Αναφορά στον Καζαντζάκη

ΖΕΙ: Μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, περισσότερο τώρα στην Αθήνα.

ΑΝΑΖΗΤΕΙ: Δικαίωση για την πατρίδα του.

ΜΕΤΑΝΙΩΝΕΙ: Που δεν παραιτήθηκε από τη μόνιμη θέση του υφυπουργού παρά
τω Προέδρω της Κυπριακής Δημοκρατίας αμέσως μετά τον θάνατο του Μακαρίου και
παρέμεινε υφυπουργός ακόμα δεκαέξι χρόνια, σύνολο τριάντα.

ΜΙΣΕΙ: Την κολακεία, την υποκρισία, το ψέμα.

ΤΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟ: Η «Αναφορά στον Γκρέκο».

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΣΦΡΑΓΙΣΕ: Ο Εθνάρχης Μακάριος.

ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΙΝΑΙ: Μια πληγή, αλλά και η λυδία λίθος για τα απειλούμενα
εθνικά μας δίκαια.

ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΟΥ: Να γίνουμε καλοί άνθρωποι και καλοί πατριώτες.

Δεξί χέρι του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην κυπριακή κυβέρνηση για 30 χρόνια,
υιοθετήθηκε από την Ελένη Καζαντζάκη και έχει αναλάβει την προώθηση του έργου
του Νίκου Καζαντζάκη. Ο Πάτροκλος Σταύρου, όμως, έχει και άλλα σχέδια: Ένα
Ίδρυμα και πλήθος εκδόσεις με τα άγνωστα έργα του συγγραφέα του «Ζορμπά», ενώ
δεν διστάζει να απαντήσει σε σχόλια, ενστάσεις και κουτσομπολιά. Δηλώνει ότι
κυκλοφορούν πειρατικοί «Καζαντζάκηδες» και προτείνει στον Πρωθυπουργό να
διαβάσει την… «Οδύσσεια».ΕΡ.: Νίκος Καζαντζάκης: Μπεστ σέλερ κι όμως παρεξηγημένος.

ΑΠ.: Παρεξηγημένος, αλλά περισσότερο φθονούμενος.

ΕΡ.: Τι σας ώθησε να αναλάβετε την προστασία και την προβολή του έργου του;

ΑΠ.: Μου το ανέθεσε η Ελένη Καζαντζάκη. Αρχικά, χωρίς να τον διαβάσω, ήμουν
πολέμιός του. Μελετώντας τον μπήκα στο δρόμο της Δαμασκού.

ΕΡ.: Τα πολιτικά σας καθήκοντα κοντά στους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας
δεν αποτέλεσαν εμπόδιο;

ΑΠ.: Όχι. Τότε, μάλλον παραστεκόμουν στην Ελένη και είχα εποπτεία στην Αθήνα.

ΕΡ.: Πότε γνωρίσατε την Ελένη Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Το 1967, όταν, παρά τις απειλές της χούντας, ήρθε στην Κύπρο ως
φιλοξενούμενη του Προέδρου Μακαρίου.

ΕΡ.: Πότε σας υιοθέτησε;

ΑΠ.: Το 1982.

ΕΡ.: Εσείς διαχειρίζεστε τώρα τα συγγραφικά δικαιώματα από το μεγάλο έργο του Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Ναι. Και με τη συναίνεση της Ελένης σε όλα.

ΕΡ.: Είχε πέσει θύμα εκμετάλλευσης ο συγγραφέας του «Ζορμπά»;

ΑΠ.: Άγριας εκμετάλλευσης. Η μεγάλη θλίψη της Ελένης είναι ότι ο Νίκος της («ο
Νίκος μου», λέει) πέθανε με τον καημό ότι τα έργα του δεν εδιαβάζοντο,
ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

ΕΡ.: Υπάρχουν πειρατικές εκδόσεις των έργων του;

ΑΠ.: Υπάρχουν. Παλαιότερα αυτή η πειρατεία ήκμαζε στην Ελλάδα.

ΕΡ.: Ποια βιβλία αγοράζονται περισσότερο τα τελευταία χρόνια;

ΑΠ.: «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά» και γενικώς τα μυθιστορήματα και
πολύ η «Ασκητική».

ΕΡ.: Τι απαντάτε σε εκείνους τους λογοτέχνες που τον θεωρούν σήμερα ξεπερασμένο;

ΑΠ.: Δεν τους απαντώ. Αυτοί θα περάσουν, εκείνος θα μείνει.

ΕΡ.: Ποια τα εκδοτικά σας σχέδια σχετικά με το έργο του;

ΑΠ.: Συγκεντρώνω για έκδοση τα άγνωστα κείμενά του, τα δημοσιευμένα σε
εφημερίδες και περιοδικά από τις αρχές του αιώνα μας.

ΕΡ.: Η άποψή σας για την Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Επαγγέλλονται ότι προβάλλουν τον Καζαντζάκη. Αλλά δεν είναι όλοι έτσι.

ΕΡ.: Γιατί αποφασίσατε τη δημιουργία Ιδρύματος Μελετών Νίκου και Ελένης Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Πρώτον, για να καλύψω και τους δύο. Δεύτερον, γιατί θεώρησα ότι έτσι
επληρούτο ένα μεγάλο κενό στην Αθήνα. Τρίτον, για να καταστεί το Ίδρυμα σημείο αναφοράς.

ΕΡ.: Γιατί δεν μετέχετε στο αφιέρωμα της «Λέξης» για τον Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Δεν μου το ζήτησαν, Πάντως, εκτιμώ τη «Λέξη».

ΕΡ.: Είναι ελεύθερη η δημοσίευση ανέκδοτων επιστολών του Καζαντζάκη;

ΑΠ.: Όχι.

ΕΡ.: Υπάρχουν ανέκδοτα έργα του;

ΑΠ.: Εξ όσων ξέρω, όχι. Όμως γίνεται κάποια έρευνα.

ΕΡ.: Σε τι συνίσταται το Αρχείο του;

ΑΠ.: Δεν υπάρχει ένα πλήρες Αρχείο. Από το σπίτι στην Αντίμπ και από το
διαμέρισμα της Ελένης στη Γενεύη βγήκε υλικό δημιουργίας δύο Μουσείων.

ΕΡ.: Η κυρία Καζαντζάκη αρνήθηκε πολλές φορές τη μεταφορά έργων του στη μεγάλη οθόνη;

ΑΠ.: Όχι.

ΕΡ.: Γιατί δεν προχώρησε ο «Καπετάν Μιχάλης» με τον Κακογιάννη;

ΑΠ.: Δεν τα βρήκαν τότε η Ελένη Καζαντζάκη και ο Μιχάλης Κακογιάννης.

ΕΡ.: Ο ρόλος της Ελένης Καζαντζάκη στο έργο του συζύγου της;

ΑΠ.: Μέγας και καθοριστικός. Υπήρξε ουσιαστικός συντελεστής της μεγαλουργίας του.

ΕΡ.: Ποιο είναι το όνειρό της σήμερα;

ΑΠ.: Να συγκεντρωθεί και να εκδοθεί όλο το έργο του.