Κάνουν… όρεξη για πίτα 4 τρισ.

Όταν οι Έλληνες αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού επέστρεψαν πέρσι τον
Νοέμβριο από τη Μόσχα δεν έκρυβαν την έκπληξή τους για τη σχετικά καλή τιμή
στην οποία τούς είχαν προσφερθεί τα ρωσικής κατασκευής σκάφη ταχείας μεταφοράς
(«Χόβερκραφτ»), η απόκτηση των οποίων είναι στις άμεσες προτεραιότητες του
νέου εξοπλιστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων.

«ΟΛΑ έδειχναν, λέει επιτελής του Ναυτικού, ότι στην κατηγορία αυτού του
“Χόβερκραφτ” οι Ρώσοι θα ήταν ασυναγώνιστοι. Όμως, η έκπληξη ήρθε από τους
πρώην εταίρους τους, τους Ουκρανούς. Λίγες μόλις εβδομάδες μετά, η Ουκρανία
μάς έστειλε προσφορά για το ίδιο ακριβώς σκάφος, με πολύ καλύτερους
οικονομικούς όρους. Άλλωστε, μας είπαν, τους αεροστρόβιλους και των Ρώσων τούς
κατασκευάζουμε εμείς…».

Το παράδειγμα της κόντρα-ρελάνς που έκανε η Ουκρανία στη Ρωσία, χώρες και οι
δύο χωρίς σπουδαίο μάρκετινγκ, δείχνει και το μέγεθος του ανταγωνισμού που
αναπτύσσεται στον χώρο των αμυντικών βιομηχανιών, όταν αρχίσουν να… χορεύουν
οι ελέφαντες.

Ο ανταγωνισμός αυτός ­ ακόμα και μεταξύ εταιρειών της ίδιας χώρας ­ αναμένεται
να ενταθεί τους επόμενους μήνες επί ελληνικού εδάφους, αέρα και θάλασσας! Ένα
κομμάτι από την «πίτα» των 4 τρισεκατομμυρίων δραχμών παραμένει ιδιαίτερα
ελκυστικό για τους κολοσσούς της αμυντικής βιομηχανίας ­ ιδιαίτερα όταν το
ύψος των δαπανών για συμβατικούς εξοπλισμούς μειώθηκε παγκοσμίως κατά το 1996,
η δε Ελλάδα παραμένει, με διαφορά όμως από την πρωταγωνίστρια Τουρκία, μία από
τις λίγες «ζεστές» αγορές.

«ΝΑ ΑΝΟΙΞΕΙ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ»

Η πολιτική που ακολουθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες των Γενικών Επιτελείων και της
Γενικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών, με βάση τις οδηγίες του κ. Άκη Τσοχατζόπουλου,
είναι «να ανοίγει το παιχνίδι όσο γίνεται», ώστε ­ όπως λένε συνεργάτες του
υπουργού Άμυνας­ να ενταθεί ο ανταγωνισμός επ’ ωφελεία του… προϋπολογισμού.
Στη λογική αυτή εντάσσεται φαίνεται και η αντίδραση της ηγεσίας του
«Πενταγώνου», όταν υπήρξαν ενδείξεις ή και αποδείξεις για το άτυπο εμπάργκο
ΗΠΑ (και Γερμανίας) κατά της Ελλάδας για ορισμένα οπλικά συστήματα. «Υπάρχουν
και αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια», υποστήριξε σε όλους τους τόνους
ο κ. Τσοχατζόπουλος, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος ο αρχηγός ΓΕΣ κ. Μαν.
Παραγιουδάκης δηλώνει ότι δεν ισχύει στις τρέχουσες αγορές ο παλιός πάγιος
όρος ότι για να αγοραστεί ένα όπλο από τον ελληνικό Στρατό θα έπρεπε πρώτα να
έχει εισαχθεί και δοκιμαστεί από μία τουλάχιστον χώρα του ΝΑΤΟ.

