ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Παρελθόν ο εφιάλτης

Με δυο ιστορικά ρεκόρ έληξε η εβδομάδα που πέρασε. Ο δείκτης του
Χρηματιστηρίου Αθηνών κατέρριψε για τρίτη φορά μέσα στην εβδομάδα όλα τα
προηγούμενα ιστορικά ρεκόρ, ενώ ο πληθωρισμός σπάζοντας το ψυχολογικό φράγμα
του 5% έφθασε στο χαμηλότερο ιστορικά επίπεδο μετά την ενεργειακή κρίση του
1973.

Βέβαια, ο ελληνικός πληθωρισμός παραμένει ακόμη σε επίπεδα υπερδιπλάσια του
μέσου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (που υπολογίζεται σε 1,9% για το τρέχον έτος),
αλλά ήδη και η οικονομία μας έχει μπει στην τελική ευθεία για να προσεγγίσει
τον στόχο του Μάαστριχτ, το 1999. Παρά τους συγκυριακούς παράγοντες που θα
επηρεάσουν ανοδικά τον τιμάριθμο τον Νοέμβριο, είναι βέβαιο ότι όλο το 1998 ο
πληθωρισμός θα κινείται σε επίπεδα κάτω του 5% και από το δεύτερο εξάμηνο κάτω
του 4%.

Ίσως δεν ξεμπλέξαμε ακόμη με το «τέρας του πληθωρισμού», αλλά τα τελευταία
χρόνια έχει γίνει μια τόσο σημαντική πρόοδος, έχει διανυθεί τόσο μεγάλη
περίοδος χαμηλού πληθωρισμού, ώστε μπορούμε να πούμε ότι οριστικά ο εφιάλτης
ανήκει στο παρελθόν και οι Έλληνες πολίτες, καταναλωτές, αποταμιευτές και
επενδυτές ζουν πλέον χωρίς τον φόβο ότι η δραχμή αύριο – μεθαύριο θα έχει
χάσει την αξία της.

Ας σκεφθούμε για μια στιγμή ποια ήταν η κατάσταση λίγα χρόνια πριν. Ίσως δεν
χρειάζεται να πάμε πολύ πίσω, στα πρώτα δύσκολα μετακατοχικά χρόνια, με τους
εφιαλτικούς πληθωρισμούς που εξανέμιζαν την αξία του νομίσματος μέσα σε λίγες
εβδομάδες. Αρκεί να σταματήσουμε στις δύο προηγούμενες δεκαετίες, για να
αντιληφθούμε μέσα σε ποιο κλίμα αστάθειας και αβεβαιότητας κλυδωνιζόταν η
οικονομία και ταλαιπωρούνταν οι πολίτες.

Η δεκαετία του ’60 ήταν βέβαια μια δύσκολη περίοδος για την Ελλάδα, η οποία
δεν είχε επουλώσει ακόμη τα βαθιά τραύματα του εμφυλίου πολέμου και που η
πλειοψηφία του λαού μετά βίας εξασφάλιζε τα προς το ζην. Όμως, στην ίδια
περίοδο, οι Έλληνες απήλαυσαν ζηλευτές συνθήκες νομισματικής σταθερότητας με
πληθωρισμό κάτω από 2% και με ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπερνούσαν το 5%. Ακόμη
και όταν ήλθε στην εξουσία τον Νοέμβριο του 1963 η Ένωσις Κέντρου και ο
αείμνηστος Γεώργιος Παπανδρέου πήρε τα πρώτα μέτρα για να αλλάξει την άδικη
κατανομή του εθνικού εισοδήματος, ο πληθωρισμός όχι μόνο δεν αυξήθηκε, αλλά
έμεινε καθηλωμένος με διακυμάνσεις μεταξύ 0 και 2%!

Ο πληθωρισμός κτύπησε άγρια την πόρτα της ελληνικής οικονομίας από το 1973 και
μετά, όταν ξέσπασε η πρώτη ενεργειακή κρίση, που έπληξε όλο τον κόσμο και
ιδιαίτερα τις πιο αδύνατες οικονομίες, όπως η ελληνική. Είχε προηγηθεί βέβαια
η νομισματική αναταραχή του 1971, όταν το δολάριο εγκατέλειψε τον χρυσούν
κανόνα. Οι «ανεγκέφαλοι» οικονομολόγοι της χούντας κατελήφθησαν εξαπίνης, δεν
είχαν πάρει κανένα μέτρο άμυνας και ο πληθωρισμός από 3,1% τον Ιανουάριο του
1972 ανέβηκε με άλματα στο 30,4% τον Νοέμβριο του 1973, όταν τον Παπαδόπουλο
ανέτρεψε ο Ιωαννίδης. Ο «Αττίλας 1» και ο «Αττίλας 2» έδωσαν τη χαριστική
βολή, ενώ ο πληθωρισμός είχε σημειώσει το υψηλότερο ρεκόρ της τελευταίας
40ετίας τον Ιανουάριο του 1974, οπότε έτρεχε με ρυθμό 33,8%.

Η επιστροφή του κ. Κων. Καραμανλή αποκατέστησε γρήγορα το ψυχολογικό κλίμα
εμπιστοσύνης στη δραχμή και ο πληθωρισμός άρχισε να πέφτει γοργά, ολόκληρη
όμως την τετραετία 1974-1978 παρέμεινε σε επίπεδο πάνω από 10%, ενώ είχε
αγγίξει και το 15,4% και το 16,2%. Η αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας για
να προσαρμοσθεί στα νέα διεθνή δεδομένα που δημιούργησε η ενεργειακή κρίση,
δεν ολοκληρώθηκε δυστυχώς.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 προσετέθη ένας νέος μοιραίος παράγοντας, που
από τότε και επί μονίμου βάσεως προσδιορίζει για είκοσι τουλάχιστον χρόνια την
ανοδική πορεία του πληθωρισμού. Πρόκειται για την αυξανόμενη ελλειμματικότητα
του δημοσίου τομέα, υπό όλες τις μορφές, για τη διεύρυνση δηλαδή του κράτους,
για τις αθρόες προσλήψεις στο Δημόσιο, για αυξήσεις στα εισοδήματα υπέρτερες
της παραγωγικότητας, για τις προβληματικές κ.λπ. Ο κ. Γ. Ράλλης διαδέχεται
στην πρωθυπουργία τον Κ. Καραμανλή τον Μάιο του 1980 και τον Ιούνιο ο
πληθωρισμός φθάνει στο υψηλότερο επίπεδο από της αποκαταστάσεως της
Δημοκρατίας, στο 27,1%! Η Νέα Δημοκρατία παραδίδει στο ΠΑΣΟΚ τον Οκτώβριο του
1981 πληθωρισμό 25,5%, ο οποίος περιορίζεται αργά, αλλά η υποτίμηση της
δραχμής και το σταθεροποιητικό πρόγραμμα τον ανεβάζουν και πάλι στο 24,8% τον
Δεκέμβριο του 1985.

Στη συνέχεια, αρχίζει πάλι η πτώση με χαμηλότερο όριο το 13,1% του Ιουνίου του
1989 και επακολουθεί η φοροθύελλα Μητσοτάκη, που τον ανεβάζει στο 23,9% τον
Νοέμβριο του 1990. Από τότε, αρχίζει ένας υγιής και σταθερός κύκλος μείωσης
και η εποχή του μονοψήφιου πληθωρισμού αρχίζει τον Μάρτιο του 1995, με
πληθωρισμό 9,9%.