Άρωμα γυναίκας Περισσότερες γυναίκες στα κέντρα λήψης αποφάσεων

ΥΠΑΡΧΕΙ άραγε ανάγκη να γίνει ένα αφιέρωμα στις γυναίκες που διακρίνονται στην
πολιτική, την οικονομία, τις επιχειρήσεις, τις επιστήμες, τις τέχνες και τον
αθλητισμό; Και αν ναι, γιατί; Μα επειδή, παρά την μαζική είσοδο των Ελληνίδων
στην αγορά εργασίας, τα τελευταία χρόνια, δεν είναι εξίσου εμφανής και η
παρουσία τους στα υψηλά κλιμάκια, στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Και όμως, όπου βρίσκονται επιδεικνύουν πλούσιο και δημιουργικό έργο:
Κυβερνητικές θέσεις, διευθυντικά κλιμάκια, διοίκηση κρατικών και ιδιωτικών
επιχειρήσεων, επικεφαλής οργανισμών, δημιουργοί πολιτιστικών και αθλητικών
δρώμενων, υπεύθυνοι ομάδων, κινητήριες δυνάμεις σε χώρους που επηρεάζουν τη
ζωή μας, είτε το γνωρίζουμε είτε όχι.

Οι γυναίκες που φιλοξενούνται από χθες στις σελίδες των «ΝΕΩΝ» (με αλφαβητική
σειρά) έχουν συχνά διαφορετικές απόψεις μεταξύ τους, για το πώς βλέπουν την
ζωή και το έργο τους. Όμως όλες συμφωνούν στο ότι τα όσα κάνουν βρίσκονται
μέσα στις δυνατότητες όλων των γυναικών, φθάνει να τους δοθούν οι κατάλληλες
ευκαιρίες. Και βέβαια το συμπέρασμα που βγαίνει, όταν διαβάσει κανείς τις
μικρές «εκμυστηρεύσεις» τους, είναι ότι σίγουρα αυτές οι ευκαιρίες θα πρέπει
να δίνονται όλο και περισσότερο.

Η ποιότητα υπάρχει και οι σελίδες αυτές την επιβεβαιώνουν. Όμως, αυτό που
λείπει είναι η ποσότητα. Όπως λέει, άλλωστε, και η υφυπουργός Ανάπτυξης Άννα
Διαμαντοπούλου, η λύση είναι «πολλές γυναίκες παντού. Τα κέντρα λήψης
αποφάσεων πειθαρχούν μόνο στην ισχύ των αριθμών».

Δεν είναι όμως το μοναδικό κριτήριο η συμμετοχή σε κέντρα λήψης αποφάσεων. Η
εφευρετικότητα, ο ξεχωριστός τρόπος προσέγγισης των προβλημάτων, ο συνδυασμός
προσωπικών, κοινωνικών και επαγγελματικών υποχρεώσεων, η διαφορετική οπτική
για την κοινωνία και τις ανάγκες της δίνουν μια άλλη διάσταση στις απόψεις
αυτών των σημαντικών γυναικών. Που μας αφήνει να φανταστούμε μόνο, τι θα
μπορούσε να σημάνει η συμμετοχή και άλλων εξίσου σημαντικών γυναικών στη
διαμόρφωση όλων των τομέων που επηρεάζουν τη ζωή μας.

ΗΛΙΚΙΑ: 38 ετών

ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ: Υφυπουργός Ανάπτυξης με ευθύνη στη βιομηχανική
πολιτική (επενδύσεις, υποδομές, ποιότητα, χρηματοοικονομικοί θεσμοί,
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ιδιωτικοποιήσεις). Βουλευτής Κοζάνης

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ: «Η δυσκαμψία της γραφειοκρατίας».

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: «Να κερδίσουμε ως χώρα τη μάχη του ανταγωνισμού, που
σημαίνει υγιή ιδιωτικό τομέα και αποτελεσματικό Δημόσιο. Που σημαίνει νέες
θέσεις εργασίας».

ΕΜΜΟΝΗ ΙΔΕΑ:«Να τελειώνω στον σωστό χρόνο ό,τι αρχίζω».

ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ: «Πολλές γυναίκες
παντού. Τα κέντρα λήψης αποφάσεων πειθαρχούν μόνο στην ισχύ των αριθμών».

