Μάθημα 1ον, όχι στην «παπαγαλία»

Η ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ των μαθητών είναι μια παιδαγωγική διαδικασία η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη της αυτογνωσίας των μαθητών, η οποία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για ένα σωστό επαγγελματικό προσανατολισμό και για τη συνειδητοποίηση από πλευράς των μαθητών των δυνατοτήτων και αδυναμιών τους καθώς και των ελλείψεών τους για την κάλυψη των οποίων πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο. Η αυτοαξιολόγηση αυτή θα γίνεται με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων αυτοαξιολόγησης. Ενδεικτικά υποδείγματα περιλαμβάνονται στα φυλλάδια που έχουν εκπονηθεί από το ΚΕΕ, μπορεί, όμως, να τροποποιηθούν από τους εκπαιδευτικούς ή να αντικατασταθούν με άλλα που θα αποφασίσει το κάθε σχολείο. Και η αυτοαξιολόγηση των μαθητών θα οριστικοποιηθεί μετά την πρώτη δοκιμαστική εφαρμογή και θα ληφθούν και στην περίπτωση αυτή υπόψη οι προτάσεις των εκπαιδευτικών.

Τις καινοτομίες του νέου συστήματος αξιολόγησης και εξετάσεων που θα
εφαρμοστεί από τον Σεπτέμβριο για τους μαθητές της Α’ Λυκείου και σταδιακά
στις επόμενες τάξεις, ώστε να οδηγήσει στην κατάργηση των Γενικών Εξετάσεων το
2000, παρουσιάζουν αναλυτικά και με παραδείγματα «ΤΑ ΝΕΑ».

ΣΥΜΦΩΝΑ με το σχέδιο του υπουργείου Παιδείας, οι διαφορές από το παλαιό
εξεταστικό σύστημα είναι ποιοτικές και όχι ποσοτικές, καθώς αυτό που αλλάζει
είναι η μορφή και το είδος των ενδοσχολικών εξετάσεων, όχι όμως η συχνότητά
τους. Για την εφαρμογή του νέου τρόπου αξιολόγησης θα διανεμηθούν στους
εκπαιδευτικούς πριν από την έναρξη του σχολικού έτους ένας γενικός οδηγός
αξιολόγησης των μαθητών που ορίζει το πλαίσιο της αξιολόγησης και δίνει
πληροφορίες μεθοδολογίας για την τεχνική των ερωτήσεων, καθώς και χωριστά
αναλυτικά φυλλάδια για 4 ομάδες μαθημάτων: Φιλολογικά (Αρχαία από μετάφραση
και πρωτότυπο, Νέα Ελληνικά, Έκφραση – Έκθεση), Ιστορία, Μαθηματικά και Φυσική
– Χημεία. Τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου συστήματος αξιολόγησης ­ που
εκπονήθηκε από το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας υπό την προεδρία του καθηγητή
κ. Μιχ. Κασσωτάκη ­ όπως θεωρούν οι αρμόδιοι του υπουργείου Παιδείας για τη
σύνταξη του νομοσχεδίου και αναφέρεται και στην εισηγητική έκθεση είναι τα ακόλουθα:

* Είναι πιο αξιόπιστο από το σύστημα των Γενικών Εξετάσεων που στηριζόταν σε
ένα μικρό αριθμό πρόσθετων εξωσχολικών εξετάσεων, στις οποίες ο παράγοντας
«τύχη» έπαιζε καθοριστικό ρόλο. Με το νέο σύστημα μερικές ατυχίες δεν θα
παίζουν καθοριστικό ρόλο για το μέλλον του μαθητή, αφού θα μπορεί να βελτιώνει
συνεχώς την επίδοσή του.

* Στηρίζεται στη συνολική επίδοση του μαθητή σε όλα τα μαθήματα της Β’ και Γ’
τάξης (επτά από αυτά όμως θα έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα).

* Εξοικειώνει πρώτα τον μαθητή με το νέο σύστημα. Τον παραπάνω ρόλο παίζει η
Α’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου, η οποία έχει προπαρασκευαστικό χαρακτήρα. Η
επίδοση του μαθητή σε αυτήν δεν μετρά στον βαθμό του Απολυτηρίου.

* Στρέφεται ενάντια στην παπαγαλία. Αξιολογεί με ένα σύνθετο τρόπο και την
κρίση και τη δημιουργική ικανότητα του μαθητή και πολλές άλλες δεξιότητες (να
ξέρει π.χ. πώς να μαθαίνει, πού να αναζητεί πληροφορίες, να αναλύει, να
αντιμετωπίζει προβληματικές καταστάσεις, να συνδυάζει γνώσεις από
διαφορετικούς τομείς, κ.λπ.).

