Η τεχνολογία και τα τέρατα της Αποκάλυψης

Αυτό που λέμε «ηλεκτρονικό φακέλωμα» είναι πράγματι «φακέλωμα» ή κάτι πιθανώς
ποιο επικίνδυνο από το «φακέλωμα»; Στο «φακέλωμα» υπάρχει «ο άρχων του
αρχείου». Ποιος μπορεί να θεωρηθεί σήμερα άρχων όταν οι πληροφορίες μέσω
Internet και Web είναι προσιτές στον πάσα ένα;ΑΣ σημειώσουμε ότι ο «πατέρας»
της «προστασίας των δεδομένων» που αφορούν ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ο κ.
Σπύρος Σημίτης, αδελφός του Πρωθυπουργού, πέρασε μεν από τη χώρα μας, δεν
έγινε όμως κατανοητό από το ευρύ κοινό το αντικείμενο της επίσκεψής του. Ο κ.
Σπύρος Σημίτης διεθνώς θεωρείται ως η αυθεντία για την προστασία του πολίτη
από αυτό που λέγεται απλουστευτικά «ηλεκτρονικό φακέλωμα». Και όπως είπαμε
στην αρχή μόνο για «φακέλωμα» δεν πρόκειται. Πρόκειται για κάτι μοναδικό που
συμβαίνει σήμερα στον πλανήτη με τις «λεωφόρους της πληροφόρησης»: η
αντίστοιχη νομοθεσία που διέπει κάθε αυτοκινητόδρομο λείπει. Πληρώνουμε διόδια
ως προς τη χρήση μόνο της υπερεθνικής αυτής οδού. Ποια όμως νομοθεσία
προστατεύει τη διέλευση; Την ασφάλεια του υποκειμένου; Την ιδιωτική του ζωή;

Έτσι τοποθετείται το πρόβλημα κι όχι αντίστροφα. Η τεχνολογία πάντα προηγείται
και της αντίστροφής της λέξης (της λογοτεχνίας) και, κυρίως, της νομοθεσίας.
Πρώτο έρχεται το αυτοκίνητο και μετά ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Πρώτα η
τηλεόραση και έπεται το Ανώτατο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλια. Ποιος νόμος υπάρχει
λοιπόν, σε ποιο κράτος, για να ρυθμίσει το ζήτημα αν π.χ. η χρήση μιας
ηλεκτρονικής κάρτας στην πληρωμή των διοδίων Φλωρεντίας – Ρώμης μπορεί να
χρησιμοποιηθεί από τον «χ» ανακριτή ενός εγκλήματος, σαν αποδεικτικό στοιχείο
ότι ο συγκεκριμένος οδηγός ήταν ή δεν εκείνη τη στιγμή στον τόπο του φονικού;

Ή: επιτρέπεται να ανατρέξει κανείς στην κατάσταση της υγείας ενός υποψήφιου,
μέσω του δικτύου, όπου βρίσκονται τα δεδομένα της αρρώστιας του, για να
αποφασίσει αν κάνει ή δεν κάνει για κάποια θέση;

Η προστασία των δεδομένων, μας εξηγεί η «πηγή μας» στο Συμβούλιο της Ευρώπης
στο Στρασβούργο, είναι απαραίτητη. Πολλά κράτη – μέλη της Ε.Ε. έχουν προβλέψει
την αναγκαιότητα αυτής της προστασίας μέσα στο Σύνταγμά τους. Μια αυξημένη
γνώση της χρήσης και των συγκεκριμένων συνεπειών της νέας τεχνολογίας στην
πληροφόρηση που αφορά την καθημερινή ζωή του πολίτη έχει γίνει από καιρό
απαραίτητη, είτε αφορά την ιδιωτική ζωή είτε τη δημόσια.

