τις λοιπές και (δύσκολες) μέρες ο πατέρας βρίσκεται
στο Ρέθυμνο, η μητέρα άλλοτε πρωί, άλλοτε απόγευμα και άλλοτε… πρωί και
απόγευμα στη Βουλή και τα παιδιά στα δικά τους προγράμματα με τη συνδρομή
ευτυχώς γιαγιάς και παππού, αλλά και μιας ξαδέρφης που πηγαινοφέρνει μαζί με
το δικό της παιδί και την 4χρονη Αλεξάνδρα από το μπαλέτο.
Γερό «ελαστικό» με πολλές… αυξομειώσεις στις θερμοκρασίες και αποδεδειγμένες
αντοχές η Βάσω, επιδιώκει να μην κάνει την υπερβολή… πραγματικότητα
τουλάχιστον στη ζωή των παιδιών της.
Μετρημένος και σοβαρός ο Παύλος κάνει παρασπονδίες αλλά με μέτρο. Και επειδή
είναι εγωιστής, θέλει να είναι και πρώτος σε όλα. Του αρέσει να μαθαίνει αλλά
είναι μάλλον κουρασμένος γιατί τελευταία άφησε τα εξωσχολικά που με μανία
διάβαζε. Έχει πέσει όμως με τα μούτρα στα κομπιούτερ. Και δόξα τω Θεώ,
υπάρχουν δύο των γονιών του στο σπίτι: «καθηλώνεται για ώρες μπροστά στο
κομπιούτερ, του αλλάζει τον αδόξαστο…».
Κι αυτό είναι μάλλον διασκέδαση για τον Παύλο. Γιατί κατά τα άλλα, το
πρόγραμμά του είναι βαρύ. Γύρω στις εφτά το πρωί ξυπνάει, οκτώ παρά περνά το
σχολικό. Προλαβαίνει να παίξει και λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι. Ακολουθεί
ένα πλήρες εξάωρο στο οποίο περιλαμβάνονται και έξτρα μαθήματα Αγγλικών,
κομπιούτερ και εκμάθησης παραδοσιακών χορών. Η επιστροφή στο σπίτι με το
σχολικό γίνεται γύρω στις 2.30 με 3 το μεσημέρι. Τρώει, ξεκουράζεται μισή ώρα
και… εφορμά. Δύο περίπου ώρες χρειάζεται για τα μαθήματα της επομένης. Τρεις
φορές την εβδομάδα θα φύγει (μόνος πια) από το σπίτι δυο ώρες κάθε φορά για
μάθημα Αγγλικών. Έξι ώρες την μια εβδομάδα, εφτά την επομένη πρόσθεσε και
μια ώρα εκμάθησης Αγγλικών μέσω κομπιούτερ. Η Παρασκευή είναι η χειρότερή του
μέρα, γιατί καθυστερεί η επιστροφή στο σπίτι λόγω των παραδοσιακών χορών,
ακολουθεί η μελέτη των Αγγλικών, φεύγει για τρίωρο Αγγλικών στο φροντιστήριο
και επιστρέφοντας, αφού παίξει ένα μισάωρο ή κάτι παραπάνω με τα παιδιά της
γειτονιάς, θα ασχοληθεί με τα μαθήματα της Δευτέρας, επιλέγοντας ο ίδιος να
έχει περισσότερες ελεύθερες ώρες το Σαββατοκύριακο.
Το κολυμβητήριο είναι μια ιστορία τεσσάρων χρόνων, έξι ώρες την εβδομάδα.
Πήγαινε πολύ καλά, κερδίζοντας και μετάλλια, αλλά εφέτος παράτησε το
«μοναχικό» άθλημα, θέλοντας να αντικαταστήσει αυτές τις ώρες στο γυμναστήριο,
εισπράττοντας την ομαδική χαρά που δίνει το μπάσκετ.