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ: «Η ενασχόλησή μου με τα κοινά ξεκίνησε σε ηλικία 16
ετών στο μαθητικό κίνημα του 1975». Πτυχίο πολιτικού μηχανικού στη Θεσσαλονίκη
και μεταπτυχιακές σπουδές στην Περιφερειακή Ανάπτυξη από το Πάντειο
Πανεπιστήμιο, ελεύθερο επάγγελμα και διευθύνουσα σύμβουλος επιχειρήσεων,
νομάρχης, γενικός γραμματέας τριών υπουργείων, πρόεδρος στον ΕΟΜΜΕΧ, σε
δημόσιες θέσεις, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και γραμματέας Επιτροπής
Δεοντολογίας του ΠΑΣΟΚ, βουλευτής Κοζάνης. Παντρεμένη με τον Γιάννη Σαβαλάνο,
έχει ένα 4χρονο αγοράκι.

ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΚΤΙΜΑ:

«Τους ανθρώπους που έχουν αρχές, ευφυΐα και παλεύουν για στόχους».

ΗΛΙΚΙΑ: 48 ετών

ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ: Χάραξη και άσκηση κρατικής πολιτικής για το βιβλίο
μέσα στο πλαίσιο μιας συνολικής πολιτιστικής πολιτικής (που θα έπρεπε να
υπάρχει για όλα τα πολιτιστικά προϊόντα και τις υπηρεσίες). Διευθύντρια του
Εθνικού Κέντρου Βιβλίου.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ: «Πολλές… α) Η αρχική δυσκολία να συντεθεί
θεωρητικά και πρακτικά το πλαίσιο και οι βασικές συντεταγμένες του πεδίου της
συγκεκριμένης πολιτιστικής πολιτικής, δηλαδή να τη δημιουργήσουμε εκ του
μηδενός πάνω σε ένα έδαφος με χρόνια αρνητικά προηγούμενα. β) Να διαμορφωθεί
μια ομάδα συνεργατών με αγάπη για το βιβλίο, γνώση και υψηλή επαγγελματική και
εργασιακή συνείδηση. γ) Να εξασφαλίζεται η θετική πολιτική βούληση, ώστε να
υπάρχει συνέχεια παρά τις αλλαγές των υπουργών. δ) Να εργαζόμαστε,
δημιουργώντας τις απαραίτητες υποδομές (που απαιτούν χρόνο), και ταυτόχρονα να
δίνουμε δείγματα δουλειάς που να μπορούν να είναι άμεσα, χρήσιμα και
κατανοητά. ε) Να ξεπερνάμε την εκ προοιμίου δυσπιστία που υπάρχει απέναντι σε
κάθε νομικό πρόσωπο, το οποίο στηρίζεται από το Δημόσιο. στ) Να ξεπερνάμε τη
γραφειοκρατία και τις απαρχαιωμένες δομές, με τις οποίες είμαστε υποχρεωμένοι
να συνεργαζόμαστε. ζ) Να επιτύχουμε τον διάλογο, τη συναίνεση και τη συνέργεια
όσων εργάζονται στον χώρο του βιβλίου, καθώς και των επαγγελματικών φορέων. η)
Να συνεχίζουμε να είμαστε αισιόδοξοι και δημιουργικοί, με δομημένο πρόγραμμα,
αλλά και έμπνευση, παρά τις δυσκολίες. θ) Να επιμένουμε να είμαστε τολμηροί
και ανθεκτικοί στο προσωπικό κόστος που έχει η εφαρμογή νέων και ριζοσπαστικών
ιδεών, οι οποίες θίγουν συμφέροντα και κατεστημένα».

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: «Να υπάρξουν καλύτερες ημέρες για το βιβλίο και τους
αναγνώστες στην Ελλάδα, να οικοδομηθεί μια πραγματικά σύγχρονη και συνεπής
πολιτιστική πολιτική που θα στρέφεται στη μείωση της πολιτιστικής ανισότητας,
να υπάρξει μια συνεπής πολιτική καταπολέμησης του αναλφαβητισμού, να
δημιουργηθεί ένα σύγχρονο δίκτυο βιβλιοθηκών και να αρχίζει η σχέση του
παιδιού με το βιβλίο από τους πρώτους μήνες της ζωής».

