Από τον Μάιο επαφές με ΗΠΑ στο παρασκήνιο Τομ Πίκεριγκ, ο άνθρωπος – κλειδί

Πηγές του ΝΑΤΟ στο περιθώριο της Συνόδου της Μαδρίτης ανέφεραν ότι η
προσέγγιση Ελλάδας – Τουρκίας είχε αρχίσει να προετοιμάζεται με τη μεσολάβηση
των ΗΠΑ και στελεχών της Ατλαντικής Συμμαχίας από τα τέλη Μαΐου.

ΤΗΡΗΘΗΚΕ όμως απόλυτη μυστικότητα απ’ όλες τις πλευρές, γιατί υπήρχε ο
κίνδυνος τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία να υποχωρήσουν για διαφορετικούς
λόγους η κάθε μία. Η μεν Τουρκία λόγω της κυβερνητικής αστάθειας που υπάρχει
στη χώρα, η δε Ελλάδα εξαιτίας ενδεχόμενων αντιδράσεων κομμάτων της
αντιπολίτευσης, αλλά και στελεχών του ΠΑΣΟΚ που διαφωνούν με την πολιτική τής
βήμα προς βήμα προσέγγισης με την Τουρκία.

Οι ίδιες ΝΑΤΟϊκές πηγές παρέπεμπαν μάλιστα σε δηλώσεις του γενικού γραμματέα
του ΝΑΤΟ Χαβιέ Σολάνα στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ», ο οποίος στην ερώτηση
τι μπορεί να κάνει το ΝΑΤΟ σε περίπτωση που κλιμακωθεί η ένταση μεταξύ Ελλάδας
– Τουρκίας απάντησε: «Θα επέμβει αμέσως και θα επιλύσει το θέμα».

Ο κ. Γ. Κρανιδιώτης όταν ρωτήθηκε, πάντως, διέψευσε τις πληροφορίες για
αμερικανο-νατοϊκό σχέδιο και τηλεφωνικές επικοινωνίες της κ. Ολμπράιτ με τους
υπουργούς Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας.

«Η μόνη συζήτηση ­ είπε ­ που είχε γίνει για το ενδεχόμενο συναντήσεων στη
Μαδρίτη ήταν ανάμεσα σε μένα και τον κ. Τόμας Νάιλς την περασμένη εβδομάδα
στην Αθήνα». Αλλά και ο κ. Κ. Σημίτης είπε ότι η πρωτοβουλία εκδηλώθηκε για
πρώτη φορά από την κ. Ολμπράιτ, το βράδυ της Δευτέρας στη Μαδρίτη.

Ενδεικτικό της προσπάθειας που κατέβαλε η κυβέρνηση για να κρατηθούν μέχρι την
τελευταία στιγμή μυστικές οι συναντήσεις Ελλήνων και Τούρκων αξιωματούχων στη
Μαδρίτη, είναι ότι μέχρι το βράδυ της Δευτέρας οι κ.κ. Δ. Ρέππας και Γ.
Κρανιδιώτης, οι οποίοι συνόδευαν τον Πρωθυπουργό, απέφευγαν συστηματικά να
προϊδεάσουν τους δημοσιογράφους για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Στα αλλεπάλληλα ερωτήματα, που δέχθηκαν κατά τη διάρκεια της πτήσης προς την
ισπανική πρωτεύουσα, απαντούσαν ότι δεν υπάρχει στο πρόγραμμα του Πρωθυπουργού
και του υπουργού Εξωτερικών καμία συνάντηση. Πρόσθεταν μόνον ότι ενδέχεται να
υπάρξουν στο περιθώριο της Συνόδου ολιγόλεπτες συνομιλίες κοινωνικού
χαρακτήρα, χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, αφού ­ όπως έλεγαν ­ αυτή την ώρα δεν
υπάρχει κάτι καινούργιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Το παρασκήνιο, το οποίο προηγήθηκε των συναντήσεων της Μαδρίτης, έγινε γνωστό
χθες το μεσημέρι στους διαδρόμους του συνεδριακού κέντρου της ισπανικής
πρωτεύουσας: την περασμένη Τετάρτη η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλίν
Ολμπράιτ τηλεφώνησε στον νέο Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ, για να
βολιδοσκοπήσει εάν υπήρχαν σαφείς προθέσεις της Άγκυρας να επιδείξει ευελιξία
σε μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική προσέγγιση. Αμέσως μετά η κ. Ολμπράιτ, αφού
πήρε το «πράσινο φως» από την Τουρκία, τηλεφώνησε στον κ. Θ. Πάγκαλο και τον
ενημέρωσε για την πρωτοβουλία που έχει αναλάβει η Ουάσιγκτον και με ποιο
διαδικαστικό τρόπο προτείνει να γίνουν οι διμερείς επαφές Ελλάδας – Τουρκίας
στη Μαδρίτη. Δηλαδή, να αναλάβει ο έμπειρος Αμερικανός μεσολαβητής Τζον
Χόλμπρουκ να πετύχει αρχικά μια συμφωνία σε επίπεδο των υφυπουργών κ.κ. Γ.
Κρανιδιώτη και Ον. Οϊμέν, να ακολουθήσει η συνάντηση Πάγκαλου – Τζεμ και οι
επαφές να ολοκληρωθούν με συνάντηση κορυφής μεταξύ των Σημίτη – Ντεμιρέλ.

ΤΟΜ ΠΙΚΕΡΙΓΚ λέγεται ο άνθρωπος – κλειδί των Ηνωμένων Πολιτειών που οδήγησε
στη χθεσινή συμφωνία.

Το «νούμερο 3» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο υφυπουργός Εξωτερικών για πολιτικές
υποθέσεις, συντόνισε τη διαπραγμάτευση που κατέληξε στη «συμφωνία της Μαδρίτης».

Οι στόχοι της Ουάσιγκτον ήταν τρεις:

*Να πείσει τον γερουσιαστή Πωλ Σαρμπάνη να άρει το εμπάργκο που έχει επιβάλει
στην παροχή εξοπλισμών προς την Τουρκία, το οποίο είχε ενοχλήσει σφόδρα την Άγκυρα.

*Να δημιουργηθεί ένα θετικό κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις λίγο πριν
αρχίσουν οι απευθείας συνομιλίες μεταξύ του Προέδρου Κληρίδη και του κ.
Ντενκτάς στο Τράουτμπεκ της Νέας Υόρκης.

*Να δοθεί αμέσως η ένδειξη από την πλευρά της νέας τουρκικής κυβέρνησης πως
επιθυμεί τη βελτίωση των σχέσεών της με την Ελλάδα.