[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΟ ΤΕΛΟΣ της εργασίας έρχεται ή βρισκόμαστε μπροστά σε αλλαγές του εργασιακού
καθεστώτος τέτοιας έκτασης, που μπορούν να ανατρέψουν όλα τα μέχρι τώρα δεδομένα;

Το ερώτημα αυτό μπορεί να ακούγεται ως θεωρητικό, αλλά οι απαντήσεις του ήδη
έχουν αρχίσει να γίνονται φανερές σ’ ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη και στις ΗΠΑ.
Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία η ανεργία περιορίζεται αλλά μαζί της
πέφτουν και οι κατώτατοι μισθοί. Το ίδιο παρατηρείται και στις ΗΠΑ, όπου η
κινητικότητα της εργασίας αποκαλύπτεται σ’ όλη της την έκταση. Στη Γαλλία,
έγκυρα οικονομικά περιοδικά μιλούν για τους «σύγχρονους υπηρέτες», ενώ στη
Γερμανία η ανεργία βρίσκεται σε ύψη ρεκόρ και έχουν ήδη τεθεί υπό αμφισβήτηση
κεκτημένα δεκαετιών.

Αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι θα
πρέπει να δώσουν λύσεις στο πρόβλημα της ανεργίας και της απασχόλησης. Ήδη,
στο τραπέζι του διαλόγου έχουν τεθεί προτάσεις για το ελαστικό ωράριο και τις
ευέλικτες μορφές εργασίας. Συναντούν όμως, όπως είναι φυσικό, αντιδράσεις από
όλους εκείνους που αισθάνονται ότι χάνουν κάτι από τα κεκτημένα τους. Όμως, η
ελληνική οικονομία έχει γίνει διεθνής, ο προστατευτισμός των πρώτων
μεταπολεμικών χρόνων έχει καταρρεύσει και ο ανταγωνισμός οξύνεται συνεχώς.

Έτσι, αυτό που θα πρέπει να θεωρηθεί ως βάση για τον διάλογο είναι όχι τόσο η
περιγραφή των στόχων του αλλά τι είναι διατεθειμένη να δώσει η κυβέρνηση αλλά
και οι κοινωνικοί εταίροι για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί. Για παράδειγμα,
το ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να απαντήσει η κυβέρνηση είναι αν θέλει να
προωθήσει μέτρα για την ανεργία ή μέτρα για την απασχόληση. Αυτό πρακτικά
σημαίνει αν θέλει να στηρίξει τους ανέργους ή να αυξήσει την απασχόληση. Για
τους εργοδότες το ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να δώσουν άμεση απάντηση είναι
το κατά πόσον είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για μία ποιοτικά αναβαθμισμένη
εργασία ή αν προτιμούν τα φθηνά μεροκάματα. Για τους εργαζόμενους το δίλημμα
είναι αν και πόσο δέχονται να έχουν απώλειες, προκειμένου να στηρίξουν την
απασχόλησή τους. Αν δοθούν ειλικρινείς απαντήσεις, σίγουρα θα βρεθούν λύσεις.
Στην αντίθετη περίπτωση, το κόστος θα το έχουν όλοι.