ΕΜΜΟΝΗ ΙΔΕΑ: «Το βιβλίο μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας».

ΣΧΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ: «Οι γυναίκες σκέφτονται πολύ ουσιαστικά για να μπορούν
να παίζουν το παιχνίδι της εξουσίας με τον κυνισμό που απαιτεί η με κάθε θυσία
προσέγγιση και διατήρηση στα κέντρα. Γι’ αυτό και είναι πολύτιμη η παρουσία
τους και αισθητή η απουσία τους από αυτά».

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ: «Μια προλεταριακή διαδρομή, με πολλή ιδεολογία και
πίστη στις αξίες της εργασίας, του ριζοσπαστισμού και της προόδου. Σπουδές
Νομικής και Φιλοσοφίας του Δικαίου, είκοσι χρόνια εκδότρια και ύστερα ένα άλμα
στο κενό με την “Κρατική Πολιτική για το βιβλίο”, εργασία που ολοκληρώθηκε το
1992 και κυκλοφόρησε αργότερα σε βιβλίο. Η ευτυχής συγκυρία της παρουσίας του
Θάνου Μικρούτσικου στο υπουργείο Πολιτισμού, ο οποίος πρώτος αντιλήφθηκε ως
έννοια και πρακτική την πολιτιστική πολιτική, έθεσε σε δοκιμασία και σε πράξη
τις θεωρητικές, ως εκείνη τη στιγμή, απόψεις μου για την κρατική πολιτική για
το βιβλίο».

ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΚΤΙΜΑ: «Εκείνους που συναντάς απροσδόκητα και είναι σαν τα
μικρά νησιά, με τη δική τους τάξη και τους κανόνες τους αυτοί, μέσα στο γενικό
χάος. Σ’ αυτούς που ακόμη πιστεύουν σε αξίες και τις εφαρμόζουν παρά το
προσωπικό κόστος, στους ευφυείς και ριζοσπαστικούς, οι οποίοι συγκρούονται με
τη συντήρηση, και στους ανθρώπους που ζουν με έμπνευση, όραμα και από… περιέργεια».

ΗΛΙΚΙΑ: «(Πολύ αδιάκριτη ερώτηση, πλην αναγκαία): Γεννήθηκα στις 26
Μαρτίου 1944».

ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ: Ευρωβουλευτής από τον Ιούνιο του 1994, μέλος της
Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου (και συντονίστρια της Ομάδας Ένωση για την Ευρώπη στην Επιτροπή
αυτή), της Επιτροπής Πολιτισμού, ΜΜΕ, Παιδείας και Νεότητας του Ε.Κ., της
Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, της υποεπιτροπής για τα Ανθρώπινα
Δικαιώματα και της μεικτής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας Ευρωπαϊκής Ένωσης –
Νοτιοανατολικής Ευρώπης (χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας και Αλβανία). Την
εποχή αυτή είναι εισηγήτρια για τον προϋπολογισμό του 1998 στην Επιτροπή
Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου και έχει αναλάβει, για λογαριασμό
της Επιτροπής Πολιτισμού, την εκπόνηση έκθεσης πρωτοβουλίας για τη θέση του
Γραπτού Τύπου στο νέο πλαίσιο της Κοινωνίας των Πληροφοριών. Επίσης,
ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα θέματα της Διακυβερνητικής, τα οποία παρακολούθησε
και στο πλαίσιο της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της ελληνικής Βουλής, της
οποίας είναι επίσης μέλος, εκπροσωπώντας την Πολιτική Άνοιξη. Είναι μέλος του
Κεντρικού Συμβουλίου και εκλεγμένο μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της
Πολιτικής Άνοιξης. Τον περασμένο Σεπτέμβριο πήρε μέρος, ως μία από τους 16
παρατηρητές του Ευρωκοινοβουλίου, στις εκλογές στη Βοσνία, ενώ πρόσφατα ήταν
παρατηρητής στις αλβανικές εκλογές.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ: «Η δυσκολία που έχουν όλες οι γυναίκες, οι οποίες
θέλουν να είναι συνεπείς στη δουλειά τους και συμβαίνει να έχουν μια κάπως
περίπλοκη εργασία (το ίδιο ίσχυε και την εποχή της εφημερίδας). Πώς να τα
προφταίνεις όλα. Κι αν όχι όλα, τουλάχιστον τις βασικές εκφάνσεις της
προσωπικής και της κοινωνικής ­ όχι με την έννοια των επαγγελματικών
κοινωνικών εκδηλώσεων ­ ζωής. Και η αδιάκοπη μετακίνηση, φυσικά».

