Ριζικές αλλαγές στον χάρτη της Παιδείας

Επαναστατικές αλλαγές συνολικά στον χώρο της εκπαίδευσης εξήγγειλε χθες ο
υπουργός Παιδείας κ. Γεράσιμος Αρσένης, μερικές από τις οποίες προβλέπεται να
αρχίσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από τη φετινή σχολική χρονιά με στόχο την
πλήρη κατάργηση των Γενικών Εξετάσεων το 2000 και την εισαγωγή στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με βάση το Εθνικό Απολυτήριο.

Η ΤΟΜΗ στον χώρο της Παιδείας πρώτα απ’ όλα ξεκινάει από τους εκπαιδευτικούς,
με την κατάργηση της επετηρίδας και τον διορισμό τους, από τη σχολική χρονιά
1998-1999, κατά ένα ποσοστό με ένα σύστημα εξετάσεων όπου θα αξιολογείται η
εκπαιδευτική τους ικανότητα. Ο υπουργός διευκρίνισε πως για πέντε χρόνια,
δηλαδή μέχρι το 2003, θα υπάρξει μία μεταβατική περίοδος κατά τη διάρκεια της
οποίας θα ισχύσει ένα διπλό σύστημα διορισμού: «Μόνον ένα ποσοστό κενών
θέσεων, το οποίο θα μειώνεται προοδευτικά, πρόκειται να καλύπτεται με βάση την
επετηρίδα, ενώ οι υπόλοιπες θέσεις θα πληρούνται με διαγωνισμό που θα
διενεργεί το Ανώτατο Συμβούλιο Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΑΣΕΠ)», είπε.

Προϋπόθεση, πάντως, για τη συμμετοχή σ’ αυτούς τους διαγωνισμούς θα είναι η
κατοχή πιστοποιητικού παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας το οποίο θα
χορηγείται από τα ΑΕΙ, την ΠΑΤΕΣ/ΣΕΛΕΤΕ και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Ακόμη
καθιερώνεται ολοκληρωμένο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, αλλά και του
εκπαιδευτικού έργου, ενώ ιδρύεται και ειδικό σώμα αξιολογητών με ευθύνη
αξιολόγησης των σχολικών μονάδων. Βέβαια, η θέση αυτή του υπουργού Παιδείας
αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις στους καθηγητές καθώς η ΟΛΜΕ
επανειλημμένα έχει διατυπώσει σαφή άποψη υπέρ της διατήρησης της επετηρίδας.

ΣΤΗΝ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ

Πάντως, αυτοί οι μαθητές που θα παρακολουθήσουν φέτος την Α’ Λυκείου θα είναι
και οι «τυχεροί» που θα καταλάβουν τις 85.000 θέσεις, που εκτιμάται ότι θα
προσφέρονται μετά τρία χρόνια στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ωστόσο, θα είναι
και οι πρώτοι που θα κληθούν να νιώσουν στο «πετσί» τους τον αέρα των
εκπαιδευτικών αλλαγών όπως αυτές θα εφαρμοστούν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Από την αρχή θα πάρουν μέρος σε ειδικά τεστ αξιολόγησης ώστε να διαπιστωθούν
οι ελλείψεις αλλά και οι κλίσεις τους και οι προσανατολισμοί τους. Κι όλα αυτά
θα γίνονται στο Ενιαίο Λύκειο, το οποίο από φέτος θα απορροφήσει τα μέχρι τώρα
τρία είδη Λυκείου (Γενικό, Ενιαίο-Πολυκλαδικό και Τεχνικό)

Οι μαθητές αυτοί μέσα από συστήματα πολλαπλών εξετάσεων γνώσεων και κρίσεως,
τόσο γραπτών όσο και προφορικών, κατά τη διάρκεια της χρονιάς θα
παρακολουθήσουν μαθήματα γενικής Παιδείας ώστε να προετοιμαστούν καλύτερα για
την επόμενη σχολική χρονιά. Ως τέτοια μαθήματα, εκτός των όσων ήδη
διδάσκονται, πρόκειται να προστεθούν ­ όχι φέτος, αλλά του χρόνου, προκειμένου
να εκπαιδευθούν σχετικά με την παρακολούθηση σεμιναρίων οι καθηγητές ­ και
άλλα που εκφράζουν τις σύγχρονες απαιτήσεις (Ιστορία και Πολιτικά Θέματα της
σύγχρονης Ελλάδας, Ιστορία των Πολιτισμών αλλά και Αγωγή Υγείας,
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Αγωγή του Καταναλωτή κ.λπ.).

Μ’ άλλα λόγια, η Α’ Λυκείου θα λειτουργήσει από φέτος ως ένα είδος
προπαρασκευαστικής τάξης για τη μετάβαση του μαθητή από το Γυμνάσιο στις δύο
τελευταίες τάξεις του Λυκείου. Με μία, πάντως, σημαντική επισήμανση: ότι οι
βαθμοί που θα λάβουν στην Α’ Λυκείου δεν πρόκειται να υπολογιστούν στο Εθνικό Απολυτήριο.

ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Από την επόμενη σχολική περίοδο, όμως (1998-1999), αρχίζουν και οι πιο
σημαντικές αλλαγές για όσους αποφοιτήσουν από την Α’ Λυκείου. Σύμφωνα με τις
εξαγγελίες του υπουργείου Παιδείας, στις άλλες δύο τάξεις του Λυκείου
θεσπίζονται τρεις κατευθύνσεις (Θεωρητική, Θετική και Τεχνική) με επιλογή
μαθημάτων εμβάθυνσης σε συγκεκριμένους τομείς. Παράλληλα, τα μαθήματα γενικής
Παιδείας θα καλύπτουν το 60% της διδακτέας ύλης στη Β’ Λυκείου και το 50% στη
Γ’. Εκείνοι που θα προαχθούν τον Ιούνιο του 1999 στην Γ’ τάξη θα δώσουν
εξετάσεις σε τέσσερα υποχρεωτικά μαθήματα (Ελληνική Γλώσσα, Ιστορία, Φυσική
και Μαθηματικά) καθώς και σε τρία μαθήματα επιλογής ανάλογα με την κατεύθυνση
που έχουν αποφασίσει να ακολουθήσουν. Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως οι βαθμοί
όλων των μαθημάτων ­ γραπτοί και προφορικοί ­ θα υπολογιστούν στο Εθνικό
Απολυτήριο, και ιδιαιτέρως εκείνοι των μαθημάτων επιλογής, ενώ όλες οι
εξετάσεις θα πραγματοποιούνται στα Λύκεια που φοιτούν, αλλά τα θέματα θα είναι
κοινά σε κάθε νομαρχιακή περιφέρεια.

Όσοι αποφοιτούν με το Εθνικό Απολυτήριο θα εισάγονται στις ανώτατες σχολές.
Στην περίπτωση που οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από τις θέσεις, τότε η
προτεραιότητα θα δίνεται από τον βαθμό του απολυτηρίου, τον βαθμό ενός τεστ
που θα δίνεται στην Γ’ Λυκείου και τον βαθμό σε εξέταση δύο μαθημάτων που θα
ορίζει το υπουργείο.

Αλλά και στα Πανεπιστήμια προβλέπεται να υπάρξουν αλλαγές, αφού προβλέπεται να
καθιερωθούν οι Συμβατικές Σπουδές (όπως δηλαδή γίνονται σήμερα), οι Ελεύθεροι
Κύκλοι Σπουδών και τον Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Μάλιστα από φέτος, και
συγκεκριμένα τον Νοέμβριο, 3.000 νέοι θα έχουν τη δυνατότητα να εγγραφούν
χωρίς εξετάσεις και να παρακολουθήσουν μαθήματα μέχρι τον Ιανουάριο του 1998
σε ΑΕΙ και ΤΕΙ μέσα από το πρόγραμμα των Ελευθέρων Κύκλων Σπουδών.
Προτεραιότητα εγγραφής έχουν όσοι συμμετείχαν στις Γενικές Εξετάσεις (σε
ποσοστό 45%), εκείνοι που φοιτούν σε ξένα Πανεπιστήμια και επιθυμούν να έρθουν
στην Ελλάδα για ένα διάστημα (20%), όσοι είναι ήδη φοιτητές σε άλλα ελληνικά
πανεπιστήμια και θέλουν να παρακολουθήσουν μια ακόμη σχολή (15%), οι
πτυχιούχοι ΑΕΙ και ΤΕΙ (10%) και, τέλος, όποιοι απλώς έχουν απολυτήριο Λυκείου
(επίσης σε ποσοστό 10%). Προϋποθέσεις για την εγγραφή είναι ο βαθμός του
απολυτηρίου Λυκείου, τα μόρια του ενδιαφερόμενου στις Γενικές Εξετάσεις και η
ηλικία, καθώς ενδέχεται άνω των 24 χρόνων να καταβάλλεται ένα συμβολικό ποσόν.
Τέτοια τμήματα θα λειτουργήσουν στα Πανεπιστήμια της Αθήνας, Θεσσαλονίκης,
Ιωαννίνων, Θράκης και στο Πάντειο και κυρίως σε επιστήμες κοινωνικού και
ανθρωποκεντρικού ενδιαφέροντος (Περιβάλλον, Οικολογία, Τουρισμός, Πολιτιστική
Ανάπτυξη, Ξένες Γλώσσες, Προληπτική Ιατρική, Οικονομικά κ.λπ.).

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Στην υποχρεωτική εκπαίδευση καθιερώνεται απ’ αυτή τη σχολική χρονιά ο θεσμός
του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου, όπου εισάγονται προγράμματα ενισχυτικής
διδασκαλίας για τους μαθητές που παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες. Ακόμη
αναμορφώνονται τα αναλυτικά προγράμματα στο Γυμνάσιο, ανανεώνονται τα βιβλία
και σταδιακά, μέσα στην επόμενη τριετία, θα εφαρμόζονται νέοι μέθοδοι
διδασκαλίας και προγράμματα αξιολόγησης. Επίσης, θεσπίζονται από τώρα τα
Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στα
οποία θα έχουν τη δυνατότητα να φοιτούν όσοι για διάφορους λόγους δεν έχουν
ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση.