Να σωθεί η ιδιωτική ζωή

Η αφορμή. Η περίπτωση της Νταϊάνας αναφέρθηκε επανειλημμένα στο συνέδριο του Μόντρεαλ

Υπάρχει στις ημέρες μας ιδιωτική ζωή; Το ερώτημα τέθηκε με τον πιο δραματικό
τρόπο σε μια συνάντηση ειδικών από όλον τον κόσμο στο Μόντρεαλ. Και, όπως ήταν
φυσικό, η περίπτωση της Νταϊάνας αναφέρθηκε επανειλημμένα, ενώ σχεδόν όλοι οι
ομιλητές αναγνώρισαν την ύπαρξη δύο ισχυρότατων ­ και αντίθετων ­ επιταγών.

Η ΜΙΑ είναι να παραμείνουν τα μέσα ενημέρωσης ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς,
για να μπορούν να εκτελούν την αποστολή τους.

Η άλλη είναι να θωρακισθεί ο πολίτης από την «περιέργεια» των μέσων
ενημέρωσης, μια περιέργεια που μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες για το
αντικείμενό της.

Πώς θα συμβιβαστούν οι δύο αυτές ανάγκες;

Η Διεθνής Διάσκεψη για την Προστασία της Ιδιωτικής Ζωής δεν βρήκε, δυστυχώς,
καμία μαγική συνταγή.

Ακούστηκαν ωστόσο πολλές απόψεις και έγινε ανταλλαγή εμπειριών από τους
αντιπροσώπους διαφόρων χωρών και έτσι πολλοί ελπίζουν ότι στην επόμενη
συνάντησή τους θα είναι δυνατή η συζήτηση ενός συγκεκριμένου κώδικα δεοντολογίας.

ΔΥΟ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Ως πρώτο βήμα πάντως αξίζει να αναφερθούν δύο διαπιστώσεις που έγιναν από τους
περισσότερους συνέδρους:

Πρώτον, ότι νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής υπάρχει ήδη στις
περισσότερες χώρες αλλά εφαρμόζεται ατελώς ή δεν εφαρμόζεται καθόλου.

Δεύτερον, ότι χρειάζεται πλέον διεθνοποίηση της σχετικής νομοθεσίας γιατί στην
εποχή μας «το τοπίο είναι παγκόσμιο», όπως ειπώθηκε. Παγκόσμιες μπορεί να
είναι και οι προσβολές κατά της ιδιωτικής ζωής ενός ατόμου.

Η Νταϊάνα, λόγου χάρη, καταδιώχθηκε από παπαράτσι πολλών χωρών. Το προϊόν της
καταδίωξης, οι φωτογραφίες της πριγκίπισσας, είχαν και αυτό αποδέκτες έντυπα
και τηλεοράσεις σε σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου.

Ο γνωστός Καναδός νομικός Ζεράρ Τραμπλέ είπε ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν
αποδείξει επανειλημμένα ότι μπορεί να καταστρέψουν ανθρώπινες ζωές χωρίς
αναγκαία να θανατώσουν το θύμα τους.

Η Αμερικανίδα Τζέιν Κέρτλι όμως τον επέκρινε δριμύτατα. Η Κέρτλι, που
διευθύνει την οργάνωση «Ελευθερία του Τύπου», είπε ότι θα ήταν αυτοκτονία από
την πλευρά των μέσων ενημέρωσης αν εξαιτίας των παπαράτσι που κυνηγούσαν την
Νταϊάνα δεχτούν να αυτολογοκρίνονται σε βαθμό που να ακυρώνουν την ίδια τους
τη δύναμη.

«Οι παπαράτσι ­ είπε ­ έγιναν η αφορμή για να προωθηθούν από ορισμένες
κυβερνήσεις σχέδια φίμωσης του Τύπου».

Ο ΣΠΥΡΟΣ ΣΗΜΙΤΗΣ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η εισήγηση του Σπύρου Σημίτη, καθηγητή της
Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης. Ο καθηγητής, που διευθύνει και το
Κέντρο Έρευνας για την Προστασία Προσωπικών Στοιχείων στο ίδιο Πανεπιστήμιο,
επεκτάθηκε και στο θέμα της προστασίας του ατόμου από τη χειραγώγηση που
μπορούν να του ασκήσουν όσοι έχουν πρόσβαση σε τράπεζες δεδομένων ­ από
ιδιώτες ώς το ίδιο το κράτος.

Το άτομο είναι αδύνατο, είπε ο κ. Σημίτης, δεν μπορεί να αντισταθεί σε
εκείνους που ξέρουν τα πάντα γι’ αυτό. Και εκείνοι είναι σε θέση να το
ποδηγετούν, να το βομβαρδίζουν με μηνύματα, με διαφημίσεις, με «προσφορές»,
έτσι ώστε παρακολουθώντας τις συνήθειές του να τις διαμορφώνουν κιόλας.

«Στο τέλος το άτομο καταλήγει να μην έχει δικές του συνήθειες και σκέψεις».

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΣΕΝΓΚΕΝ

Ο Σπύρος Σημίτης, σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό Πρακτορείο, αναφέρθηκε και
στη Συνθήκη του Σένγκεν.

«Είναι αναγκαίο αποτέλεσμα της ενοποίησης της Ευρώπης ­ είπε ­ και ύστερα από
παρέμβαση ομάδων πολιτών, όρισε την προστασία του πολίτη μέσω της εφαρμογής
των εθνικών νόμων για το θέμα αυτό».

Ο κίνδυνος κακής χρήσης των πληροφοριών παραμένει πάντα, τόνισε ο καθηγητής
Σημίτης. «Γι’ αυτό επιβάλλεται η χρήση των συλλεγόμενων πληροφοριών να γίνεται
μόνο προς το συμφέρον του κάθε ατόμου και με την άδειά του. Αυτό είναι που
πρώτα απ’ όλα πρέπει να διασφαλισθεί».