ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Στροφή προς τα δεξιά στη Σκανδιναβία

Ο ακροδεξιός. Ο Καρλ Χάγκεν είδε τη δύναμη του κόμματός του να διπλασιάζεται στις πρόσφατες εκλογές στη Νορβηγία

Οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές είδαν τα αποτελέσματα των φετινών γαλλικών και
βρετανικών εκλογών σαν απόδειξη ότι οι ψηφοφόροι αποφάσισαν να βάλουν τη Δεξιά
στη γωνία.

Ομως, αντίθετα στον σοσιαλιστικό ­ έστω, σοσιαλδημοκρατικό ­ άνεμο που πνέει
από την Αθήνα έως το Λονδίνο, ένα ψυχρό, συντηρητικό ρεύμα σαρώνει τη Βόρεια Ευρώπη.

Στη Σκανδιναβία, αυτό το λίκνο της σοσιαλδημοκρατίας, όλα δείχνουν ότι το
εκλογικό σώμα μετατοπίζεται σταθερά προς τη Δεξιά και την Ακροδεξιά. Την
περασμένη Δευτέρα, οι Νορβηγοί ψηφοφόροι αρνήθηκαν να δώσουν αυτοδυναμία στο
Εργατικό Κόμμα του Τόρμπγιερν Γιέγκλαντ, που κυβέρνησε τα 10 από τα 11
τελευταία χρόνια τη χώρα. Αντ’ αυτού, προτίμησαν να διπλασιάσουν τη δύναμη του
ακροδεξιού Κόμματος της Προόδου, που αναδείχθηκε σε δεύτερο κόμμα της
νορβηγικής Βουλής, με ένα λαϊκίστικο πρόγραμμα υπέρ της αύξησης των κοινωνικών
δαπανών και κατά των ξένων μεταναστών.

Ο εθνικισμός και η καχυποψία για κάθε διαφορετική κουλτούρα φαίνεται να
υποβόσκουν στη φιλελεύθερη επιφάνεια των σκανδιναβικών κοινωνιών. Στη Δανία,
όπου σε ένα χρόνο θα διεξαχθούν γενικές εκλογές, παραδοσιακοί ψηφοφόροι των
σοσιαλδημοκρατών εκδηλώνουν πρόθεση ψήφου υπέρ των Συντηρητικών και των δεξιών
Φιλελευθέρων. Είναι αυτοί που ανήκουν στα λιγότερα προνομιούχα κοινωνικά
στρώματα, οι άνεργοι, οι επιδοτούμενοι από την κοινωνική πρόνοια. Σε ένα
μεγάλο βαθμό, αυτό το σκανδιναβικό ρεύμα μπορεί να αποδοθεί στην πολιτική των
κεντροαριστερών κυβερνήσεων, που διολίσθησε προς τα δεξιά.

Στις προηγούμενες γενικές εκλογές, το 1994, οι ακροδεξιοί μπήκαν για πρώτη
φορά στο σουηδικό κοινοβούλιο και μάλιστα θριαμβευτικά. Στις εκλογές που θα
διεξαχθούν σε ένα χρόνο, οι δημοσκοπήσεις φέρουν επικρατέστερο το συντηρητικό
Κόμμα των Μετριοπαθών, που παρουσιάζει θεαματική άνοδο.

Στη Φινλανδία, όπου οι προσεχείς εκλογές θα διεξαχθούν το 1999, το Συντηρητικό
Κόμμα είναι το μόνο που φαίνεται να αποκομίζει οφέλη από τον κυβερνητικό
συνασπισμό στον οποίο μετέχει μαζί με τους σοσιαλιστές.

Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν άνοδο των συντηρητικών και πτώση της
δημοτικότητας των σοσιαλδημοκρατών του πρωθυπουργού Πάαβο Λιπόνεν. Αν και υπό
σοσιαλιστική ηγεσία, η φινλανδική κυβέρνηση εφάρμοσε πολιτική σκληρής
λιτότητας προκειμένου να περιορίσει το δημόσιο χρέος και να εξασφαλίσει τη
συμμετοχή της χώρας στο πρώτο κύμα της ευρωπαϊκής οικονομικής και νομισματικής
ένωσης.

Ποτέ άλλοτε η κυβερνητική πολιτική δεν ήταν τόσο δεξιά, εκτιμούν πολιτικοί
παρατηρητές, όσο με την παρούσα συγκυβέρνηση αριστερών, δεξιών και πράσινων.