Διπλό «χαστούκι» στην Τουρκία

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

ΔΙΠΛΟ «ΧΑΣΤΟΥΚΙ» στην Τουρκία αποτελεί το κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
υπό τον γενικό τίτλο Agenda 2000, που ανακοινώθηκε στο Στρασβούργο.

Πρώτον: Στο κεφάλαιο για την Κύπρο η επίλυση του πολιτικού προβλήματος δεν
τίθεται πλέον ως προϋπόθεση για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων,
που θα αρχίσουν κανονικά στις αρχές του 1998. Θέση που έχει προκαλέσει ήδη την
οργή της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, που απειλεί ανοιχτά για ενοποίηση του
ψευδοκράτους με την Τουρκία.

Δεύτερον: Στο κεφάλαιο για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία
υιοθετούνται εξ’ ολοκλήρου οι ελληνικές θέσεις, αφού υπογραμμίζεται ότι οι
εντάσεις στο Αιγαίο δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν παρά μόνον μέσω ενός
διακανονισμού των ελληνοτουρκικών διαφορών σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο,
απευθύνοντας κυρίως έκκληση στο Διεθνές Δικαστήριο (σ.σ.: της Χάγης).

Ακόμη, η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη καθιέρωσης σχέσεων καλής γειτονίας
και απορρίπτει την απειλή χρήσης βίας.

Το κυριότερο όμως είναι ότι απευθύνεται έκκληση προς την Τουρκία για «ενεργό
συμβολή της σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στη βάση των
ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Μια θέση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία λίγα 24ωρα μετά τις
συνομιλίες Κληρίδη – Ντενκτάς στη Νέα Υόρκη.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Το κομμάτι που αφορά την Κύπρο περιγράφει την οικονομική κατάσταση του νησιού
και θεωρεί ότι έχει γίνει πολύ μεγάλη πρόοδος ως προς τη διαδικασία
ενσωμάτωσης του κοινοτικού κεκτημένου, που αποτελεί ένα από τα βασικά κριτήρια
για διεύρυνση που ετέθησαν στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο του 1993.

Σχετικά με το πολιτικό πρόβλημα, υπογραμμίζεται ότι το status quo είναι
αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο, απειλεί τη σταθερότητα του νησιού και έχει
επιπτώσεις στην σταθερότητα της περιοχής, ευρύτερα της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναλαμβάνει τη θέση υπέρ μιας διζωνικής δικοινοτικής
λύσης, επισημαίνεται όμως ότι η Ευρώπη δεν επιθυμεί να αναμειχθεί στις
θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η επίλυση του πολιτικού προβλήματος δεν τίθεται ως προϋπόθεση στις
διαπραγματεύσεις, αλλά επισημαίνεται ότι θα διευκολύνοντο κατά πολύ εάν υπήρχε
επαρκής πρόοδος στις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών μέσα στο τρέχον έτος. Ενώ
η Κομισιόν τάσσεται υπέρ του «να επιτραπεί σε εκπροσώπους της τουρκοκυπριακής
κοινότητας να εμπλακούν στη διαδικασία ένταξης», χωρίς όμως να τους εμπλέκει
άμεσα στη διαπραγμάτευση.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Σχετικά με την Τουρκία το κείμενο θεωρεί την υποψηφιότητά της αρχικά αποδεκτή,
προσδιορίζει όμως ότι θα κριθεί στη βάση των ίδιων αντικειμενικών κριτηρίων
που ισχύουν για τις άλλες υποψήφιες χώρες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στην ανάγκη εκδημοκρατισμού, προτρέπει για
σεβασμό του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ ίσως για πρώτη
φορά με τόση σαφήνεια επισημαίνει το ρόλο του στρατού και τα προβλήματα
ελέγχου από την πολιτική εξουσία.

Τέλος, αφού αναφέρεται στην ανάγκη σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα
σημειώνει ότι ο χρηματοδοτικός κανονισμός θα λυθεί όταν είναι δυνατόν, ενώ το
MEDA προσφέρει δυνατότητες οικονομικής συνεργασίας.

Ο ΧΡ. ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ

Σκληρή γλώσσα χρησιμοποίησε χθες ο Έλληνας επίτροπος Χρ. Παπουτσής,
αντιδρώντας σε προκλητικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού της εισβολής του 1974
στην Κύπρο, Μπ. Ετσεβίτ.

Ο κ. Ετσεβίτ, μιλώντας στην «Τζουμχουριέτ», ζήτησε την ενοποίηση της Τουρκίας
με τα κατεχόμενα της Κύπρου, σε περίπτωση που αρχίσουν οι ενταξιακές
διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κύπρο.

«Η ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα δεν αποδέχεται απειλές και εκβιασμούς, πολύ
περισσότερο όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός
ανεξάρτητου κράτους – μέλους του ΟΗΕ, της οποίας το βόρειο τμήμα βρίσκεται υπό
τουρκική στρατιωτική κατοχή τα τελευταία 23 χρόνια», δήλωσε ο Έλληνας
επίτροπος και πρόσθεσε:

«Σε κάθε περίπτωση ο ευρωπαϊκός δρόμος της Τουρκίας προϋποθέτει το σεβασμό του
Δεθνούς Δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».