Τα παιδιά εκπαιδεύονται στους τρελούς ρυθμούς των γονιών τους και μαθαίνουν
να… αντέχουν, πιστεύει η Βάσω. Ο Παύλος απασχολείται «εργασιακά» 11 ώρες την
ημέρα. Παίζει άλλη μία. Μπορεί να δει και μισή ώρα τηλεόραση. Κοιμάται τις
υπόλοιπες… Σκληρό πρόγραμμα που κρατά… χρόνια: «Οι επιλογές είναι δικές
του. Εμείς υπήρξαμε ξεκούραστα παιδιά. Σήμερα όμως ένα παιδί που μένει “απ’
έξω”, είναι εκτός τόπου και χρόνου! Οι απαιτήσεις είναι μεγαλύτερες, ο
ανταγωνισμός στο σχολείο και στο κοινωνικό περιβάλλον σκληρός. Το παιδ, ζητάει
να κάνει αυτό που κάνει και ο φίλος του. Δεν μπορείς να το εμποδίσεις. Η
υπερβολή είναι το λάθος…».
Στα βάθη της έχει την κρυφή αγωνία αλλά και ενοχές «αν βοηθάμε πραγματικά τα
παιδιά μας ή πόσο ισορροπημένα παιδιά δημιουργούμε. Λείπω πολλές ώρες από το
σπίτι. Ο Στέλιος λείπει μέρες. Τα Σαββατοκύριακα, τι να προλάβεις; Δεν έχουμε
τον αναγκαίο χρόνο να συζητήσουμε με τα παιδιά μας. Να παίξουμε και να
χαλαρώσουμε μαζί τους… Δεν υπάρχουν μεγάλες ανάσες! Είμαστε όλοι κυνηγημένοι…».
Η ΜΕΛΙΝΑ έκλεισε τα επτά στις 28 του περασμένου Μάη. Είναι ολόκληρο κορίτσι
πια, μαθήτρια της Β’ Δημοτικού. Μπερδεύει ακόμα τον πολλαπλασιασμό του 3 και
του 5, είναι τόσο βιαστική που ξεχνάει να προσθέσει στις λεξούλες της
ορθογραφίας της αυτό το ρημάδι το «σου» το τελικό, καμιά φορά αφήνει και το
«Ανθολόγιο» στο σπίτι ή χάνει τη φωτοτυπία με τις ασκήσεις της εβδομάδας.
Κατά τα άλλα, η Μελίνα είναι πλήρης δραστηριοτήτων. Ξυπνάει, ως συνεπής…
εργάτρια, στις επτά παρά το πρωί. Σε λιγότερο από μισή ώρα πρέπει να έχει
πάρει το πρωινό της, να έχει πλυθεί και να έχει ντυθεί με τη μικρότερη
αδερφή της, την πεντάχρονη Χριστίνα, καρφωμένη μπροστά στην ανοιχτή ντουλάπα
να διαπραγματεύεται τι θα φορέσει! Άλλοτε η μαμά και άλλοτε ο μπαμπάς θα
μεταφέρουν με το αυτοκίνητο τη Μελίνα στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου και
τη Χριστίνα στο Δημοτικό Παιδικό Σταθμό της οδού Δ. Ράλλη γύρω στις 7.30 το
πρωί να προλάβουν κι εκείνοι να φτάσουν έγκαιρα στη δουλειά τους στο κέντρο.
Η Μελίνα, μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι του σχολείου, θα παραμείνει με άλλα
παιδιά εργαζομένων γονιών στη δημιουργική τάξη «θαυματουργό» πρόγραμμα του
δήμου. Και εκεί θα επιστρέψει, μετά το πεντάωρο των μαθημάτων, γύρω στη μία το
μεσημέρι. Για να περιμένει τη μαμά της συνήθως, που δεν μπορεί να την
παραλάβει νωρίτερα από τις 4 το απόγευμα!
Αυτό το τρίωρο, λοιπόν, θα κάνει άλλες μέρες ενόργανη κι άλλες ρυθμική, θα
παίξει με τα μεγαλύτερα αγόρια μπάσκετ στο προαύλιο και υπάρχει και μια μικρή
ελπίδα να κάνει και κανένα μάθημα της επομένης. Όταν βέβαια έχει ρυθμική, δεν
μπορεί να φύγει από το σχολείο πριν από τις 4.30 το απόγευμα.
