ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Εφιάλτης η ανεργία

Η «Μααστριχτολογία» έχει γίνει τόσο κυρίαρχη σκέψη σε όλη την οικονομική
φιλολογία, ώστε σχολιογράφοι και αναλυτές αναλώνονται στις μονοδιάστατες
συγκρίσεις των οικονομικών εξελίξεων της χώρας προς τα περίφημα τέσσερα
κριτήρια της Συνθήκης.Ο πληθωρισμός, τα δημόσια ελλείμματα, το δημόσιο χρέος
και τα επιτόκια μονοπωλούν το ενδιαφέρον και ελάχιστοι ασχολούνται με τη
λεγόμενη πραγματική οικονομία, τη βιομηχανία και τη γεωργία δηλαδή, ενώ η
πληγή του αιώνα, η ανεργία, σποραδικά μόνο ξυπνά κάποιες ανησυχίες.

Και όμως, χωρίς να αμφιβάλει κανείς για την αποφασιστική σημασία της σύγκλισης
της οικονομίας μας προς την Ευρώπη, πρέπει να παραδεχθούμε ότι όσο δύσκολα και
να είναι αυτά τα κριτήρια, εφόσον δεν αλλάξουμε οικονομική πολιτική, αργά ή
γρήγορα θα τα προσεγγίσουμε. Το κριτήριο του δημοσίου ελλείμματος (μέχρι 3%
του ΑΕΠ) μάλλον θα το επιτύχουμε το 1998, ενώ ο στόχος για πληθωρισμό 2,5% σε
μέσα επίπεδα θα προσεγγισθεί το 1999, επιτρέποντας την είσοδό μας στην ΟΝΕ το 2001.

Με την ανεργία όμως τι θα γίνει; Ποια οικονομική πολιτική είναι ικανή να
σταματήσει αυτόν τον εφιάλτη, που έχει φθάσει να αριθμεί 500.000 και πλέον
άτομα; Αν ερωτηθούν οι αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες για τις προοπτικές της
ανεργίας, θα διαπιστωθεί ότι όλοι ανεξαιρέτως κατέχονται από ανησυχία και
απαισιοδοξία. Ο αρμόδιος, μάλιστα, υπουργός Εργασίας, ο κ. Μιλτ. Παπαϊωάννου,
αναγνωρίζει ότι δύσκολα θα πέσει τα επόμενα χρόνια η ανεργία.

Άλλωστε, ο οικονομικός Τύπος καθημερινά φέρνει όλο και πιο ανησυχητικά νέα.
Προχθές, ανακοινώθηκε ότι η Βιομηχανία Αλουμίνιον της Ελλάδος, η γνωστή
πολυεθνική Πεσινέ, μειώνει κατά 300 άτομα το προσωπικό του εργοστασίου της στη
Βοιωτία, ενώ τον ίδιο αριθμό εργαζομένων πρόκειται να απολύσει και η
Χαλυβουργική. Εξάλλου, σύμφωνα με το σχέδιο της Ειδικής Γραμματείας
Αποκρατικοποίησης, που είχε αποκαλύψει ΤΟ ΒΗΜΑ» στις 20 Απριλίου, σε έξι
προβληματικές επιχειρήσεις θα απολυθούν το επόμενο διάστημα περίπου 1.800
εργαζόμενοι, σε σύνολο 4.500. Πρόκειται για τις εταιρείες ΑΕΒΑΛ, ΜΕΛ, Softex,
Κεραφίνα, Βωξίτες Ελευσίνας και Ναυπηγεία Ελευσίνας.

Από τις επιχειρήσεις αυτές την προσοχή μας πρέπει να συγκεντρώσει κυρίως η
Πεσινέ, διότι, σε αντίθεση με τις άλλες, και κερδοφόρα είναι (κατέχει μία από
τις πρώτες θέσεις) και επενδύσεις πραγματοποιεί. Η περίπτωσή της είναι τυπική
μιας τάσης, που και διεθνώς αλλά και στην ελληνική βιομηχανία είναι η κυρίαρχη
σήμερα. Η τάση αυτή, λοιπόν, εκφράζεται με τη διαδικασία ανάπτυξης και
εκσυγχρονισμού μέσω επενδύσεων, που καταλήγουν σε μείωση προσωπικού,
προκειμένου η επιχείρηση να γίνει πιο ανταγωνιστική.

Έτσι, ενώ όλοι χαιρόμαστε γιατί η ελληνική οικονομία ξαναβρίσκει τον δρόμο της
ανάπτυξης (ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ 2% το 1995, 2,6% το 1996, 3,5% εφέτος και
3,7% το 1998), δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες ότι αυτόματα η οικονομική και
παραγωγική αυτή μεγέθυνση θα μεταφραστεί σε αύξηση των θέσεων εργασίας, ώστε
να αρχίσει να μειώνεται η ανεργία.

Βέβαια, όταν οι ιδιωτικές επενδύσεις προβλέπεται ότι θα αυξηθούν εφέτος κατά
9,4% και οι δημόσιες κατά 18%, επειδή δεν είναι όλες επενδύσεις
εκσυγχρονισμού, αναμφίβολα θα δημιουργηθούν και νέες θέσεις εργασίας. Είναι
όμως αρκετές;

Προφανώς, όχι! Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται στο εξαμηνιαίο Δελτίο
της Υπηρεσίας Εθνικών Λογαριασμών του ΥΠΕΘΟ, το οποίο και θα δοθεί στη
δημοσιότητα μάλλον σήμερα, την τριετία 1994-1996 η απασχόληση στην ελληνική
οικονομία αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 1,4%. Όμως, στην ίδια περίοδο, η αύξηση του
εργατικού δυναμικού γινόταν με ρυθμό 1,9%. Δηλαδή, κάθε χρόνο προσφέρονται
περισσότερα χέρια απ’ όσα ζητούνται, με αποτέλεσμα να αυξάνει ο αριθμός των
ανέργων περίπου κατά 50.000 άτομα!

Τα ίδια τα επίσημα στοιχεία, λοιπόν, δείχνουν την έκταση της απειλής και δεν
είναι τυχαίο ότι ο ΟΟΣΑ προβλέπει πως η ανεργία δεν θα μειωθεί εφέτος και θα
μεγαλώσει του χρόνου.

Τι μπορεί να γίνει; Οι αρμόδιοι στηρίζουν πολλές ελπίδες στον κοινωνικό
διάλογο, πιστεύοντας ότι αν η αγορά εργασίας γίνει πιο ευέλικτη θα
δημιουργηθούν και νέες θέσεις απασχόλησης. Πιθανόν!