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: «Ταυτίζονται με την “έμμονη ιδέα”, κατά κάποιον τρόπο.
Έχουν σχέση με την αφόρητη νοσταλγία του τυπωμένου χαρτιού και με τη συμμετοχή
στην τελική του διαμόρφωση. Αυτά, σε προσωπικό επίπεδο. Μου λείπει η γραφή, με
δύο λόγια. Προσδοκίες γενικότερα; Λίγο ρομαντικές. Θα ήθελα να πάρει η Ελλάδα
έναν καλύτερο δρόμο, να ιεραρχεί καλύτερα τις προτεραιότητές της, τα
πρωτοσέλιδά της, τα “ριάλιτι σόου” της, τους κατά καιρούς “ήρωές” της και τα
πάσης φύσεως περίεργα λαϊκά είδωλά της».

ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ: «Γνωστά τα θέματα
και μάλλον μελαγχολικά. Το πρόβλημα υπάρχει και το ότι υπάρχει φαίνεται από το
γεγονός πως όλο και αναμασάμε το θέμα σε συνέδρια, σεμινάρια, διαλέξεις… Οι
γυναίκες είναι λιγοστές στα “κέντρα” αυτά, αυτό είναι γενικώς παραδεκτό.
Εκείνο που δεν φαίνεται όλοι να ομολογούν, είναι ότι τα “κέντρα” δεν τα
κατάφεραν και πολύ καλά παραδοσιακώς ανδροκρατούμενα».

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ: Μαχόμενη δημοσιογράφος για περισσότερα από 30
χρόνια, τόσο στον περιοδικό όσο και στον ημερήσιο Τύπο και το ραδιόφωνο, «με
έμφαση τα πολλά τελευταία χρόνια στη διεθνή όσο και ελληνική πολιτική». Η
πρώτη (και μοναδική μέχρι σήμερα) γυναίκα διευθυντής εφημερίδας, της
«Μεσημβρινής», από το 1991 έως το 1994.

ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΚΤΙΜΑ: «Την Κυρία που με βοηθά στο σπίτι (εκτός συνόρων), η
οποία δουλεύει χρόνια και χρόνια και έχει μεγαλώσει μια αριστούχο γιατρίνα…
εκτός ελληνικών συνόρων. Την Κυρία που με βοηθά στο σπίτι (εντός συνόρων) κι
έχει κρατήσει μια οικογένεια, την οποία δεν την έκανε κιόλας η ίδια. Χιλιάδες
άγνωστους που περνούν καθημερινά δίπλα μας και δουλεύουν σιωπηρά, κτίζοντας το
ανώνυμο μεγαλείο ενός κόσμου πέρα από τις φανφάρες που έχουμε συνηθίσει στα
λίγο “και” θεατρικά μας επαγγέλματα. Και άλλους, φυσικά. Παλιούς
(δημοσιογράφους) και νυν (πολιτικούς εν τη ευρεία εννοία) συναδέλφους μου,
τους οποίους ξέρω καλά και δεν εμπίπτουν καθόλου στη γενικότερη και
ισοπεδωτική αντίληψη τού «δεν βαριέσαι, όλοι τους ίδιοι είναι”. Τελευταίους
άφησα εκείνους που όχι μόνον εκτιμώ, αλλά και θαυμάζω και ζηλεύω, κατά κάποιον
τρόπο. Τους εργάτες του πνεύματος και της γνώσης, τους σεμνούς που είναι
προορισμένοι να σημαδέψουν την εποχή. Τους δημιουργούς που κατατρέχονται από
την αγωνία και την επίγνωση τού “εν οίδα ότι ουδέν οίδα”. Α, ναι. Κι όσους
ακόμα έχουν απομείνει να μιλούν και να γράφουν ελληνικά».

