Τα έξυπνα «πορτοφόλια»

Πάει καιρός από τότε που ήμασταν παιδιά και είχαμε τον δικό μας κουμπαρά. Τότε
που με λαχτάρα τρέχαμε να βάλουμε εκεί το χαρτζιλίκι μας, με την ελπίδα ότι με
τα χρήματα που θα μαζέψουμε θα αγοράσουμε το παιχνίδι που ονειρευόμαστε τα βράδια.

Τα χρόνια πέρασαν, οι κουμπαράδες άρχισαν να χάνονται, οι περισσότεροι
«έσπασαν» και το κομπόδεμα ξοδεύθηκε, αλλά οι τράπεζες, στο ξέφρενο παιχνίδι
του ανταγωνισμού μεταξύ τους, σκέφθηκαν να αντικαταστήσουν τους κουμπαράδες με
ειδικά αποταμιευτικά προγράμματα για παιδιά. Προγράμματα που λειτουργούν όπως
ακριβώς ο κουμπαράς. Κάθε μήνα ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα οι γονείς
καλούνται να καταβάλουν κάποιο ποσό, συνήθως από 10.000 δρχ. και πάνω, έτσι
ώστε όταν το παιδί ενηλικιωθεί ή όταν φθάσει τα 25 ή κάποιο άλλο έτος της
ηλικίας του που έχει συμφωνηθεί από την αρχή, να μπορεί να πάρει το ποσό που
θα έχει μαζευτεί.

Το σκεπτικό είναι ότι με το κομπόδεμα αυτό, μικρό ή μεγάλο, ανάλογα με τα
χρήματα που καταβάλλονταν κάθε μήνα στον λογαριασμό, ο ενήλικος θα μπορεί να
στηριχθεί στα πρώτα βήματα της σταδιοδρομίας του. Είτε να ξεκινήσει κάποια
δική του δουλειά ή ακόμη για να καλύψει τα έξοδα των σπουδών του που όταν
μάλιστα γίνονται στο εξωτερικό είναι γνωστό ότι απαιτούν αρκετά χρήματα.

Ειδικά, πάντως, για τις ανάγκες των σπουδών ορισμένες τράπεζες δεν «έμειναν»
στα αποταμιευτικά προγράμματα, αλλά προχώρησαν ακόμη περισσότερο. Έτσι,
προσφέρουν τώρα ειδικά δάνεια για σπουδές, που συνήθως είναι πιο φθηνά και
έχουν καλύτερους όρους για τους δανειολήπτες από τις άλλες κατηγορίες δανείων.
Τα σπουδαστικά δάνεια είναι ακόμη ένα από τα πεδία ανταγωνισμού των τραπεζών,
καθώς βλέπουν ότι στο μέλλον θα γνωρίσουν σημαντική ανάπτυξη. Αυτό δείχνουν οι
στατιστικές από τις άλλες ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και τις ΗΠΑ, όπου
σχεδόν το μεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητών ή όσων προχωρούν σε μεταπτυχιακές
σπουδές καταφεύγουν στη λύση του δανεισμού, αξιοποιώντας τις ειδικές
κατηγορίες δανείων που προσφέρονται από τις τράπεζες. Έτσι και οι ελληνικές
τράπεζες, μόλις έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα των εξετάσεων στα ΑΕΙ και τα
ΤΕΙ, έχουν επιδοθεί σε έναν πόλεμο διαφήμισης τέτοιων δανείων για σπουδές.

Δάνεια για την κάλυψη των εξόδων που απαιτούν οι σπουδές, είτε στο εσωτερικό
είτε στο εξωτερικό, προσφέρουν σήμερα οι τράπεζες Εθνική, Εμπορική, Πίστεως,
Ιονική, Αγροτική και Χίος. Το δάνειο μπορεί να λάβουν είτε οι γονείς, είτε οι
ίδιοι οι σπουδαστές με την προϋπόθεση βέβαια ότι θα προσκομισθούν όλα τα
απαραίτητα δικαιολογητικά. Αυτά είναι το πιστοποιητικό εγγραφής για την
παρακολούθηση των σπουδών, καθώς και αντίγραφο της φορολογικής δήλωσης από
όπου θα προκύπτει το οικογενειακό εισόδημα από το οποίο θα καθορισθεί το ύψος
του δανείου που θα συναφθεί. Σπουδαστικά δάνεια χορηγούνται είτε για την
κάλυψη των διδάκτρων των σπουδών είτε για τα έξοδα εγκατάστασης του φοιτητή
(αγορά επίπλων κ.τλ.) εφόσον προσκομισθούν τα δικαιολογητικά αγοράς τους.
Επίσης, ορισμένες από τις τράπεζες χορηγούν δάνειο με διαφορετικούς όρους για
προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές. Πάντως, τα δάνεια αυτά, που
απευθύνονται σε φοιτητές, είναι πιο φθηνά από τις άλλες κατηγορίες
καταναλωτικών δανείων. Όπως προκύπτει από τον σχετικό πίνακα, τα δάνεια για
σπουδές κυμαίνονται από 500.000 δρχ. μέχρι 4.000.000 – 5.000.000 δρχ.

