ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ 2004 + 1 λόγοι

Η μεθαυριανή ψηφοφορία για την ανάθεση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 χώρισε,
όπως όλα τα «μεγάλα» ζητήματα, τους Έλληνες σε δύο, έστω άνισα, στρατόπεδα:
υπέρ και κατά της υποψηφιότητας της Αθήνας. Τα ένθεν και ένθεν πολλά, όχι
πάντα ευφάνταστα, επιχειρήματα συνήθως αγνοούν μια κρίσιμη παράμετρο.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ πεδίο αντιπαράθεσης θα μπορούσε να ονομασθεί τεχνικό: τι θα
κερδίσουμε, τι θα χάσουμε από πιθανή ανάληψη των Αγώνων και ποιες συνέπειες
είναι τελικά σημαντικότερες. Δύσκολα θα μπορούσε κάποιος εδώ να ισχυρισθεί ότι
τα μεγέθη είναι έστω συγκρίσιμα. Απέναντι σε ένα διπλά υποθετικό φόβο (την
εικαζόμενη, λόγω διαχειριστικής ανικανότητας ή διαφθοράς, οικονομική ζημία και
την απειλούμενη μετακύλιση του βάρους στους φορολογουμένους) και σε μια
λανθάνουσα εκδήλωση του πνεύματος της εποχής (την «υποψία» ότι τα υλικά κέρδη
από την προετοιμασία της διοργάνωσης θα νεμηθούν πολιτικοί αντίπαλοι ή
επαγγελματικοί ανταγωνιστές) προβάλλουν, δύο τουλάχιστον, αδιαμφισβήτητες
ωφέλειες: τη διεθνή προβολή της Ελλάδας και την επιτάχυνση έργων υποδομής, που
θα βελτιώσουν οριστικά την ποιότητα ζωής στο Λεκανοπέδιο.

Μια δεύτερη κατηγορία επιχειρημάτων, που αναδίνουν λιγότερο καιροσκοπισμό και
περισσότερη ευαισθησία, απορρέει από μια ηθική θεώρηση των πραγμάτων. Δεν
είναι τυχαίο ότι εδώ οι πολέμιοι της ανάληψης προέρχονται συχνά από τον χώρο
των πραγματικών φιλάθλων. Η αντίδρασή τους οφείλεται στη διαπίστωση της
μεταβολής της φύσης του αθλητισμού στις ημέρες μας. Πηγάζει ακριβώς από την
αναντιστοιχία ανάμεσα σε αυτό που τους συγκινεί (τη σωματική προσπάθεια που
μετατρέπεται σε άμιλλα για το ωραίο) και σε αυτό που βλέπουν (την τεχνική
ώθηση των ανθρώπινων δυνατοτήτων στα όριά τους και την κατάληξη του θεάματος
σε αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης). Την τίμια αυτή επιχειρηματολογία
καταρρίπτει η ίδια η λογική: αν οι αγώνες δεν γίνουν εδώ θα γίνουν κάπου
αλλού, χωρίς ωφέλειες για την Ελλάδα και χωρίς πολλές πιθανότητες (βλέπε
Ατλάντα) να καταστούν αγνότεροι. Ποιος καλύτερος τρόπος υπάρχει για να
εμφυσήσεις σε κάτι που αγαπάς ένα νέο πνεύμα από το να σου ανατεθεί να
οργανώσεις αυτό που αγαπάς;

Μένει η πολιτική, με τη βαθύτερη έννοια της λέξης, παράμετρος. Όποιος είχε στη
ζωή του την ευτυχία (ναι, αυτή είναι η λέξη) να πατήσει σε έναν στίβο ή σε ένα
γήπεδο όχι ως θεατής αλλά για να προσπαθήσει να δαμάσει μια μπάλα, να
ξεπεράσει έναν άνθρωπο, να μετρήσει τον εαυτό του ή να μετρηθεί με τον χρόνο,
ξέρει ότι η κύρια δυσκολία, αλλά και η συναρπαστικότητα του εγχειρήματος
έγκειται στην αυθεντικότητά του. Ο αθλητής, όποιος κι αν είναι ο χαρακτήρας,
οι καταβολές ή η προετοιμασία του, τη στιγμή της δράσης στηρίζεται μπροστά στα
μάτια του κόσμου ­ καμιά φορά όλου του κόσμου ­ μόνο στις δυνάμεις του. Ο
αθλητισμός είναι η πολιτική της προσπάθειας, η αποδοχή της ατέλειας ­ της
βεβαίας αδεξιότητας, της πιθανής ήττας ­ ως μέσου για την εξύψωση της
ανθρωπιάς ­ χάρις στην αξιοπρέπεια του μόχθου και την ελπίδα για συνάντηση με
το ωραίο. Η παρεμβολή του χρήματος και της «επιστήμης» είναι υπαρκτή, αλλά
ακολουθεί και δεν μπορεί να αναιρέσει τον αρχέγονο πυρήνα του αθλητισμού. Όπως
η πολιτική ξεπηδά από τη συνειδητοποίηση της κοινωνικότητας και καμία
παρέκβασή της δεν μπορεί να την καταστήσει ανώφελη, έτσι κι ο αθλητισμός
εξευγενίζει την ατομικότητα και γι’ αυτό είναι απαραίτητος για τη ζωή.

Ειδικά για την Ελλάδα, η παραπάνω διάσταση αποκτά πρωταρχική σημασία. Σε μια
εποχή που η χώρα αγωνίζεται να πείσει ότι αλλάζει, ανοίγοντας τους ορίζοντές
της, χωρίς να ντρέπεται για τις αδυναμίες της και χωρίς να υποτιμά τις
δυνατότητές της, η επιθυμία να φιλοξενήσει τους αθλητές όλου του κόσμου έχει
συμβολική σημασία. Εκφράζει διάθεση δράσης κι όχι ακινησίας, ανάληψη ευθύνης
κι όχι εσωστρέφεια, συμμετοχή χωρίς δειλία. Με αυτή την έννοια, πράγματι το
σημαντικό είναι ο αγώνας. Υπάρχουν, όμως, κι αυτό θα κριθεί την Παρασκευή,
αγώνες που προϋποθέτουν κάποιο αποτέλεσμα.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.