ΗΛΙΚΙΑ: 50 ετών

ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ: Ευρωβουλευτής, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του
ΠΑΣΟΚ, γραμματέας του Τομέα Γυναικών, αντιπρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς
των Γυναικών, μέλος της Κίνησης Μέτωπο Λογικής κατά του Εθνικισμού.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ: «Να υπερβώ τα εμπόδια (κυρίως εσωτερικά), που η
κοινωνικοποίησή μου, ως γυναίκα, είχε παρεμβάλει. Να συνδυάσω και να
ισορροπήσω τις υποχρεώσεις και τις απολαυές του ιδιωτικού και του δημόσιου βίου».

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: «Μεγάλες! Να επικρατήσουν στην παγκόσμια πολιτική οι
ευρωπαϊκές, ουμανιστικές και σοσιαλιστικές αξίες, της αλληλεγγύης, της
ισότητας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
της προστασίας της ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Να επιλύουν οι άνθρωποι
και οι λαοί τις διαφορές τους με ειρηνικά μέσα, να σταματήσουν οι πόλεμοι, οι
εξοπλισμοί, η βία, οι αρρώστιες και η πείνα, να κλείσει το χάσμα ανάμεσα στις
πλούσιες και φτωχές χώρες. Η Ελλάδα και η Ευρώπη να διαδραματίσουν έναν πιο
δυναμικό ρόλο στη διεθνή πολιτική σκηνή».

ΕΜΜΟΝΗ ΙΔΕΑ: «Ότι όλα τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν μέσα από
δίκαιη κατανομή της εξουσίας και των υποχρεώσεων ανάμεσα στους άνδρες και τις
γυναίκες, σε όλους τους τομείς της ιδιωτικής και της δημόσιας ζωής. Η σύζευξη
των διαφορετικών αξιών, εμπειριών και ικανοτήτων των δύο φύλων μπορεί να έχει
ως αποτέλεσμα έναν νέο πολιτικό πολιτισμό και έναν καλύτερο κόσμο για όλους».

ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ:

«Η επικρατούσα αναξιοκρατία και το δίκιο του ισχυροτέρου, εμμέσως, αποκλείουν
τις γυναίκες. Όπου οι διαδικασίες είναι αξιοκρατικές, αντικειμενικές και
αδιάβλητες, εκεί οι γυναίκες θριαμβεύουν. Δείτε τη Βουλή των Εφήβων (69%
γυναίκες, 31% άνδρες), καθώς και τις εισαγωγικές στα ΑΕΙ».

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ: Γυμνάσιο Θηλέων Πύργου Ηλείας, γάμος στα 20, μητέρα
στα 22, υπάλληλος στον ΟΤΕ, ένταξη στο ΠΑΣΟΚ το 1974, μέλος της Κεντρικής
Επιτροπής το 1977 και ταυτόχρονα σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του
Πανεπιστημίου Αθηνών και δραστήρια συμμετοχή στο συνδικαλιστικό και γυναικείο
κίνημα. Γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Εργαζομένων ΟΤΕ και μέλος της
Γραμματείας Γυναικών της ΓΣΕΕ. Εμπειρογνώμων του Τμήματος Ίσων Ευκαιριών της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εθνική εκπρόσωπος σε ευρωπαϊκά δίκτυα για την
προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών (1982-1996). Γραμματέας του Τομέα
Γυναικών του ΠΑΣΟΚ και Γενικός Γραμματέας Ισότητας (1996). Ευρωβουλευτής από
3.2.97, μετά την υπουργοποίηση του Γιάννου Κρανιδιώτη.

ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΚΤΙΜΑ: «Πολλά και διαφορετικά από την πολιτική ζωή και όχι
μόνον. Εκτιμώ τους ανθρώπους που είναι ειλικρινείς, ακέραιοι, τολμηροί και
καινοτόμοι, με χιούμορ, φαντασία και όραμα. Η χώρα μας, ευτυχώς, διαθέτει
πολλά τέτοια άτομα, τα οποία λειτουργούν ως θετικά πρότυπα και προσωπικά έχω
την τύχη να γνωρίζω πολλούς απ’ αυτούς, άνδρες και γυναίκες».