ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το «Κτήμα Μώρου»

Στο «Αγρόκτημα Αμφίκαια», στα όρια της ορεινής Φθιώτιδας, βρήκαμε την ψυχή της
Ελλάδας που αντιστέκεται, όπως θα’ λεγε και ο Σαββόπουλος. Ήταν εκεί, στο
τέλος μιας άνοιξης που την είχαμε ξεχάσει.ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ μας άρχισε με το τρένο
Αθηνών-Θεσσαλονίκης. Αργός ο συρμός και πολλές οι στάσεις, αλλά το τοπίο μάς
αποζημίωσε και με το παραπάνω. Αποβιβασθήκαμε στον σταθμό της Τιθορέας και από
εκεί πήραμε τον δρόμο για την Αμφίκλεια. Πέντε χιλιόμετρα έξω από το χωριό,
στρίβουμε αριστερά, μέσα σε βατομουριές, ελιές και οπωροφόρα και παίρνουμε το
χωματόδρομο όπως μας δείχνουν οι πινακίδες. Βρισκόμαστε ήδη στους πρόποδες του
Παρνασσού, στη βορινή του πλευρά, και το επιβλητικό βουνό καλύπτει τον
ορίζοντα. Στην άκρη ενός ξέφωτου, ένα μικρό δίπατο σπίτι είναι το σημάδι του
τέλος της διαδρομής μας. Βρισκόμαστε στο «Κτήμα Μώρου», τη μικρή
οικοτουριστική επιχείρηση που θα φιλοξενήσει τις εργασίες της ομάδας μας για
ένα τριήμερο και θα μας κάνει για λίγο να ξεχάσουμε το… φυσικό μας
οικοσύστημα, το νέφος, το θόρυβο και την αμαρτωλή μας σχέση με την πόλη.

Μας υποδέχονται γαυγίσματα σκύλων και χλιμιντρίσματα αλόγων. Όπως μας εξηγεί ο
Κώστας Μώρος, ιδιοκτήτης και διαχειριστής του κτήματος, εδώ γίνεται μια
προσπάθεια για τη διατήρηση (ή αν θέλετε διάσωση) φυλών οικόσιτων ζώων που
τείνουν να εξαφανιστούν, ακριβώς επειδή άλλαξαν οι μορφές οικονομίας και τα
πρότυπα ζωής. Το ίδιο θα μας πει και για τις ποικιλίες των δέντρων που με πολύ
κόπο άρχισε να καλλιεργεί σ’ ένα μάλλον άγονο ημιορεινό έδαφος (αυτό που
κάποιοι τυπικοί γεωπόνοι θα το χαρακτήριζαν ως οριακό), αλλά και για όλα τα
άψυχα αντικείμενα, σύμβολα μιας αγροτικής ζωής που σιγά-σιγά μπαίνει στο
περιθώριο. Ένα ακόμη μουσείο μιας εικόνας που ήδη ανήκει στο παρελθόν, θα
βιαστούν να πουν κάποιοι από τους «ρεαλιστές» αναγνώστες. Όμως το «Κτήμα
Μώρου» είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια προσπάθεια συντήρησης μιας παράδοσης
που σβήνει. Είναι ταυτόχρονα ένα μήνυμα επιστροφής σε αξίες και περιβάλλοντα
που επιβιώνουν σε πείσμα των καιρών και που, υπό προϋποθέσεις, μπορούν να
συμβάλλουν στην ανασυγκρότηση του αγροτικού χώρου.

Ο Κ. Μώρος, όπως και πολλοί άλλοι συνομήλικοί του (είναι γύρω στα 50), ανήκει
στη γενιά που έχει ακόμη ρίζες στην Ελλάδα του χθες, ζώντας ταυτόχρονα τα
αδιέξοδα της Ελλάδας του σήμερα. Πριν από πέντε περίπου χρόνια, εγκαταλείπει
μια καθ’ όλα τακτοποιημένη αστική ζωή ­ ο ίδιος ήταν πετυχημένος
επιχειρηματίας, η γυναίκα του επιστήμονας ­ για να αποσυρθεί στην αφιλόξενη
αυτή άκρη της φθιωτικής γης, με στόχο να πείσει πως η επιλογή του δεν είναι
μόνο μια φυγή, αλλά και μια πρόταση για το μέλλον. Αγοράζει μια έκταση 200
στρεμμάτων, χτίζει ένα σπίτι και ένα ξενώνα, φτιάχνει στάβλους και υποστατικά,
φέρνει νερό, φυτεύει δέντρα, αρχίζει τις πρώτες βιολογικές καλλιέργειες.
Έρχεται σε επαφή με τους ντόπιους. Οργανώνει συνδέσμους και επιτροπές,
υποβάλλει προγράμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αρκετοί επιστήμονες τον
επισκέπτονται, πολλοί του υπόσχονται, λιγότεροι του προσφέρουν έμπρακτη
βοήθεια. Όμως ο ίδιος δεν αποθαρρύνεται. Ξέρει να τα βάζει με τη γραφειοκρατία
όπως ξέρει να περιμένει χτίζοντας αργά αλλά μεθοδικά τις δικές του συμμαχίες.
Το όνειρό του είναι ένα σχήμα που θα συνδυάζει την αγροτική παραγωγή, τον
εναλλακτικό τουρισμό και την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Η φιλοδοξία του είναι
το παράδειγμά του να βρει μιμητές.

Όσοι λοιπόν πιστεύετε πως μπορούν να υπάρξουν αντισυμβατικές λύσεις στο
πρόβλημα της βιώσιμης ανάπτυξης του αγροτικού χώρου, όσοι έχετε τα μέσα και
τις δυνατότητες να βοηθήσετε ένα εγχείρημα που προς το παρόν βασίζεται στην
ιδιωτική πρωτοβουλία και το πείσμα ενός ανθρώπου να αποδείξει ότι η φυγή από
το περιβάλλον της πόλης δεν ισοδυναμεί με παραίτηση, όσοι ενδιαφέρεστε να
ζήσετε μοναδικές στιγμές κοντά στη φύση και χωρίς τις περιττές πολυτέλειες που
προσφέρει ο εμπορευματοποιημένος τουρισμός, όσοι ψάχνετε για έναν τόπο που θα
φιλοξενήσει (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) την επιστημονική ή
επαγγελματική σας ενδοστρέφεια, μην παραλείψετε να έλθετε σε επαφή με τον
άνθρωπο που προκάλεσε τη σύνταξη αυτού του σημειώματος (στο τηλ. 094-251.901).

ΥΓ: Όταν φτάσετε εκεί, μην ξεχάσετε να γευθείτε το τοπικό κρασί και τις
χορτόπιτες της κυρίας Αθηνάς…

Ο Ηλίας Ευθυμόπουλος είναι διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace