Πριν κινηθείτε, ενημερωθείτε

Το… τέρας δαμάζεται. Και οι κινήσεις του μπορούν να προβλεφθούν. Το
κυκλοφοριακό της Αθήνας ακτινογραφείται πλέον κάθε 90 δευτερόλεπτα και η
«ακτινογραφία» είναι προσβάσιμη σε όλους. Αρκεί να έχουν σύνδεση με το
Ίντερνετ, να κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας ή να έχουν ένα ειδικό κινητό τηλέφωνο.

ΕΞΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στον τομέα Μεταφορών
και Συγκοινωνιακής Υποδομής δημιούργησαν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου και
πληροφόρησης για τις κυκλοφοριακές συνθήκες στους δρόμους της Αθήνας.
Πρόκειται για την ελληνική συνεισφορά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Quartet, που
έχει ως στόχο τη δημιουργία πόλεων περισσότερο λειτουργικών μέσα από τη
βελτίωση των κυκλοφοριακών συνθηκών.

Η καρδιά του συστήματος βρίσκεται στα εργαστήρια του Τομέα Μεταφορών στην
Πολυτεχνειούπολη του Ζωγράφου. Περίπου 160 ειδικοί αισθητήρες βρίσκονται κάτω
από το οδόστρωμα, σε διάφορους δρόμους της Αθήνας, καταγράφοντας τον
κυκλοφοριακό φόρτο. Όλες οι πληροφορίες συγκεντρώνονται σε ηλεκτρονικό
υπολογιστή στο Τμήμα Σηματοδότησης του ΥΠΕΧΩΔΕ και στη συνέχεια μεταφέρονται
στους υπολογιστές του Πολυτεχνείου.

Εκεί γίνεται επεξεργασία με εξελιγμένα μοντέλα που αφορούν τις κυκλοφοριακές
συνθήκες και καταλήγουν σε σημαντικές πληροφορίες. Απεικόνιση των
κυκλοφοριακών συνθηκών στην Αθήνα σε πραγματικό χρόνο, προβλέψεις για τον
χρόνο μετακίνησης από ένα σημείο της Αθήνας σε άλλο, συμβουλές για αποφυγή
συγκεκριμένων δρόμων, πληρότητες πάρκινγκ και συμβουλές για την επιλογή του
ταχύτερου μέσου για την πρόσβαση στο κέντρο (Ι.Χ., λεωφορείο κ.λπ.).

Όλες αυτές οι πληροφορίες μπορούν να φθάσουν στους Αθηναίους με τρεις τρόπους:
Αν διαθέτουν ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο Ίντερνετ μπορούν να
παίρνουν όλες τις παραπάνω πληροφορίες, μπαίνοντας στη συγκεκριμένη «σελίδα»
του Πολυτεχνείου. Αν βρίσκονται στον δρόμο μπορούν να πάρουν τις πληροφορίες
από τους ειδικούς πίνακες μεταβλητού μηνύματος, που έχουν εγκατασταθεί σε
πέντε εισόδους του κέντρου της Αθήνας. Οι πίνακες έχουν τοποθετηθεί σε σημεία
κοντά σε σταθμούς του Μετρό, έτσι ώστε μελλοντικά να είναι δυνατή η στάθμευση
του αυτοκινήτου έξω από το κέντρο και η κάθοδος σε αυτό με το Μετρό. Εφόσον
κάποιος διαθέτει ειδική συσκευή κινητού τηλεφώνου θα μπορεί να παίρνει τις
πληροφορίες από αυτό.

«Η πληροφόρηση μπαίνει πλέον στον έλεγχο στης κυκλοφορίας. Πριν από τη
μετακίνηση, αλλά και κατά τη διάρκειά της, ο Αθηναίος μπορεί να κάνει
ορθολογικότερες επιλογές», εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ στον Τομέα
Μεταφορών και επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος κ. Αντώνης Σταθόπουλος.
«Οι ορθολογικότερες επιλογές σημαίνουν ότι κάποιες μη αναγκαίες μετακινήσεις
μπορούν να αναβληθούν και να γίνουν όταν οι κυκλοφοριακές συνθήκες θα είναι
καλύτερες. Η άποψη πλέον ότι η Αθήνα είναι ένα κυκλοφοριακό χάος δεν στέκει.
Γνωρίζουμε τις κυκλοφοριακές συνθήκες και είμαστε σε θέση να προβλέπουμε και
να συμβουλεύουμε».

Μελέτες έχουν αποδείξει ότι ο οδηγός που βρίσκεται ακινητοποιημένος σε
μποτιλιάρισμα και παίρνει το μήνυμα ότι θα φθάσει στον προορισμό του έπειτα
από αρκετό χρόνο, είναι πολύ πιθανόν ότι θα κάνει… μεταβολή, εφόσον η
μετακίνηση δεν είναι απολύτως αναγκαία (ή ελαστική όπως την αποκαλούν οι
συγκοινωνιολόγοι). Αν το γνωρίζει αυτό πριν καν μπει στο αυτοκίνητό του, τότε
ακόμη καλύτερα.

Για παράδειγμα, στις ώρες αιχμής θα εμφανίζονται συχνά στους οδηγούς που
κατεβαίνουν την Κηφισίας ότι θα φθάσουν στην Ομόνοια ύστερα από 50 λεπτά
περίπου. Πολλοί από αυτούς αν μπορούν να αναβάλουν τη μετακίνησή τους, θα το κάνουν.

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν εκτός από το ΕΜΠ, ο Δήμος Αθηναίων και το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ανάπτυξη του συστήματος περιλαμβάνει πολλές και επαναστατικές
εφαρμογές. Για παράδειγμα, το σύστημα σηματοδότησης της πρωτεύουσας θα
εκσυγχρονιστεί με τέτοιο τρόπο ώστε στις ώρες αιχμής να δίνεται μεγαλύτερος
χρόνος στο πράσινο, για να διευκολύνεται η κυκλοφορία. Σήμερα η σηματοδότηση
είναι προγραμματισμένη και δεν υπάρχει η δυνατότητα στιγμιαίων αλλαγών.

Με το νέο σύστημα οι αλλαγές στη σηματοδότηση θα γίνονται σε πραγματικό χρόνο
και κάτω από τις συνθήκες που δημιουργούνται ανά πάσα στιγμή.

Μια άλλη εφαρμογή μπορεί να γίνει σε συνεργασία με το ΠΕΡΠΑ. Ο Οργανισμός θα
χρησιμοποιεί ένα σύστημα πρόβλεψης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Αθήνα. Στις
περιπτώσεις που οι ρύποι θα προσεγγίζουν τα όρια λήψης εκτάκτων μέτρων, η
σηματοδότηση θα μπορεί να κάνει τη ζωή των οδηγών… δύσκολη. Θα επιβραδύνει
τον χρόνο καθόδου των αυτοκινήτων στο κέντρο, κάνοντας έτσι πιο ελκυστικούς
άλλους τρόπους μετακίνησης (αστικές συγκοινωνίες, μετρό κ.λπ.).