10 χρόνια θέαμα στην άμμο

Βαγγέλης Κουτουλέας και Δημήτρης Καζάζης, από τους πρωταγωνιστές της παραλίας τα τελευταία χρόνια

ΤΟ 1988 ήταν η χρονιά κατά την οποία το μπιτς βόλεϊ έκανε επίσημα την
εμφάνισή του στην Ελλάδα, με τα πρώτα τουρνουά που οργάνωσε η Ένωση Σωματείων
Πετοσφαίρισης Δυτικής Αττικής στην ακτή του ΕΟΤ στη Βάρκιζα.

Μιλάμε, βέβαια, για τα πρώτα οργανωμένα τουρνουά με κανονισμούς, αφού βόλεϊ
στην άμμο παιζόταν στην Ελλάδα πολλές δεκαετίες νωρίτερα, τότε που ο φιλές δεν
έλειπε από καμία σχεδόν ελληνική παραλία.

Τα τουρνουά που οργάνωνε τότε η ΕΣΠΕΔΑ ήταν 4Χ4, δηλαδή με τέσσερις παίκτες
για κάθε ομάδα και σε γήπεδο μικρότερο από της σάλας (7,5Χ7,5 αντί 9Χ9).

Η ΕΣΠΕΔΑ εξέδωσε και τους πρώτους κανονισμούς, με βάση ένα φυλλάδιο που της
έστειλε η Ένωση Επαγγελματιών Παικτών Μπιτς Βόλεϊ των ΗΠΑ (AVP). Επίσης, ήταν
η πρώτη που οργάνωσε και αγώνες μπιτς βόλεϊ γυναικών, το 1989. Την ίδια χρονιά
(1989), η Ελληνική Ομοσπονδία Πετοσφαίρισης οργάνωσε δικά της τουρνουά, αλλά
3Χ3 και γήπεδα ακόμη μικρότερων διαστάσεων.

Στη συνέχεια μπήκε στο παιχνίδι της διοργάνωσης των τουρνουά μπιτς βόλεϊ ο
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αθλητών Πετοσφαίρισης (ΠΑΣΑΠ), που οργάνωσε τουρνουά
μόνο για άνδρες, στη Βάρκιζα.

Σιγά σιγά άρχισαν να οργανώνονται και άλλα τουρνουά, όπως εκείνο της Αίγινας
που είχε μεγάλη επιτυχία, λόγω της συμμετοχής των καλύτερων παικτών και
παικτριών της εποχής.Το 1991, η οργάνωση πέρασε επί μία τριετία σε
επαγγελματικά χέρια, αφού τη διεξαγωγή των τουρνουά ανέλαβε η Ένωση Ανάπτυξης
Πετοσφαίρισης (VPA), εταιρεία η οποία ιδρύθηκε για τον σκοπό αυτό. Η VPA
προχώρησε στην εξάπλωση του μπιτς βόλεϊ οργανώνοντας τουρνουά του
πρωταθλήματος σε Κέρκυρα, Καλαμάτα και Χαλκιδική. Η μορφή 3Χ3 συνέχισε να
υπάρχει, αλλά τα γήπεδα ανέβηκαν σε διαστάσεις και έγιναν 9Χ9, όπως ισχύει
στον διεθνή χώρο.

Από το 1994 που έληξε το συμβόλαιο με τη VPA, η ΕΟΠΕ ανέλαβε το μπιτς βόλεϊ
δημιουργώντας και δική της Επιτροπή, όπως ήταν η γραμμή της Διεθνούς
Ομοσπονδίας (FIVB). Τα τελευταία χρόνια το Πρωτάθλημα μπιτς βόλεϊ έχει
εξελιχθεί σε διοργάνωση επαγγελματική, με χορηγό και τηλεοπτική κάλυψη από την
ΕΤ αλλά και ιδιωτικά κανάλια (φέτος τα δικαιώματα έχει το Mega).

Όσον αφορά στις Εθνικές ομάδες, η πρώτη ήταν εκείνη του 1989 με τους Τάσο
Τεντζέρη, Σίμο Σαρβανίδη, Βαγγέλη Κουτσονίκα και Γιάννη Φάκα, η οποία μετείχε
σε τουρνουά 3Χ3 στη Γαλλία, ενώ από το 1993 που καθιερώθηκε το Ευρωπαϊκό
Σιρκουί η Ελλάδα εκπροσωπείται σε άνδρες και γυναίκες.

