ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μικρότερες αυξήσεις

Η εισοδηματική πολιτική της επόμενης διετίας ­ οι επιδόσεις της οποίας ως
γνωστόν θα κρίνουν την ένταξή μας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση το
αργότερο μέχρι το 2001 ­ θα είναι το κύριο θέμα της δεύτερης φάσης του
κοινωνικού διαλόγου που αρχίζει εντός των ημερών.Παρ’ ότι οι κυβερνητικές
θέσεις δεν είναι σαφώς αποσαφηνισμένες, είναι βέβαιο ότι παραμένει ισχύουσα η
γενική κατεύθυνση που και ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών έχουν δώσει. Δηλαδή, ότι οι ονομαστικές αυξήσεις σε μισθούς και
ημερομίσθια δεν πρέπει να υπερβαίνουν τον προβλεπόμενο πληθωρισμό συν την παραγωγικότητα.

Ο Πρωθυπουργός στην τελευταία Σύνοδο της Κεντρικής Επιτροπής την προηγούμενη
εβδομάδα επανέλαβε και πάλι ότι: «Οι εισοδηματικές αυξήσεις τα χρόνια που
έρχονται θα οδηγούν σταθερά σε βελτίωση των πραγματικών εισοδημάτων, αλλά θα
ήταν λάθος να ξανανοίξουμε τον φαύλο κύκλο των παροχών, ώστε να καταστρέψουμε
όσα με τόσο μόχθο επιτύχαμε». Εκείνο λοιπόν που είναι βέβαιο από πλευράς
κυβερνητικής βούλησης είναι ότι πρέπει από χρόνο σε χρόνο να έχουμε
πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς, ότι δηλαδή οι αποδοχές, οι ονομαστικές,
των εργαζομένων πρέπει να είναι ανώτερες του πληθωρισμού.

Πόσο όμως πιο πάνω; Αυτό παραμένει ασαφές! Για παράδειγμα, το 1994 οι μέσες
ονομαστικές αποδοχές των εργαζομένων ήταν ανώτερες του πληθωρισμού κατά 1%, το
1995 κατά 3,1% και το 1996 κατά 3%. Αυτές ήταν λοιπόν οι αυξήσεις στα
πραγματικά εισοδήματα. Για το τρέχον έτος και με δεδομένη τη διετή συλλογική
σύμβαση εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, την εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου
στον δημόσιο τομέα και τις αυξήσεις που συμφωνήθηκαν σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
υπολογίζεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ότι για το σύνολο της
οικονομίας η μέση αμοιβή εργασίας θα αυξηθεί στο 9,6% σε ονομαστικούς όρους
και 3,5% σε πραγματικούς (Εξαμηνιαία Έκθεση του ΥΠΕΘΟ σελ. 30).

Διανύουμε δηλαδή μια τριετία υψηλών πραγματικών αυξήσεων στους εργαζομένους,
που οπωσδήποτε δεν έχει αναπληρώσει ακόμη τις μεγάλες εισοδηματικές απώλειες
στην τετραετία 1990-1993, όπου σύμφωνα πάλι με στοιχεία τού ΥΠΕΘΟ οι
πραγματικές αποδοχές μειώνονταν με ρυθμό 4,1% τον χρόνο. Θα συνεχισθεί όμως
στα επόμενα χρόνια και ειδικά στην κρίσιμη διετία 1998-1999 αυτός ο υψηλός
ρυθμός αυξήσεων;

Η απάντηση είναι σαφώς όχι! Το 1998 και το 1999 η κυβερνητική οικονομική
πολιτική επιδιώκει χαμηλότερους ρυθμούς πραγματικών αυξήσεων στις αποδοχές των
εργαζομένων. Μια πρώτη εκδήλωση αυτής της πολιτικής αποτελεί ασφαλώς η έκθεση
του στενού συνεργάτη του Πρωθυπουργού, του καθηγητή κ. Γιάννη Σπράου, ο οποίος
ως γνωστόν ανακοίνωσε ένα αντιπληθωριστικό πρόγραμμα για την επόμενη διετία
που προβλέπει πραγματικές αυξήσεις αποδοχών γύρω στο 1,5% και για το 1998 και
για το 1999. Βέβαια, ο κ. καθηγητής υποστήριξε ότι τέτοιες πραγματικές
αυξήσεις όχι μόνο δεν σημαίνουν λιτότητα, αλλά αντίθετα γενναιόδωρη
εισοδηματική πολιτική, αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι ο μέσος όρος αυξήσεων στους
πραγματικούς μισθούς την τελευταία 15ετία είναι μόλις 0,3%. Σωστό! Αλλά το
0,3% προκύπτει ως αποτέλεσμα της σκληρής λιτότητας που εφαρμόσθηκε τη διετία
1986-1987 και την τετραετία 1990-1993.

Στην επόμενη διετία, λοιπόν, θα έχουμε κατά πάσα πιθανότητα πιο συγκρατημένη
εισοδηματική πολιτική, αφού ο ρυθμός αυξήσεων στις πραγματικές αποδοχές θα
είναι περίπου ο μισός της πρώτης τριετίας του ΠΑΣΟΚ. Γιατί αυτή η συρρίκνωση;
Η απάντηση που δίνει το Οικονομικό Επιτελείο της κυβέρνησης είναι ότι τώρα πια
έχουμε φθάσει στον σκληρό πυρήνα του πληθωρισμού και ότι για να επιτύχουμε τον
στόχο του Μάαστριχτ για πληθωρισμό 2,3% σε μέσα επίπεδα το 1999, πρέπει να
συγκρατήσουμε πάση θυσία το κόστος εργασίας.

Από τις αναλύσεις που κάνει το ίδιο Οικονομικό Επιτελείο προκύπτει ότι η
βραδεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού εφέτος είναι αποτέλεσμα των υψηλών
πραγματικών αυξήσεων που δόθηκαν στους μισθωτούς τα προηγούμενα χρόνια. Ύστερα
από αυτό είναι φυσικό στο πλαίσιο του αρξάμενου κοινωνικού διαλόγου να ζητήσει
η κυβέρνηση αυτοσυγκράτηση από πλευράς εργαζομένων στη διεκδίκηση ονομαστικών
αυξήσεων. «Μεγάλες ονομαστικές αυξήσεις σημαίνουν υψηλό πληθωρισμό και συνεπώς
τελικά θα καταλήξουν σε μικρότερες πραγματικές αυξήσεις», λέγει στα «ΝΕΑ»
εκπρόσωπος του ΥΠΕΘΟ.

Τι θα προσφέρει όμως ως αντιστάθμισμα η κυβέρνηση; Δέσμευση χρονική ότι αυτή η
πολιτική της συγκράτησης θα ισχύσει μόνο για τη διετία 1998-1999, που θα
κρίνει την ένταξή μας στην ΟΝΕ. Και ακόμη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής
κλίμακας, ώστε το βάρος της προσαρμογής να μην το επωμισθούν μόνον οι μισθωτοί.