Το κλίμα αυτό διαπερνά και τους άλλους κλάδους. Στην Πολεμική Αεροπορία, για
παράδειγμα, ο αρχηγός ΓΕΑ κ. Γ. Αντωνετζής δεν δίστασε να πετάξει ο ίδιος το
ρωσικό μαχητικό «Σουχόι» πολύ πριν αυτό μπει στη «σορτ λιστ», την οποία
συνέταξε πριν από λίγες ημέρες το Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο και εκκρεμεί
προς έγκριση στην ηγεσία του υπουργείου. Σε αντίθεση με τη λογική που
επικράτησε τη δεκαετία του ’80, όταν το ΚΥΣΕΑ είπε «αγοράζω F-16 και Μιράζ
2000» μειώνοντας έτσι τον ανταγωνισμό των εταιρειών, η «μικρή λίστα» που
σχηματίστηκε τώρα περιλαμβάνει δύο αμερικανικά αεροσκάφη (F-15Ε και
F-16/Block60), ένα γαλλικό (Mirage 2000-5) και ένα ρωσικό (Sukhoi 27/30).

ΣΚΛΗΡΑ ΤΕΣΤ

Οι «αερομαχίες» είναι ήδη σκληρές ­ δεν λείπει μάλιστα και η
επιχειρηματολογία… πανεπιστημιακών από τις «φαρέτρες» των εταιρειών. Η μάχη
πάντως για το μεγαλύτερο κομμάτι της «πίτας» (περίπου 400 δισ. δρχ.) δεν θα
είναι τόσο διακριτή. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι θα είναι χωρίς αξία τα
σκληρά τεστ πτητικής αξιολόγησης των τεσσάρων μαχητικών, που θα γίνουν τον
Οκτώβριο, ύστερα από πρόσκληση, την οποία έστειλε το ΓΕΑ πριν από λίγες ημέρες
στις εταιρείες.

Εκτός έδρας ­ σε ΗΠΑ και Ρωσία αντιστοίχως ­ θα γίνει η επίδειξη σε Έλληνες
αξιωματικούς δύο οπλικών συστημάτων, για τα οποία έχει ήδη ξεκινήσει
διπλωματικός πόλεμος: Πρόκειται για το πασίγνωστο από τον Πόλεμο του Κόλπου
αντιαεροπορικό σύστημα, μεγάλου βεληνεκούς, αμερικανικό Patriot που βελτιώθηκε
κι άλλο και το ρωσικό S-300 PMU-1, το οποίο αγόρασαν ήδη οι Κύπριοι. Το
ιδιαίτερο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για να μην πάρει η Ελλάδα S-300 λέγεται ότι έχει
εκδηλωθεί διά του κ. Νάιλς ­ και όχι μόνον.

ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ

Άνοιγμα του «παιχνιδιού», ζητώντας στοιχεία από κάθε γωνιά της Γης, κάνει και
το Πολεμικό Ναυτικό, στους πίνακες με τους πιθανούς προμηθευτές του οποίου
παρατηρείται καθαρότερα ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του νέου 5ετούς
εξοπλιστικού προγράμματος ­ η παρουσία της Αγγλίας με αξιώσεις.

Αμυντικοί αναλυτές επισημαίνουν 6 σημεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το πρόγραμμα
– μαμούθ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων:

Πρώτον, η συμμετοχή στις διαδικασίες εταιρειών από την πρώην Ανατολική Ευρώπη
(Ρωσία και Ουκρανία) για μαχητικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά μικρού και μεγάλου
βεληνεκούς, άρματα, αερόστρωμνα («Χόβερκραφτ») κ.ά. Είναι χαρακτηριστικός του
ενδιαφέροντος της Ρωσίας για την ελληνική αγορά ο ζήλος με τον οποίο
προσπαθούν να… εξυπηρετήσουν τους Έλληνες επιτελείς τρεις ρωσικοί φορείς, ο
Οργανισμός Εξαγωγών Rosvoorouzhenie και τα υπουργεία Άμυνας και Αμυντικής Βιομηχανίας!