Οι παίκτες και παίκτριες που έγραψαν τη δική τους ιστορία στα πρώτα βήματα του
ελληνικού μπιτς βόλεϊ είναι οι γνωστοί άσοι του βόλεϊ της σάλας με τις πολλές
διεθνείς διακρίσεις. Ονόματα όπως των Στέλιου Καζάζη, Δημήτρη Γόντικα, Μιχάλη
Τριανταφυλλίδη και Τάσου Τεντζέρη ξεχώρισαν από την αρχή και στο μπιτς βόλεϊ,
ενώ σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι, επίσης, διεθνείς Γιάννης Φάκας και Δημήτρης Καζάζης.

Για άλλους παίκτες, όπως οι Βαγγέλης Κουτουλέας, Βαγγέλης Οικονόμου, Μανώλης
Ρουμελιώτης, Παναγιώτης Δημητρακάκος, Παύλος Κωνσταντινίδης, το μπιτς βόλεϊ
υπήρξε ένας χώρος στον οποίο αναδείχθηκαν και ως παίκτες της σάλας.

Στους «ήρωες» της πρώτης περιόδου του μπιτς βόλεϊ στην Ελλάδα συγκαταλέγεται
και ο πασέρ Γιάννης Πλίθης.

Τα τρία επίσημα Πανελλήνια Πρωταθλήματα έχουν κατακτήσει στους άνδρες οι
Μιχάλης Τριανταφυλλίδης – Στέλιος Καζάζης (1994 και 1995) και Δημήτρης Καζάζης
– Βαγγέλης Οικονόμου (1996) και στις γυναίκες οι Λία Μήτση – Άγη Μπάμπουλη
(1994), Βάσω Καρντάσιου – Έφη Σφυρή (1995) και Άννα Ξερικού – Φιντάνκα
Σαπαρέφσκα (1996).

ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ το μπιτς βόλεϊ ήταν ­ πολύ καιρό πριν έλθει στην Ελλάδα ­ ένα
σημαντικό επαγγελματικό άθλημα και ειδικά στην αμερικανική ήπειρο, με
πρωταγωνιστές τούς πρώτους διδάξαντες Αμερικανούς και Βραζιλιάνους.

Πάντως, η πρώτη φορά που ο κόσμος μίλησε με θαυμασμό για το επαγγελματικό
μπιτς βόλεϊ ήταν το 1986, όταν η ασήμαντη μέχρι τότε Εθνική ομάδα βόλεϊ σάλας
ανδρών των ΗΠΑ, με παίκτες από το μπιτς βόλεϊ (Κίραλι, Τίμονς, Μπακ, κ.ά.),
κατόρθωσε να νικήσει τη, θεωρούμενη ασυναγώνιστη τότε, Εθνική ομάδα της ΕΣΣΔ,
με παίκτες-«θρύλους» όπως οι Σάβιν, Αντόνφ, Παντσένκο, Λόορ, Ζάιτσεφ. Οι
ειδικοί διαπίστωσαν ότι την αμυντική δεινότητα και την τεχνική πληρότητα που
είχαν αποκτήσει οι Αμερικανοί παίκτες στο μπιτς βόλεϊ δεν μπόρεσαν να νικήσουν
οι καλοί, σε επίθεση και μπλοκ, Σοβιετικοί. Ήταν μια επανάσταση για το
παγκόσμιο βόλεϊ, η οποία έμελλε να έχει μεγάλη επίδραση στη συνέχεια και να
διαμορφώσει το σύγχρονο, βασισμένο στην καλή άμυνα, ολοκληρωμένο παιγνίδι.

Βόλεϊ σε άμμο παιζόταν σχεδόν από τότε (τέλη του περασμένου αιώνα, όταν
ξεκίνησε και το βόλεϊ σε στερεά γήπεδα ­ τα κλειστά σπάνιζαν εκείνη την εποχή
σε βόλεϊ και μπάσκετ). Πάντως για το μπιτς βόλεϊ ­ όπως το γνωρίζουμε σήμερα ­
μπορούμε να μιλάμε από τις αρχές της δεκαετίας του ’20, όταν παιζόταν στη
Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ από οικογένειες με τη μορφή 6Χ6. Την ίδια
δεκαετία παίχθηκε μπιτς βόλεϊ και στην Ευρώπη (με πρώτη τη Γαλλία). Στη
δεκαετία του ’30 μπιτς βόλεϊ παιζόταν σε πολλές χώρες της Ευρώπης, ενώ στις
ΗΠΑ έκαναν την εμφάνισή τους τα πρώτα τουρνουά 4Χ4 και 3Χ3.