* Δεν επιβαρύνει τους υπάρχοντες σήμερα στα Λύκεια εξεταστικούς μηχανισμούς.
Αλλάζει όμως τον τρόπο και το περιεχόμενό τους και τις συστηματοποιεί
καλύτερα. Προσθέτει μόνο διαγνωστικές εξετάσεις στην αρχή της σχολικής
χρονιάς, οι οποίες δεν λαμβάνονται υπόψη στην επίδοση των μαθητών. Θεσπίζεται
και ένα γενικό τεστ γνώσεων που θα γίνεται στην Γ’ τάξη του Λυκείου, αλλά δεν
επηρεάζει τον βαθμό του Απολυτηρίου. Θα λαμβάνεται υπόψη μαζί με τους βαθμούς
δύο μαθημάτων της Γ’ τάξης για την εισαγωγή στα Τμήματα των ΑΕΙ / ΤΕΙ, στα
οποία η ζήτηση θα είναι πιο μεγάλη από την προσφορά.

* Είναι αδιάβλητο γιατί: α) στα μαθήματα που θα έχουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα
στην εξαγωγή του τελικού μέσου όρου της Β’ και Γ’ τάξης (επτά μαθήματα σε κάθε
μία) υπάρχουν και εξωτερικοί αξιολογητές, που διορθώνουν χωρίς να γνωρίζουν
ούτε το όνομα των μαθητών ούτε το σχολείο, β) τα θέματα των εξετάσεων στα επτά
μαθήματα θα είναι κοινά σε νομαρχιακό επίπεδο για τη Β’ τάξη και σε εθνικό
επίπεδο για την Γ’ τάξη, γ) τα θέματα θα αντλούνται, λίγο πριν από τις
εξετάσεις, από τράπεζα ερωτήσεων που θα διασφαλίζει το απόρρητό τους, δ) οι
εξετάσεις στα υπόλοιπα μαθήματα κάθε τάξης θα γίνονται από επιτροπή καθηγητών
κάθε Λυκείου και τα γραπτά με καλυμμένα επίσης τα ονόματα θα διορθώνονται από
δύο επίσης καθηγητές του ίδιου ή κοντινού Λυκείου.

* Προλαμβάνει κάθε προσπάθεια για χαριστική προφορική βαθμολογία γιατί
προβλέπει ότι σε περίπτωση διαφοράς του βαθμού των τριμήνων από τον βαθμό των
τελικών γραπτών εξετάσεων πάνω από τέσσερις μονάδες θα γίνεται αυτόματη
προσαρμογή του βαθμού των τριμήνων στον γραπτό βαθμό. Αν απαιτείται θα γίνεται
και έλεγχος.

* Συσχετίζεται με την ενισχυτική διδασκαλία των αδύνατων μαθητών, οι οποίοι
δεν χρειάζεται να τρέχουν στα φροντιστήρια.

* Καθιστά περιττή και την παρακολούθηση ιδιαίτερων μαθημάτων καθώς όλη η
διαδικασία αξιολόγησης θα στηρίζεται στο τι γίνεται μέσα στη σχολική τάξη,
στην ενεργό συμμετοχή του μαθητή σε αυτήν, ενώ αναβαθμίζεται ποιοτικά η
εκπαίδευση (νέα προγράμματα, νέα βιβλία από το 1998, νέες διδακτικές
προσεγγίσεις, κ.λπ.) και ο ανταγωνισμός για την κατάληψη μιας θέσης στα ΑΕΙ /
ΤΕΙ αμβλύνεται πολύ με την κατάργηση του κλειστού αριθμού εισακτέων. Κάποιος
ίσως ανταγωνισμός θα εξακολουθήσει να υπάρχει για ορισμένα τμήματα (π.χ.
Ιατρικής, Υπολογιστών, Πολυτεχνείου), αλλά και εκεί ελπίζεται ότι σταδιακά θα
επέλθει άμβλυνση.

* Ο μαθητής παύει να διαδραματίζει παθητικό ρόλο, καθώς θεσπίζεται η
δυνατότητα αυτοαξιολόγησής του, η οποία έχει ως στόχο την αύξηση της
αυτογνωσίας του και τη συνειδητοποίηση των αδυναμιών και των ελλείψεών του.