ΠΡΟΣΩΠΑ «Θα παραμείνω παράνομος»

Ζοζέ Ραΐνια. Ο ηγέτης των Βραζιλιάνων ακτημόνων (στο κέντρο) καταδικάσθηκε σε κάθειρξη 26 ετών για φόνους παρά την απουσία μαρτύρων κατηγορίας

«Απειλή για την κοινωνία και την οικογένεια», σύμφωνα με τους Βραζιλιάνους
τσιφλικάδες, ο Ζοζέ Ραΐνια καταδικάστηκε σε 26 χρόνια φυλακή.

Ο ΡΑΪΝΙΑ είναι ηγέτης του Κινήματος των Ακτημόνων της Βραζιλίας, μιας χώρας
όπου το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού κατέχει το 88% της γης, ενώ το φτωχότερο
40% κατέχει μόνο το 1%. Τριάντα έξι ετών σήμερα, έχει ηγηθεί πολλών εισβολών
ακτημόνων σε ακαλλιέργητα ιδιωτικά «φαζέντας» (αγροκτήματα) και αναδειχθεί σε
ήρωα του αγώνα των Βραζιλιάνων για αγροτική μεταρρύθμιση. «Το μοναδικό μου
έγκλημα», είπε ο Ραΐνια μετά την καταδίκη του, την περασμένη εβδομάδα, «είναι
ότι αγωνίσθηκα για ένα κομμάτι γης, για ένα κομμάτι ψωμί, για να μη γίνουν οι
γιοι μου ληστές. Αν αυτό είναι παρανομία, ε, λοιπόν, θα παραμείνω παράνομος».

Κατά τα άλλα όμως, ο χαρισματικός ηγέτης αρνείται κατηγορηματικά κάθε
συμμετοχή στην εισβολή ακτημόνων που έγινε το 1989 στο «φαζέντα» Ιπουέρα και
στη διάρκειά της σκοτώθηκε ο ιδιοκτήτης του αγροκτήματος κι ένας «μπράβος»
του, αστυνομικός εκτός υπηρεσίας. Πέντε άνθρωποι ορκίστηκαν ότι ο Ραΐνια
βρισκόταν τότε εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, η εισαγγελία δεν παρουσίασε
μάρτυρες αλλά απλώς κατέθεσε γραπτές δηλώσεις κάποιων που ισχυρίζονταν ότι ο
Ραΐνια βρισκόταν πίσω από την εισβολή, οι επτά ένορκοι επελέγησαν από μία
ομάδα 21 προσώπων, 14 από τα οποία είχαν διασυνδέσεις με τους ντόπιους
γαιοκτήμονες και τρία ήταν συγγενείς ενός από τα θύματα της εισβολής στο
Ιπουέρα. Η Διεθνής Αμνηστία εξέφρασε «οργή» για την καταδίκη αποδίδοντας
«πολιτικά κίνητρα» στις κατηγορίες κατά του Ραΐνια «που στόχος τους ήταν να
πλήξουν συνολικά το κίνημα των ακτημόνων αγροτών». Η έφεσή του θα εκδικαστεί
στις 16 Σεπτεμβρίου.

Η καταδίκη του Ραΐνια εντάσσεται πράγματι στην εντεινόμενη σύγκρουση του
Κινήματος των Ακτημόνων με τους τσιφλικάδες. Οι δεύτεροι, ελέγχουν πλήρως την
αστυνομία και τη δικαιοσύνη, ενώ οι ακτήμονες αντιπαρατάσσουν μόνο την
αποφασιστικότητά τους και τη στήριξη της κοινής γνώμης. Τώρα εκφράζονται φόβοι
ακόμη και για τη ζωή του Ραΐνια ­ από το 1985, οπότε ιδρύθηκε το Κίνημα των
Ακτημόνων, τουλάχιστον 1.050 αγρότες έχουν σκοτωθεί από τους
μεγαλογαιοκτήμονες. Τώρα εκφράζονται φόβοι για τη ζωή τού Ραΐνια. Γιος φτωχών
χωρικών, οργάνωσε τις πρώτες εισβολές ακτημόνων σε ακαλλιέργητα ιδιωτικά
αγροκτήματα και απέκτησε φήμη σε όλη τη χώρα όταν πέτυχε την απαλλοτρίωση
κάποιων απ’ αυτά. Όταν κατηγορήθηκε για τους φόνους, στην αρχή κρύφτηκε αλλά
στη συνέχεια δέχθηκε να παραδοθεί ελπίζοντας σε μια στοιχειωδώς δίκαιη δίκη. Η
καταδίκη του ήταν μια προειδοποίηση για τους ακτήμονες, η οποία διέλυσε τις
όποιες ελπίδες.