Στο Στέιτ Μπιτς της Καλιφόρνιας οργανώθηκε το πρώτο τουρνουά 2Χ2, το 1947.
Λίγο αργότερα, στις αρχές δεκαετίας του ’50, οργανώθηκε στις ΗΠΑ το πρώτο
τουρνουά και στη δεκαετία του ’60 ήταν η σειρά της Βραζιλίας. Οι πρώτοι
κανονισμοί απαγόρευαν καρφιά και μπλοκ, αλλά στη δεκαετία του ’60 επιτράπηκαν
και τα δύο.

Ένα από τα πρώτα χρηματικά έπαθλα ήταν τα 5.000 δολάρια, που δόθηκαν σε ένα
τουρνουά στην Καλιφόρνια το 1976. Από το 1982, το μπιτς βόλεϊ έγινε
επαγγελματικό και στη Βραζιλία στις περίφημες παραλίες του Ρίο, Κοπακαμπάνα
και Ιπανέμα. Τέσσερα χρόνια αργότερα (1986), διοργανώθηκε στην Ιπανέμα ένα
τουρνουά τόσο πετυχημένο (είχε 5.000 θεατές), ώστε η Διεθνής Ομοσπονδία (FIVB)
το αναγόρευσε σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.

Η παρουσία στο τουρνουά ονομάτων του βόλεϊ σάλας και του μπιτς, όπως οι
Αμερικανοί Σίντζιν Σμιθ και Πατ Πάουερς και οι Βραζιλιάνοι Ρενάν Νταλ Ζότο και
Μοντανάρο, έδωσε νέα διάσταση.

Την περίοδο 1989-1990 η FIVB μπήκε δυνατά στο μπιτς βόλεϊ, οργανώνοντας τρία
τουρνουά Παγκοσμίου Πρωταθλήματος σε Βραζιλία, Ιταλία και Ιαπωνία, καθένα με
συνολικό χρηματικό έπαθλο 50.000 δολαρίων (12 εκατ. δραχμές περίπου). Σήμερα
τα χρηματικά έπαθλα του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος φθάνουν τα 2,5 εκατ. δολάρια
­ (750 εκατ. δραχμές) στους άνδρες και 1,7 εκατ. δολάρια (500 εκατ. δραχμές)
στις γυναίκες! Το 1992 είναι η χρονιά που το μπιτς βόλεϊ γίνεται πλέον
επαγγελματικό και εκτός των συνόρων των ΗΠΑ, και παρουσιάζει αλματώδη πρόοδο.
Μπαίνει στο πρόγραμμα της Ολυμπιάδας της Βαρκελώνης ως άθλημα επίδειξης και
γίνεται κανονικό Ολυμπιακό άθλημα από την Ατλάντα.

Η Έφη Σφυρή «οδηγεί» με τα δάκτυλα τη συμπαίκτριά της Βάσω Καραντάσιου στην επόμενη κίνηση, κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου αγώνα

ΤΟ ΤΟΥΡΝΟΥΑ που έληξε στον Άλιμο την περασμένη Κυριακή ήταν το πρώτο από τα
έξι του 4ου Πανελληνίου Πρωταθλήματος μπιτς βόλεϊ Stimorol για το 1997.

Θα ακολουθήσουν άλλα δύο στον Άλιμο (13-15 και 20-22 Ιουνίου) και τα υπόλοιπα
τρία είναι μακριά από την Αθήνα (Κατερίνη 4-6, Αμαλιάδα 18-20 και Χανιά 25-27 Ιουλίου).