Στο τέλος της δεκαετίας του ’70, αρχές του ’80, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές
είχαν πρόσβαση βασικά στις τράπεζες των δεδομένων. Η πληροφόρηση ήταν
συγκεντρωμένη σε ένα σημείο συγκεκριμένο, κάτω από τον έλεγχο ενός ατόμου ή
μιας αρχής εύκολα αναγνωρίσιμης. Έτσι, η πληροφορία ήταν σχετικά εύκολο να
διασφαλιστεί και το νομικό της πλαίσιο δεν αμφισβητούνταν.

Όμως, έκτοτε, οι ταχύτατες εξελίξεις στις νέες τεχνολογίες και η χρήση τους
που καλύπτει όλες τις κοινωνικές δραστηριότητες συνετέλεσαν ώστε να ανακύψουν
τεράστια προβλήματα σε ό,τι αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής του πολίτη.

Σήμερα, με το Internet και το Web ο ηλεκτρονικός υπολογιστής έχει γίνει μέσο
επικοινωνίας μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων, η πληροφορία ρέει συνεχώς,
αλλάζει, διαφοροποιείται, αυξομειώνεται, ενημερώνεται, ερμηνεύεται από
διαφορετικά άτομα. Οπότε γίνεται εξαιρετικά δύσκολο να εντοπισθεί, να
εστιασθεί ο υπεύθυνος με την έννοια της προστασίας των δεδομένων.

Όντας εξάλλου αυτές οι εξελίξεις υπαγορευμένες κυρίως από βιομηχανικές και
εμπορικές ανάγκες, η επιβολή σταθερών κανόνων συμπεριφοράς, στο στάδιο αυτό,
για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, κρίνεται κεφαλαιώδης.

Το 1981, μετά τέσσερα χρόνια διαπραγματεύσεων, η Συνθήκη για την προστασία των
πολιτών σχετικά με τη αυτοματοποιημένη χρήση δεδομένων ιδιωτικού χαρακτήρα, (η
επονομαζόμενη Συνθήκη 108) πήρε σάρκα και οστά. Την υπέγραψαν μέχρι σήμερα η
Αυστρία, το Βέλγιο, η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ελλάδα, η
Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Νορβηγία, η
Ολλανδία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία, η Σουηδία, η Φινλανδία.

Η Ελλάδα όμως, από τις 10 Αυγούστου του 1995, που προσυπέγραψε τη Συνθήκη 108,
δεν είχε προχωρήσει στην ψήφιση του σχετικού νόμου, (που θεωρούνταν
απαραίτητος για να μπορέσει να γίνει μέρος της Συμφωνίας του Σέγκεν). Κάτι που
επιτέλους έγινε στις 12 Απριλίου ε.έ.

Η Συνθήκη του Σένγκεν εκτός από την ελεύθερη διακίνηση των πολιτών των χωρών
που την έχουν προσυπογράψει, επιτρέπει και την ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα
στις Αστυνομίες, με τον όρο όμως αυτή η ανταλλαγή να μη θίγει την ιδιωτική ζωή
των πολιτών. Αυτός είναι ο νόμος της 12ης Απριλίου, ο οποίος αφού έγινε,
επέτρεψε στη χώρα μας να κυρώσει τη Συνθήκη. Η δημιουργία της Europole σε
αντικατάσταση της Interpole, είναι στις άμεσες προτεραιότητες.

Σήμερα στην Αμερική πληρώνουν έναν ντετέκτιβ για να βρει, μέσω του Internet,
στοιχεία αναφορικά με κάποιο πρόσωπο. Αυτό θέλει η Ευρώπη ν’ αποφύγει. Και σε
αυτό έπαιξε ρόλο πρωταρχικό ο κ. Σπύρος Σημίτης. Ως πρώην επίτροπος της
«προστασίας της ιδιωτικής ζωής» στη γερμανική κομητεία του Hesse.

Ο άνθρωπος γνωρίζει κι ήρθε να μας πει πως τα τέρατα της νέας αποκάλυψης
προκύπτουν από την ανεξέλεγκτη τεχνολογία. Κι εμείς του πετάξαμε κατάμουτρα,
τα άλλα τέρατα, της άλλης Αποκάλυψης, του Ιωάννου.