«Έφτασε ο ελληνικός στρατός!»

Η Διδώ Σωτηρίου στα «Ματωμένα Χώματα»

ΤΗ ΜΕΡΑ που έφτασε ο ελληνικός στρατός στο χωριό μας, ο κόσμος έχασε το νου
του. Από νωρίς πήρανε να χτυπούν οι καμπάνες, μα δεν ήτανε ο συνηθισμένος
χτύπος· ήτανε κατιτίς το πρωτάκουστο.

Η είδηση φτερούγισε από σπίτι σε σπίτι, από χωράφι σε χωράφι. «Έφτασε ο
ελληνικός στρατός!» Οι άνθρωποι παρατούσανε τις δουλειές, στεκόντανε λίγο, το
λέγανε μέσα τους συλλαβιστά να το χωρέσει ο νους. Κι ύστερα το φωνάζανε και
δυνατά και τρέχανε να το πούνε και σ’ άλλους. Κάνανε το σταυρό τους,
αγκαλιαζόντανε και κλαίγανε.

­ Χριστός Ανέστη!

Τι ‘ναι αυτή η χαρά που ξεπερνά όλες τις άλλες, γάμους, γέννες, πλούτο, δόξα!
Μεμιάς ανθίσανε όλες μαζί οι καρδιές. Ο κόσμος έβαλε τα γιορτινά του, πήρε
βάγια στο χέρι, ανθόνερο και ρύζι να ράνει το στρατό. Έστρωσε με κιλίμια τα
καλντερίμια της σκλαβιάς. Το χωριό γέμισε σημαίες μεγάλες και μικρές που τις
ράψανε οι γυναίκες τους τελευταίους μήνες.

Σαν ακούστηκαν οι πρώτες σάλπιγγες, γέροι, νιοι, γυναίκες, παιδιά, όλοι
γονάτισαν, ακούμπησαν το κούτελο στο χώμα· χύνανε δάκρυα και λέγανε με πάθος:

­ Ελλάδα! Ελλάδα μας! Μητέρα μας!

Η παρέλαση στο χωριό άρχισε με τα παιδάκια που κρατούσαν τα ξαφτέρυγα·
ακολουθούσαν οι παπάδες με τα χρυσά άμφια, κι οι διάκοι με τα θυμιατά. Κι
ανάμεσα στα ράσα, ένας γίγαντας, ο Κοσμάς, με τις τσόχινες βράκες και τα
κεντημένα τουζλούκια, βημάτιζε αργά, επίσημα, όπως ταίριαζε σε κείνη τη μεγάλη
στιγμή της ιστορίας. Στα χέρια του σήκωνε την εικόνα του Αϊ-Δημήτρη, που δυο
άντρες ιδροκοπούσανε άμα την περιφέρανε.

Το βράδυ στρώσαμε τραπέζια στους δρόμους, σουβλίσαμε αρνιά. Κουβαλήσαμε με τα
βαρέλια το κρασί. Μεθύσαμε, τραγουδήσαμε. Κι όλο απλώναμε τα χέρια πάνω στους
Έλληνες φαντάρους, για να βεβαιωθούμε πως ήτανε αληθινοί και όχι πλάσματα της
φαντασίας μας.

Η ζωή μας ξαφνικά έγινε κάτι το πολύ σπουδαίο. Νομίσαμε πως ήμασταν η
ευτυχισμένη γενιά των ραγιάδων που θα εισπράξει την πλερωμή για πέντε αιώνες
αίμα και δάκρυ.

Γύριζα με το τρένο απ’ τη Σμύρνη. Ήμουνα χαρούμενος· είχα πάρει σπουδαίες
παραγγελιές για καπνά, σύκα και σταφίδα και πήρα και γερές μπροστάντζες, πράμα
σπάνιο. Έφερνα δώρα στη μάνα μου και προικιά στην αδελφή μου. Έφερνα και δυο
χρυσές βέρες που γράφανε: Κατίνα και Μανώλης. Την ημερομηνία όμως δε βιάστηκα
να τήνε χαράξω, γιατί δεν ήξερα αν η Κατίνα ήθελε να γίνουν οι γάμοι μας μέσα
στο χρόνο…

Το τρένο ζύγωνε στ’ Αγιασουλούκ. Έβλεπα τα χωράφια μας και καμάρωνα. Κάμποσοι
φαντάροι απ’ την παλιά Ελλάδα, χωρατατζήδες, με σπρώχνανε όλη ώρα και μου
λέγανε: «Τήρα νερά!» «Τήρα σπαρτά!» Ένας κοντούλης γραφέας, που τον φωνάζανε
«καλαμαρά», είπε πολύ αστεία:

«Ε, ρε ψωροκώσταινα, Ελλαδίτσα μου, νταρντάνα θα μου γενείς, κυρά μου, με τόσα
πλούτια! Τούτο δω το μαστάρι μπορεί να θρέψει όχι μια Ελλάδα, δέκα!

­ Βλοημένα χώματα! είπε ένας άλλος φαντάρος. Εγώ, καθότι αγρότης, καταλαβαίνω:
Τρία μερόνυχτα βαδίζεις και δε βρίσκεις δυο πέτρες να σπάσεις αμύγδαλο, που
λέει ο λόγος. Άμα καταλαγιάσει ο πόλεμος θα φέρω δω τη φαμελιά. Μάτιασα κάτι χτηματάκια…

­ Ρε σελέμη! Εσύ δεν έχεις ν’ αγοράσεις τσιγάρο, και χτήματα ονειρεύεσαι! τον
έκοψε άλλος συνάδερφός μου. Με τι λεφτά, μωρέ, θ’ αγοράσεις τη γη που θες;

­ Λεφτά; Τι λεφτά; πετάχτηκε πάλι ο «καλαμαράς», που τους δούλευε όλους. Αμ’
αν ήτανε να χρειαζούμαστε κι εδώ λεφτά, τότες τι χύνουμε το αίμα μας; Όλη
τούτη η γης ήτανε τσιφλίκι των «αρχαίων ημών προγόνων». Μας έχουνε γραμμένους
για μερτικό στη διαθήκη τους…