ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Στον βωμό του πετρελαίου

Πετρέλαιο ή ανθρώπινα δικαιώματα; Οι μεγάλες δυνάμεις δεν διστάζουν να επιλέξουν

Οι καθημερινοί νεκροί στην Αλγερία μετρώνται πλέον κατά δεκάδες. Και οι
μεγάλες δυνάμεις αρνούνται να επέμβουν: το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι
πολύ σπουδαιότερα από τα ανθρώπινα δικαιώματα.

ΤΑ ειδησεογραφικά πρακτορεία στέλνουν τις πληροφορίες τους ψυχρά, ελλειπτικά,
ασχολίαστα. Άλλοι 21 νεκροί από σειρά επιθέσεων «τρομοκρατών» το
Σαββατοκύριακο γύρω από το Αλγέρι. Δώδεκα νεκροί ισλαμιστές από κυβερνητικά
αντίποινα. Η αστυνομία διέλυσε πορεία που αποπειράθηκαν να κάνουν οι μητέρες
μερικών από τους δεκάδες χιλιάδες αγνοουμένους. Δημοτικές εκλογές την ερχόμενη
Πέμπτη, οι πρώτες μετά τον πολιτικό «σεισμό» του 1990. Το Ισλαμικό Μέτωπο
Σωτηρίας, που έχει κηρύξει μονομερή κατάπαυση του πυρός χωρίς να σταματήσουν
οι σφαγές, ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να ασκήσει πίεση στο στρατιωτικό
καθεστώς για να αποδεχθεί λύση μέσω διαπραγματεύσεων.

«Διεθνής κοινότητα»; Διαπραγματεύσεις; Λύση; Ποιος ενδιαφέρεται για τέτοια
πράγματα; Ποιον νοιάζει αν από τον εμφύλιο πόλεμο που έχει στοιχίσει μέχρι
τώρα τη ζωή σε περισσότερα από 80.000 άτομα θα βγουν νικητές οι στρατιωτικοί ή
οι ισλαμιστές; Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο: ποιος θα ελέγξει τα τεράστια
κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Σαχάρας. Χάρις στα νέα κοιτάσματα
που ανακαλύφθηκαν τα δύο τελευταία χρόνια στη χώρα, λέει σε συνέντευξή του στο
«Εσπρέσο» ο καθηγητής Μπρούνο Ετιέν, ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους
μελετητές του Ισλάμ, είναι πλέον δυνατή η διύλιση ενός εκατομμυρίου βαρελιών
την ημέρα. Για να κατανοήσει κανείς την τραγωδία της Αλγερίας πρέπει να την
εξετάσει σ’ αυτά τα πλαίσια, ως πεδίο σύγκρουσης γεωστρατηγικών συμφερόντων
ξένων δυνάμεων.

Η πρόσφατη κινητικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν οφείλεται βέβαια σε καμιά
ξαφνική κρίση ευαισθησίας αλλά στην προσπάθειά τους να γίνουν ο πρώτος
εμπορικός εταίρος της Αλγερίας, στη θέση της Ιταλίας. Έτσι εξηγείται η έντονη
παρουσία αμερικανών επιχειρηματιών στους διαδρόμους των κυβερνητικών κτιρίων.
Εκεί αποσκοπούν οι στενές επαφές που έχει τελευταία ο αμερικανός απεσταλμένος
Ρόμπερτ Πέλτρο με έναν από τους ανθρώπους – κλειδιά του καθεστώτος: τον
Γιουσέφ Γιουσφί, που ελέγχει το πανίσχυρο Sonatrach, το κρατικό μονοπώλιο
πετρελαίου και φυσικού αερίου, και εξουσιοδοτήθηκε πρόσφατα από τον πρόεδρο
Ζερουάλ να διαπραγματευθεί την ιδιωτικοποίησή του.

Οι πετρελαιοπηγές είναι η κυριότερη μέριμνα και των στρατηγών, οι οποίοι έχουν
αναθέσει τη φύλαξή τους σε 45.000 άνδρες, όλους από τις επίλεκτες μονάδες του
στρατού. Ας σφαγιάζονται άμαχοι καθημερινά, ας βιάζονται γυναίκες και ας
ακρωτηριάζονται παιδιά ­ σημασία έχει να είναι ασφαλείς οι γεωτρήσεις. Χάρις
σ’ αυτές άλλωστε στέκεται στα πόδια του το καθεστώς άπειτα από τόσα χρόνια
πολέμου. Κι όχι μόνο στέκεται στα πόδια του, αλλά έχει πλουτίσει: τα
συναλλαγματικά αποθέματα υπερβαίνουν σήμερα τα 8 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ
το εμπορικό πλεόνασμα του πρώτου τριμήνου του 1997 έφτασε τα 6 δισεκατομμύρια.
Την ίδια ώρα η ανεργία κινείται στο 30% και ο πληθωρισμός στο 112%.
Αναρωτιέται κανείς ακόμη γιατί οι τάξεις των ισλαμιστών πυκνώνουν;