ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Στην καρδιά του Θεού

Τσε Γκεβάρα. Από τα οστά και τα κρανία στη δική μας μνήμη αυτή η εικόνα θα μείνει

Ο αντάρτης. Ο παλιός του σύντροφος. Ο πρώην δικτάτορας. Η Ιστορία. Η μνήμη. Ο
Θεός ­ ναι, ο Θεός.

«Ο ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ ήταν ένας εισβολέας, ένας σφετεριστής του εδάφους της Βολιβίας.
Απέτυχε και βρήκε τον θάνατο. Τα κόκαλά του δεν αποτελούν κατά κανένα τρόπο
κληρονομιά της Βολιβίας ούτε είναι λάφυρα πολέμου. Αν η οικογένειά του θέλει
να τα πάρει, δεν υπάρχει πρόβλημα, η επιθυμία τους μου φαίνεται θεμιτή».
Τριάντα χρόνια μετά τη δολοφονία του θρυλικού αντάρτη, ο Ούγκο Μπανσέρ φοβάται
ακόμη τον Τσε. Φοβάται τη φυσιογνωμία του, τη σπίθα στο βλέμμα του, την
αποφασιστικότητά του. Φοβάται το παρελθόν, φοβάται τη μνήμη. Φοβάται τις συγκρίσεις.

Και είναι λογικό. Ο Μπανσέρ εξελέγη τον περασμένο μήνα πρόεδρος της Βολιβίας
επειδή κατόρθωσε να σβήσει τη μνήμη των συμπατριωτών του. Τους έκανε να
ξεχάσουν ότι το 1971 άρπαξε την εξουσία με ένα αιματηρό πραξικόπημα που
στήριξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ότι στα επτά χρόνια που κυβέρνησε
δολοφονήθηκαν από τον στρατό 468 άτομα, μεταξύ των οποίων και 6 ηγετικά
στελέχη του αριστερού MIR. Ότι η περίοδος εκείνη συνοδεύτηκε από ευρύτατες
παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, απαγόρευση της κυκλοφορίας, έρευνες
στα σπίτια, συλλήψεις, απαγόρευση των πολιτικών κομμάτων, βομβαρδισμούς
φοιτητικών συγκεντρώσεων από ελικόπτερα. Και μια πρωτοφανή οικονομική ανάπτυξη
της χώρας. Όπως στη Χιλή του Πινοτσέτ.

Ο Μπανσέρ έζησε και αργά ή γρήγορα θα καταλάβει μια θέση στον σκουπιδοτενεκέ
της Ιστορίας. Ο Τσε μαρτύρησε και πέρασε στο πάνθεον των ηρώων. Οι έριδες για
τον τόπο της οριστικής του ανάπαυσης αποτελούν ένα ακόμη σύμπτωμα της αίγλης
που δεν έχασε ποτέ. Οι αρχές του Βαγιεγκράντε θέλουν τον «Σκελετό Νο 2» στην
περιοχή τους για να τον εκμεταλλευθούν τουριστικά. Ο Φιντέλ έχει ζητήσει τη
μεταφορά του στο κουβανικό έδαφος μήπως και πάρει λίγη από την ακτινοβολία
του. Και ο «κομαντάντε Μπενίνιο», για πολλά χρόνια συνεργάτης του Τσε και
σήμερα επικριτής του καθεστώτος του Κάστρο, πιστεύει ότι το λείψανο ανήκει στη
Βολιβία και υπενθυμίζει τη ρήση του αντάρτη πως «ο άνθρωπος πρέπει να
παραμένει εκεί που πέφτει».

Στην πραγματικότητα, ουδόλως ενδιέφερε τον Τσε τι θα γίνουν το κρανίο του και
τα κόκαλά του. Ήθελε μόνο μια θέση στη μεγάλη καρδιά του Θεού. Σε μια
συνέντευξή του το 1961 στην Αβάνα, ο Ιταλός δημοσιογράφος Ιγκόρ Μαν τον είχε
ρωτήσει αν πιστεύει, αν πίστεψε ποτέ στον Θεό. Κι εκείνος είχε δώσει την εξής
απάντηση: «Το ερώτημα αυτό, ειλικρινά, δεν το έχω θέσει ποτέ στον εαυτό μου.
Παρ’ όλα αυτά, ίσως επειδή είμαι ένας επαρχιώτης μισός Αργεντινός και μισός
Ισπανός, θέλω να πω ότι αν ο Θεός υπάρχει, όπως πιστεύει η μητέρα μου, δεν θα
με πείραζε αν στην καρδιά του, που χωρίς αμφιβολία είναι μεγάλη, υπήρχε μια
θέση, τόσο δα μικρή, για μένα, για τους ανθρώπους που αγαπώ».