«Τελεσίγραφο» της Τουρκίας στον ΟΗΕ

Με μια κίνηση δημιουργίας εντυπώσεων η Άγκυρα επιχειρεί να δικαιολογήσει το
αδιέξοδο που δημιουργήθηκε στις συνομιλίες Πάγκαλου – Τζεμ στη Νέα Υόρκη, λόγω
της αδιαλλαξίας της τουρκικής πλευράς.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

ΜΕ ΕΠΙΣΤΟΛΗ που έχει ύφος τελεσιγράφου, η Τουρκία ζητεί επειγόντως την
παρέμβαση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν για την παρεμπόδιση της
ανάπτυξης των S-300 στην Κύπρο, απειλώντας με «τη λήψη μέτρων», τόσο όσον
αφορά στο αεροδρόμιο της Πάφου όσο και στην εγκατάσταση των ρωσικών πυραύλων
στο νησί.

Την ίδια στιγμή ερωτηματικά δημιούργησε γραπτή ανακοίνωση του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ, η οποία απαντώντας σε γραπτή ερώτηση αναφέρει ότι «όλες οι
εδαφικές ελληνοτουρκικές διαφορές, όχι μόνο αυτή των Ιμίων – Καρντάκ, θα
έπρεπε να επιλυθούν μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ή άλλου κοινά
αποδεκτού διαιτητικού μηχανισμού».

ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Διπλωματικές πηγές εξέφραζαν την ανησυχία μήπως πίσω από την ανακοίνωση αυτή
κρύβεται πρόθεση της αμερικανικής πλευράς να συμφωνήσει με την παραπομπή στο
Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης όλων των ελληνοτουρκικών διαφορών ­ όπως τις
ορίζει η Άγκυρα ­ σε ένα ενιαίο πακέτο. Κάτι που δεν θα επιθυμούσε η Αθήνα,
αφού στις διαφορές αυτές υπάρχει και η τουρκική αξίωση για
αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Β. Αιγαίου. Χθες ο εκπρόσωπος του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ κ. Ρούμπιν είπε ότι θα διευκρινίσει το θέμα με νέα γραπτή
ανακοίνωση και επιφυλάχθηκε να απαντήσει. Συνεργάτες του, ωστόσο, διευκρίνιζαν
μετά το τέλος της ενημέρωσης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι είναι γνωστή η θέση της
αμερικανικής πλευράς, η οποία τάσσεται υπέρ της παραπομπής όλων των εδαφικών
διεκδικήσεων στη Χάγη.

Όταν οι συνεργάτες αυτοί του κ. Ρούμπιν ρωτήθηκαν για το αν στις «εδαφικές
διεκδικήσεις» το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εννοεί το θέμα της υφαλοκρηπίδας, το θέμα
του εναέριου χώρου, ή το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, για τις οποίες
μιλούν οι Τούρκοι, απάντησαν μεν καταφατικά, δείχνοντας ωστόσο ότι βρίσκονταν
σε σύγχυση. Εμφανίσθηκαν δε ότι προσπαθούσαν να καταλάβουν τι το μεμπτό από
ελληνικής πλευράς περιείχε η δήλωση του εκπροσώπου.

Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ρούμπιν την Τετάρτη το βράδυ είχε κάνει δήλωση με την
οποία ζητούσε την παραπομπή στη Χάγη του θέματος των Ιμίων, εκφράζοντας
παράλληλα τη λύπη του για τη μη επίτευξη προόδου στα ελληνοτουρκικά, στις
συναντήσεις της Νέας Υόρκης. Πάντως, ο υπουργός Εξωτερικών Θ. Πάγκαλος
εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δήλωση του κ. Ρούμπιν, λέγοντας ότι η
δήλωση ενισχύει την ελληνική προσέγγιση για τα θέματα του Αιγαίου. «Οι
Τούρκοι, είπε ο κ. Πάγκαλος, πέραν των Ιμίων έχουν κι άλλες διεκδικήσεις, τις
οποίες δεν τολμούν να διατυπώσουν ευθαρσώς. Η δήλωση, λοιπόν, του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ για επίλυση των εδαφικών διεκδικήσεων στη Χάγη ενισχύει τη δική
μας προσέγγιση», κατέληξε ο κ. Πάγκαλος.

Το κλίμα όμως επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την επιστολή του μόνιμου
αντιπροσώπου της Τουρκίας στον ΟΗΕ Χουσεΐν Τσελέμ, που κυκλοφόρησε χθες, αλλά
έχει ημερομηνία 23 Σεπτεμβρίου. Η επιστολή αναφέρει ότι οι S-300 δεν απειλούν
μόνο την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων, αλλά και της ίδιας της Τουρκίας, «γεγονός
που θα οδηγήσει στην αύξηση της υφιστάμενης έντασης στο νησί και θα
δημιουργήσει αστάθεια στην περιοχή περιπλέκοντας περαιτέρω τις προσπάθειες για
την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό».

Η επιστολή αναφέρεται σε αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, με τις οποίες
εκφραζόταν η ανησυχία για τα υπερβολικά επίπεδα εξοπλισμών στην Κύπρο, και
φθάνει να υποστηρίξει ότι η πώληση όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία «αποτελεί
παράβαση των αρχών μεταφοράς όπλων του ΟΑΣΕ».

Ακόμη η επιστολή του μόνιμου αντιπροσώπου της Τουρκίας αναφέρει ότι η Ελλάδα
με την ανάπτυξη του κοινού αμυντικού δόγματος «υποθάλπει την αστάθεια στο
νησί», Και προσθέτει:

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία δεν θα μείνει αδιάφορη μπροστά στις
εξελίξεις που παραβλάπτουν την ασφάλεια της τουρκοκυπριακής κοινότητας και τη
δική της και θα λάβει σχετικά μέτρα. Η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά
είναι επίσης αποφασισμένες να μην επιτρέψουν η εγκατάσταση των πυραύλων στη
Νότια Κύπρο να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό μέσο». «Υπό το φως της
παρούσας κατάστασης έντασης στην Κύπρο και της σοβαρότητας των ως άνω
εξελίξεων, η κυβέρνησή μου επιθυμεί να σας ζητήσει να αναλάβετε επείγουσα
πρωτοβουλία με τα μέρη για την παρεμπόδιση της ανάπτυξης των S-300», καταλήγει
η επιστολή του Τούρκου αντιπροσώπου.

ΕΠΑΦΕΣ

Πάντως και χθες η αμερικανική πλευρά συνέχισε τις επαφές με τον Έλληνα υπουργό
Εξωτερικών. Σε πρόγευμα εργασίας του βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ κ.
Γκρόσμαν με τον κ. Πάγκαλο συζητήθηκαν τα ελληνοτουρκικά, οι εξελίξεις στα
Βαλκάνια, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ και το Κυπριακό.

Όπως δήλωσε στη συνέχεια ο κ. Γκρόσμαν, ο οποίος έρχεται την επόμενη Τετάρτη
και Πέμπτη στην Αθήνα, οι ΗΠΑ επιχειρούν να βρουν μία διευθέτηση στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρχει αυτή τη στιγμή κάτι
συγκεκριμένο. Ο κ. Γκρόσμαν είπε ότι στη συνάντηση δεν συζητήθηκαν μέτρα
οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο, ενώ σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους
έδειξε να συμμερίζεται τις απόψεις της Αθήνας για επίδειξη αδιαλλαξίας των
Τούρκων στο θέμα των Ιμίων.

Ο κ. Πάγκαλος συζήτησε χθες τις εξελίξεις στο Κυπριακό και με τον ειδικό
συντονιστή του ΟΗΕ κ. Κορντοβέζ.

ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ κάλυψή της έδωσε χθες η κυβέρνηση στον Θεόδωρο Πάγκαλο για τις
«σκληρές» εκφράσεις που χρησιμοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών έναντι ορισμένων
αξιωματούχων της Τουρκίας, τους οποίους χαρακτήρισε ληστές, βιαστές και
φονιάδες. Οι λέξεις αυτές, είπε ο Δημήτρης Ρέππας, «δηλώνουν ότι δεν μπορεί να
υπάρξει συνεννόηση με κάποιον ο οποίος έχει μια τέτοια στάση». Ο κυβερνητικός
εκπρόσωπος προσέθεσε ακόμη ότι «οι λέξεις αυτές έχουν χρησιμοποιηθεί κατ’
επανάληψη από πολλούς εδώ στην Ελλάδα, γιατί πολλές φορές έχουμε μιλήσει για
τη ληστεία ή τον βιασμό της Κύπρου».

Η Νέα Δημοκρατία, σε ανακοίνωσή της για τη συνάντηση Τζεμ-Πάγκαλου,
επισημαίνει ότι επιβεβαιώνεται πως «η παθητική στάση της κυβέρνησης και η
υποχωρητικότητά της όχι μόνο δεν αποφέρει καρπούς αλλά αντιθέτως αποθρασύνει
την τουρκική αδιαλλαξία».

Το ΚΚΕ σημειώνει πως με τις δηλώσεις τής κ. Ολμπράιτ επιβεβαιώνεται πως «η
προώθηση των σχεδιασμών της Νέας Τάξης Πραγμάτων στην περιοχή της Ανατολικής
Μεσογείου περνάει μέσα από τη διχοτόμηση – ΝΑΤΟποίηση του Αιγαίου και τη
διχοτόμηση – ΝΑΤΟποίηση της Κύπρου».

Το ΔΗΚΚΙ σε ανακοίνωσή του κατηγορεί τον Θόδωρο Πάγκαλο για παραπλάνηση του
ελληνικού λαού, ενώ η «Άνοιξη» αναρωτιέται εάν «συμφωνεί ο Κ. Σημίτης με τη
νέα θέση Πάγκαλου».

ΤΟ ΠΑΓΩΜΑ των κονδυλίων για την Τουρκία αποφάσισε χθες η αρμόδια επιτροπή του
Ευρωκοινοβουλίου, μία ημέρα μετά το «ναυάγιο» της συνάντησης Πάγκαλου – Τζεμ
στη Νέα Υόρκη.

Η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων του Σώματος ενέκρινε τον προϋπολογισμό της
Ένωσης για το 1998 ­ και στο πλαίσιο αυτό απεδέχθη τις προτάσεις της
ευρωβουλευτού Κατερίνας Δασκαλάκη για πάγωμα της «ειδικής ενίσχυσης» προς την
Τουρκία (3,5 εκατ. ECU) και της «χρηματοδοτικής συνεργασίας» με την Τουρκία
(35 εκατ. ECU).

Ύστερα από δύο ψηφοφορίες η Επιτροπή ενέκρινε και την τροπολογία του
ευρωβουλευτή του ΣΥΝ Αλέκου Αλαβάνου με την οποία στο νομικό κείμενο του
προϋπολογισμού του 1998 περιλαμβάνονται και τέσσερις όροι προς το Συμβούλιο
Υπουργών για το «ξεπάγωμα» των χρηματοδοτήσεων της Ένωσης για την Τουρκία, στο
πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης.

4 ΟΡΟΙ

α) Σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. β) Αναγνώριση των
δικαιωμάτων των Κούρδων. γ) Συμβολή στη λύση του Κυπριακού με βάση τις
αποφάσεις του ΟΗΕ και δ) σεβασμός στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης και των
κρατών – μελών της.

Την ίδια στιγμή ­ αμετανόητος ­ ο Ραούφ Ντενκτάς χαρακτήρισε βυζαντινή
ραδιουργία, η οποία αποσκοπεί στο να μειώσει στο μηδέν τα δικαιώματα της
Τουρκίας επί της Κύπρου, την προοπτική ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

* Εξάλλου αρχίζουν σήμερα οι συνομιλίες για την αποστρατιωτικοποίηση της
Κύπρου. Εν όψει της έναρξής τους η αμερικανική πλευρά επανέλαβε ότι εμμένει σε
συνέχιση του μορατόριουμ πτήσεων πάνω από το νησί.