Τα αστέρια που αναμένεται να λάμψουν στη φετινή διοργάνωση στους άνδρες, εκτός
από τους νικητές της περασμένης Κυριακής Γιάννη Φάκα/Μανώλη Ρουμελιώτη, είναι
οι Βαγγέλης Κουτουλέας/Δημήτρης Καζάζης, που ξεκίνησαν πρώτοι στην κατάταξη
της σεζόν με 240 βαθμούς, οι παίκτες του Παναθηναϊκού Μιχάλης
Τριανταφυλλίδης/Τάκης Μαυράκης και οι Παναγιώτης Δημητρακάκος/ Βαγγέλης
Οικονόμου από τους πιο κλασικούς παίκτες του βόλεϊ της παραλίας. Αλλά να μη
ξεχνάμε και δυάδες όπως οι παίκτες αξιόλογου επιπέδου στη σάλα Θανάσης Ψάρρας/
Βίκτορας Κουρούπης.

Στην κατηγορία γυναικών ξεκίνησε η σεζόν με επικεφαλής στην κατάταξη όχι τις
σταρ του χώρου Βάσω Καραντάσιου/Έφη Σφυρή (οι οποίες επικράτησαν στο 1ο
τουρνουά του 1997), αλλά τις Άννα Ξερικού/ Φιντάνκα Σαπαρέφσκα (264 βαθμοί).
Ικανές για πρωταγωνιστικό ρόλο και οι Κατερίνα Γκορτσίλα/ Παυλίνα Γκένκοβα
(3ες με 174,5 στο ξεκίνημα της σεζόν), Ίγκριντ Μουρζάκου/ Άγη Μπάμπουλη
(124,5), αλλά και οι διεθνείς παίκτριες στο βόλεϊ σάλας Κίτσα Γιαλένιου/ Ράνια Πανουτσοπούλου.

Τα χρηματικά έπαθλα της φετινής περιόδου ανέρχονται συνολικά σε 21 εκατομμύρια
δραχμές από τα οποία 15 εκατ. θα δοθούν στους νικητές της κατηγορίας ανδρών
και 6 εκατ. σ’ εκείνη των γυναικών. Για πρώτη φορά φέτος δεν θα διανεμηθεί
ολόκληρο το ποσό στους νικητές των αγώνων, αλλά ένα μέρος θα διανεμηθεί στο
τέλος της σεζόν στους παίκτες ανάλογα με την τελική κατάταξη. Βέβαια, αυτά δεν
θα είναι τα μόνα έσοδα των μετεχόντων σε αγώνες του 4ου Πανελληνίου
Πρωταθλήματος μπιτς βόλεϊ. Όλες σχεδόν οι ισχυρές δυάδες διαθέτουν χορηγούς
και έχουν υπογράψει συμβόλαια για τη διαφήμιση κάποιων προϊόντων.

Το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα δεν είναι πάντως η μόνη αγωνιστική δραστηριότητα για
το μπιτς βόλεϊ κάθε καλοκαίρι. Υπάρχουν και για την περίοδο αυτή πλήθος άλλων
τουρνουά ανά την Ελλάδα, κυρίως σε τουριστικές περιοχές, είτε με έγκριση της
Επιτροπής μπιτς βόλεϊ της ΕΟΠΕ είτε χωρίς.

Ένα από τα πρώτα επίσημα φετινά τουρνουά μπιτς βόλεϊ, εκτός Πανελληνίου
Πρωταθλήματος, ήταν εκείνο της Πάτμου στο οποίο πήραν μέρος πολλές γνωστές
παίκτριες (Γιαλένιου, Πανουτσοπούλου, Πραγκαλούδη, Ξερικού, Κανακούδη,
Σαπαρέφσκα κ.ά.). Κάποια άλλα με επίσης γνωστούς παίκτες και παίκτριες
γίνονται στη Βόρεια Ελλάδα κυρίως σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική και Αλεξανδρούπολη.

Από τα ευχάριστα καινούργια στοιχεία της φετινής περιόδου είναι η δημιουργία
«μόνιμων» εθνικών ομάδων μπιτς βόλεϊ τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.
Στους άνδρες είναι οι δυάδες Φάκας/Ρουμελιώτης και Δημητρακάκος/Οικονόμου και
στις γυναίκες οι Καραντά-σιου/Σφυρή. Επί πλέον, όπως δήλωσε ο πρόεδρος (και)
της Επιτροπής Μπιτς Βόλεϊ, Θανάσης Μπελιγράτης, θα υπάρξει αναπτυξιακό
πρόγραμμα από μικρές ηλικίες για την ανάδειξη παικτών αποκλειστικά της άμμου.