Με ένα τοστ, ένα κρουασάν και έναν – δυο χυμούς, η Μελίνα αντέχει μέχρι το
απόγευμα. Όταν επιστρέφει στο σπίτι αφού κάνουν μια ακόμη στάση για να
παραλάβουν και τη μικρή από τον παιδικό σταθμό αρχίζει ο δεύτερος μεγάλος
γύρος της ημέρας. Το φαγητό απλώς ζεσταίνεται είναι συνήθως έτοιμο από το
προηγούμενο βράδυ. Αλλά η Μελίνα θα φάει για μεσημέρι, γύρω στις 4.30, μόνο
τις μέρες που δεν έχει πρόγραμμα κουνγκ-φου…
Τις δύο μέρες που ο μπαμπάς της θα την παραλάβει από το Μαρούσι για να πάνε
στο γυμναστήριο στα Βριλήσσια δεν πρέπει να είναι με γεμάτο στομάχι. Έτσι
καταλήγει να φάει μεσημεριανό νωρίς το βράδυ, μετά την εκπαίδευσή της. Η
διαδικασία του κουνγκ-φου, μαζί με τις διαδρομές, κρατά ένα περίπου δίωρο. Και
αν η μελέτη στη δημιουργική του σχολείου δεν έχει αποδώσει, η Μελίνα θα
αρχίσει να κάνει τα μαθήματά της γύρω στις 7.
Δύο μέρες ακόμη την εβδομάδα που εκείνη δεν έχει κουνγκ-φου, έχει μπαλέτο η
μικρή Χριστίνα. Και όταν ο μπαμπάς δεν είναι σπίτι, η Μελίνα συνοδεύει τις
άλλες δύο… γυναίκες στη σχολή χορού. Την Τετάρτη, κυρίως, το πρόγραμμα είναι
εξουθενωτικό: μετά το μπαλέτο της Χριστίνας, ακολουθεί το μάθημα Αγγλικών της
Μελίνας στο σπίτι, 6.30 – 7.30. Που, ευτυχώς, είναι προσωρινά μόνο μια ώρα την εβδομάδα!
Η ΠΑΝΔΩΡΑ άνοιξε το κουτί και, ως γνωστόν, το έσκασαν από μέσα όλα τα κακά,
έμεινε όμως η ελπίδα.
Αυτή την ελπίδα στον πάτο του κουτιού της Πανδώρας επιχειρεί τώρα να
πολλαπλασιάσει η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς ώστε να ξαναδώσει με αυτό τον
τρόπο ποιότητα και νέα ενδιαφέροντα στον ελεύθερο χρόνο χιλιάδων μαθητών
Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
«Πανδώρα» είναι το όνομα του νέου προγράμματος πολλαπλών δραστηριοτήτων που
απευθύνονται στον ελεύθερο χρόνο των μικρών και μεγαλύτερων μαθητών, το οποίο
παρουσίασε χθες ο γενικός γραμματέας κ. Πέτρος Σφηκάκης και χαιρέτισε ο
υπουργός Παιδείας κ. Γερ. Αρσένης.
Η «Πανδώρα» περιλαμβάνει πλήθος διαφορετικών δραστηριοτήτων, στις οποίες
καλούνται να συμμετάσχουν μαθητές από όλη την Ελλάδα στον ελεύθερο χρόνο τους.
Μεταξύ αυτών, υπάρχουν προγράμματα πολιτιστικής εμψύχωσης των παιδιών, που
προσεγγίζουν την πολιτιστική μας κληρονομιά με σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους
και αφορούν τον χώρο του Αιγαίου Πελάγους, της Μεσογείου, τη ζωή στην πόλη
κ.ά. Υπάρχουν προγράμματα μουσικής βιβλιοθήκης και κινητής δανειστικής
βιβλιοθήκης μέσα σε έναν Μπλε Σάκο, που «ταξιδεύει» κάθε χρόνο και σε άλλες
πόλεις, προγράμματα για την οικολογία και την πολυπολιτισμική κοινωνία, κ.ά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, τέλος, στην ανάπτυξη της θεατρικής παιδείας στα
σχολεία, με την οργάνωση σεμιναρίων, την παροχή θεατρικών εισιτηρίων, τους
Πανελλήνιους Μαθητικούς Αγώνες Θεάτρου (και Ζωγραφικής και Μουσικής), ενώ
εφέτος, πολλοί μαθητές Γυμνασίων θα πάρουν και δωρεάν εισιτήρια κινηματογράφου.
Πληροφορίες για τα προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς μπορούν να
ζητήσουν οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές στα τηλέφωνα 2530.642-3, ή στα
γραφεία της, στην οδό Αχαρνών 417.
Google news
