ECO και τηλεόραση

Από τον σκηνοθέτη Γιώργο Μαρή πήραμε την ακόλουθη επιστολή:

«Ο ΚΑΗΜΕΝΟΣ ο Umberto Eco! Πού να φαντάζονταν ­ μέγας στοχαστής αυτός και
μελετητής των ΜΜΕ ­ τη ραδιουργία που εξύφανε εις βάρος του η Ελληνική
Τηλεόραση στο αφιέρωμα που του έκανε προσφάτως.

Πάνε περίπατο οι θεωρίες του ­ επικαλέστηκε μάλιστα και τον Μπερξόν ­ περί της
βιολογικής ανάγκης του ανθρώπου να κατασκευάζει και να ακούει ιστορίες. Κατά
τον μεταφραστή των λόγων του, βιολογική ανάγκη είναι πρωτίστως η ραδιουργία
και όχι η πλοκή, ο μύθος, η υπόθεση ενός έργου όπως, δευτερευόντως, σημαίνει η
λέξη intrigue που χρησιμοποίησε κατά κόρον ­ λέξη – κλειδί για την κατανόηση
των λεγομένων του. Φοβάμαι, μάλιστα, ότι σ’ αυτή τη σκευωρία ενεπλάκη εν μέρει
και η κατά τα άλλα αξιόλογη και ευφάνταστη συνεργάτις σας Μυρτώ Ρήγου στη
στήλη της εφημερίδας σας “Η άλλη ματιά” της 27/8/97.

Αναφερόμενη στον Eco και αποδίδοντάς του τη φράση ότι η “κατευθυνόμενη
παραπλάνηση” είναι ανάγκη βιολογική, προφανώς παραπλανήθηκε και η ίδια από τη
μονοσήμαντη μετάφραση της λέξης.

Έτσι, λοιπόν ­ για να επανέλθουμε στην εκπομπή της ΕΤ2 ­ ενός κακού δοθέντος
μύρια έπονται.

Η “ανάγκη της επιστροφής στην πλοκή” έγινε “ανάγκη επιστροφής στη ραδιουργία”,
η “επανατοποθέτηση του προβλήματος της μυθοπλασίας εκ μέρους της avant-garde
και της πειραματικής λογοτεχνίας” έγινε “επανατοποθέτηση του προβλήματος της
ραδιουργίας” και η “κατάλυση της πλοκής” από τον Τζόις έγινε “καταστροφή της ραδιουργίας”.

Φαίνεται ότι για ορισμένους, βιολογική ανάγκη δεν είναι η μυθοπλασία, όπως
επέμενε να υποστηρίζει ο Eco στην εν λόγω εκπομπή αλλά η ραδιουργία, θύμα της
οποίας έπεσε ­ ευτυχώς εν αγνοία του ­ και ο ίδιος».