Δεύτερον, η προωθημένη, σε σχέση με άλλες εποχές, παρουσία αγγλικών εταιρειών
και η σοβαρή αντιμετώπισή τους. Δεν είναι τυχαίο ότι στις αρχές Σεπτεμβρίου ο
υπουργός Άμυνας κ. Τσοχατζόπουλος, συνοδευόμενος από τον αρχηγό ΓΕΝ κ. Λ.
Παληογιώργο, προγραμματίζει να επισκεφθεί έκθεση για τον αγγλικό στρατό και
ναυτικό, στο Φάρμπορο, κοντά στο Λονδίνο. Αγγλικές εταιρείες συμμετέχουν στους
διαγωνισμούς για αντιαεροπορικά (Shorads), άρματα, υποβρύχια κ.ά.

Τρίτον, η διατήρηση από την πλευρά των ΗΠΑ της κυριαρχίας του παιχνιδιού
καθώς, όπως εκτιμούν κύκλοι του υπουργείου Άμυνας, «είχε και θα έχει» ένα πολύ
μεγάλο μερίδιο ­ ίσως και το 70%-80% των αγορών. Όσο κι αν η διαβεβαίωση αυτή
δινόταν όταν οι ΗΠΑ έχασαν από τους Γερμανούς το πρόγραμμα των «Φάντομ», η
εκτίμηση θεωρείται βάσιμη, τόσο για λόγους ομοιομορφίας υλικού όσο και λόγω
τεχνολογικής υπεροχής.

Τέταρτον, η εμφάνιση έντονου ανταγωνισμού μεταξύ αμερικανικών εταιρειών για
πολλά προγράμματα, με κυριότερη την κόντρα της Mc Donnel Douglas (F-15 Ε) με
τη Lockheed Martin (F-16), που είναι και οι δύο μεγαλύτερες του χώρου.
Ενδοαμερικανικός ανταγωνισμός επί ελληνικού εδάφους θα γίνει και για τα
ιπτάμενα ραντάρ, τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού, τις κορβέτες, τα ελικόπτερα, τα
βλήματα κ.ά.

Πέμπτον, η «ήρεμη», όπως χαρακτηρίστηκε από αμυντικό αναλυτή, είσοδος του
Ισραήλ, το οποίο μάλιστα πριν από μερικές εβδομάδες κέρδισε κόντρα με
αμερικανική εταιρεία και προμήθευσε την Αεροπορία με έναν εξομοιωτή πτήσεων
για τα νέα F-16. Ισραηλινή εταιρεία εξάλλου πήρε και ένα πρόγραμμα για σύστημα
τροφοδοσίας καυσίμου αεροσκάφους.

ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ

Έκτον, η δυναμική παρουσία της Γερμανίας, αλλά και γενικότερα της ευρωπαϊκής
αμυντικής βιομηχανίας μέσα από συμπαραγωγές, είτε μεταξύ κολοσσών (π.χ.
γαλλογερμανικών) είτε με ελληνικές εταιρείες (π.χ. ΕΛΒΟ με Μερτσέντες για
οχήματα κ.ά.).

Στους πίνακες, που παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ», εμφανίζονται τα μεγαλύτερα από τα
προγράμματα των τριών κλάδων και με την προτεραιότητα που έχουν δοθεί από τα Επιτελεία.

Πέραν των προγραμμάτων των πινάκων, ισχυρός είναι ο ανταγωνισμός και για
δευτερεύοντα προγράμματα: συστήματα επικοινωνιών, βλήματα μακρού πλήγματος,
οχήματα, κ.λπ. ή για επόμενες προτεραιότητες, όπως η νέα φρεγάτα κ.ά.