Τα ειδικά αποταμιευτικά προγράμματα για παιδιά έχουν τη δική τους ξεχωριστή
ονομασία, ανάλογα με την τράπεζα που τα προσφέρει. Υπάρχουν ονομασίες όπως
«Λογαριασμοί Νέων» ή «Εφάπαξ παιδικό» ή ακόμη «Kid plan» και «Hi Junior». Με
αυτές τις ονομασίες οι τράπεζες προσπαθούν να αναδείξουν στους πελάτες την
ειδική χρησιμότητα αυτών των αποταμιευτικών προγραμμάτων.

Σήμερα, τέτοιους αποταμιευτικούς λογαριασμούς προσφέρουν οι τράπεζες Εθνική,
Εμπορικη, Ιονική, Χίος, Ευρομπάνκ και η Κύπρου.

Όπως προκύπτει από τον σχετικό πίνακα, η διάρκεια των δανείων φθάνει μέχρι και
τα 30 χρόνια. Αυτό καθορίζεται στην αρχή με τη σύμβαση που υπογράφεται μεταξύ
της τράπεζας και του πελάτη. Έτσι, σχεδόν στις περισσότερες από τις παραπάνω
τράπεζες υπάρχουν προγράμματα για 10, 15, 20, 25 και 30 χρόνια.

Όταν παρέλθει η διάρκεια αυτή, που ορίζεται στη σύμβαση, τότε ο δικαιούχος
νέος μπορεί να πάρει τα χρήματα που θα έχουν μαζευτεί στον λογαριασμό και τα
οποία θα είναι τόσα όσα οι δόσεις που έχουν καταβληθεί πολλαπλασιασμένες με το
επιτόκιο που έχει ο λογαριασμός. (Να σημειωθεί πάντως ότι αν για κάποιους
λόγους πριν από τη λήξη του λογαριασμού υπάρξει ανάγκη, τα χρήματα υπάρχει
δυνατότητα να αποσυρθούν).

Σε ό,τι αφορά τις αποδόσεις των λογαριασμών αυτών, κάποιες τράπεζες δεν
ορίζουν επιτόκιο, αλλά επενδύουν τα χρήματα σε αμοιβαίο κεφάλαιο. Έτσι, το
ύψος του κεφαλαίου που θα έχει συγκεντρωθεί με τη λήξη του λογαριασμού θα
εξαρτηθεί από την απόδοση του αμοιβαίου κεφαλαίου.

Όμως, το ύψος του τελικού κεφαλαίου που θα πάρει στα χέρια του ο νέος θα
εξαρτηθεί και από το ύψος των μηνιαίων δόσεων που καταβάλλονται στον λογαριασμό.

Έτσι, υπάρχουν λογαριασμοί όπου καταβάλλονται μηνιαίες δόσεις 10.000 δρχ. το
μήνα ή 20.000 δρχ., 30.000 δρχ., 40.000 δρχ., 50.000 δρχ., 60.000 δρχ. ή
ακόμη, ανεξάρτητα από τις δόσεις, ο πελάτης μπορεί να καταβάλει κατά τακτά
χρονικά διαστήματα εφάπαξ μεγάλα ποσά, που συνυπολογίζονται στο κεφάλαιο του
αποταμιευτικού προγράμματος.

Υπάρχουν όμως και λογαριασμοί που δεν βάζουν όριο στις μηνιαίες δόσεις
τροφοδότησής τους.

Να σημειωθεί ότι αυτά τα αποταμιευτικά προγράμματα δεν είναι ασφαλιστικά
προγράμματα που προσφέρουν οι ασφαλιστικές εταιρείες. Απλά κάποια από αυτά
προβλέπουν ασφαλιστική κάλυψη μόνο για τη συνέχιση λειτουργίας του λογαριασμού
(πληρωμή δόσεων από την τράπεζα) σε περίπτωση που συμβεί κάποιο ατύχημα στον
πελάτη τροφοδότη του λογαριασμού.