Η Διακυβερνητική επιδιώκει αξιοπρεπή συμβιβασμό

Ο Στέλιος Περράκης χαρακτηρίζει δύσκολη τη διαπραγμάτευση, που θα γίνει στο Άμστερνταμ

«ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ δύσκολη» χαρακτηρίζει τη διαπραγμάτευση που θα γίνει στο
Άμστερνταμ ο καθηγητής Στέλιος Περράκης, εκπρόσωπος της Ελλάδας στη
Διακυβερνητική Διάσκεψη. Απαντώντας στις ερωτήσεις των «ΝΕΩΝ», ο κ. Περράκης
σημειώνει ακόμη πως στόχος είναι ένας «αξιοπρεπής συμβιβασμός», ο οποίος,
πάντως, «δεν θα ικανοποιεί» τις αρχικές φιλοδοξίες.

ΕΡ.: Ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στη Διακυβερνητική, πώς
αποτιμάτε την έως τώρα διαπραγμάτευση για τη χώρα μας (τι παίρνουμε –
τι χάνουμε);

ΑΠ.: Στόχος μας υπήρξε η προώθηση των εθνικών συμφερόντων με την
παράλληλη προώθηση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων για την ανάπτυξη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βάση των αρχών της δημοκρατίας, της ισότητας, της
αλληλεγγύης, της κοινωνικής δικαιοσύνης. Για την προώθηση των στόχων αυτών
υποβάλαμε, εκτός από ένα συνολικό υπόμνημα, μια σειρά άλλων υπομνημάτων,
προτάσεων και τροποποιήσεων στη Διακυβερνητική Διάσκεψη.

Ανάμεσα στους κύριους στόχους μας υπήρξε η ανάδειξη του κοινωνικού προσώπου
της Ένωσης, η θέσπιση ρυθμίσεων για την καταπολέμηση της ανεργίας και της
ενίσχυσης της συνοχής, ο εκδημοκρατισμός της Ένωσης με την ενίσχυση του ρόλου
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η ενίσχυση της θέσης και του ρόλου του Ευρωπαίου
πολίτη με τη θέσπιση διατάξεων για την αποτελεσματικότερη προστασία των
δικαιωμάτων του, της ισότητας ανδρών και γυναικών, της κατάργησης των
διακρίσεων, την ενίσχυση του ρόλου των Εθνικών Κοινοβουλίων κ.λπ.

Στα ειδικότερα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος θέσαμε το κορυφαίο θέμα της
συμπερίληψης στους στόχους της Κοινής Εσωτερικής Πολιτικής (ΚΕΠΠΑ) της αρχής
της ακεραιότητας της Ε.Ε., του απαραβίαστου των εξωτερικών συνόρων, μαζί με τη
θέσπιση πολιτικής ρήτρας αλληλεγγύης. Επιδιώξαμε, επίσης, τη θέσπιση ρυθμίσεων
για την ανάπτυξη των νησιών, καθώς και μια σειρά άλλων προσθηκών-τροποποιήσεων
(ρυθμίσεις για τον τουρισμό, τους νέους, την προστασία των προσωπικών
δεδομένων κ.λπ.).

ΣΥΝΟΡΑ ΚΑΙ ΝΗΣΙΑ

Γενικά, μπορώ να πω ότι βρισκόμαστε σε ιδιαίτερα καλό δρόμο για την επίτευξη
των ελληνικών στόχων. Τα τελευταία σχέδια Συνθηκών που έχει παρουσιάσει η
ολλανδική προεδρία περιέχουν αναφορές και ρυθμίσεις που ικανοποιούν τα
ελληνικά ζητήματα τόσο για τα «σύνορα» όσο και για τα νησιά. Παράλληλα, έχουμε
διασφαλίσει ότι η νέα Συνθήκη θα συμβάλει στην ανάδειξη της «κοινωνικής
διάστασης» με ένα νέο κεφάλαιο για την απασχόληση και θα προωθεί τα δικαιώματα
του πολίτη. Βεβαίως, αναμένεται σκληρή διαπραγμάτευση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,
προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι ρυθμίσεις αυτές στο κείμενο της Συνθήκης,
αλλά και για να αποφευχθούν άλλες ρυθμίσεις που θα επηρέαζαν οριστικά τη
θεσμική μας θέση (δικαίωμα τοποθέτησης επιτρόπου, επαναστάθμιση ψήφων στο
Συμβούλιο, ρυθμίσεις για την ευελιξία κ.ά.).

Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΡ.: Τα μηνύματα για το μέλλον της ΚΕΠΠΑ καθίστανται όλο και πιο
δυσοίωνα. Τελικά, και η αυριανή Ευρώπη θα είναι χωρίς κοινή
εξωτερική πολιτική;

ΑΠ.: Η ανάγκη για ύπαρξη μιας συνεκτικής, αποτελεσματικής και «ορατής»
στο διεθνές πεδίο Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ)
έχει διαπιστωθεί ευρύτερα και έχει πιστοποιηθεί από την αδυναμία που έδειξε η
Ευρωπαϊκή Ένωση να ανταποκριθεί σε διεθνείς κρίσεις και προκλήσεις που έλαβαν
χώρα ακόμη και στον περίγυρό της (Βοσνία, Ίμια κ.λπ.).

Στα πλαίσια της Διακυβερνητικής Διάσκεψης καταβάλλονται προσπάθειες για την
ανάπτυξη της ΚΕΠΠΑ, προκειμένου να καταστεί αποτελεσματική και ταυτόχρονα να
αποκτήσει ένα ισχυρότερο στοιχείο δημοκρατικής νομιμοποίησης.

Οι προσπάθειες αυτές δεν αμφισβητούν, ωστόσο, τον «διακυβερνητικό χαρακτήρα»
των ρυθμίσεων της κοινής εξωτερικής πολιτικής που ενσωματώνονται στη Συνθήκη.
Απλώς, επιδιώκεται η λειτουργική ανάπτυξη της ΚΕΠΠΑ, με την απλοποίηση των
κανόνων λήψης των αποφάσεων, της ενίσχυσης του αμυντικού στοιχείου (αποστολές
τύπου Petersberg, ενίσχυση σχέσεων με ΔΕΕ, με προοπτική της σταδιακής
ενσωμάτωσης της ΔΕΕ) στα πλαίσια της ΚΕΠΠΑ, της ενίσχυσης του μηχανισμού
υλοποίησης των αποφάσεων και άμεσης αντίδρασης σε περιπτώσεις κρίσεων.

Η πρόοδος που έχει συντελεσθεί μέχρι σήμερα δεν μπορώ να πω ότι είναι
ιδιαίτερα θεαματική, χωρίς όμως να είναι και ευκαταφρόνητη.

Ορισμένες σημαντικές καινοτομίες (όπως η σύσταση της Μονάδας Ανάλυσης, ο
διορισμός γενικού γραμματέα για την ΚΕΠΠΑ και η ουσιαστική ενίσχυση των
αμυντικών στοιχείων) φαίνεται ότι θα ενσωματωθούν στη νέα Συνθήκη.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει υποβάλει λεπτομερείς προτάσεις για την
ανάπτυξη της ΚΕΠΠΑ, εστιάζοντας την προσοχή της στο αίτημα για τη συμπερίληψη
της «ακεραιότητας της Ε.Ε.» και του απαραβίαστου των «συνόρων» στους στόχους
της ΚΕΠΠΑ, παράλληλα με τη διαφύλαξη των «ζωτικών εθνικών μας συμφερόντων».
Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο για την ικανοποίηση των αιτημάτων αυτών.
Παράλληλα, επιδιώκουμε, βεβαίως, τη συνολική ανάπτυξη της ΚΕΠΠΑ.

Σε γενικό επίπεδο, οφείλω να επισημάνω ότι το σύνολο των χωρών-μελών
εμφανίσθηκε διστακτικό να προχωρήσει σε ριζική αναθεώρηση του συστήματος της
ΚΕΠΠΑ. Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα δεν θα είναι ίσως το αρχικώς επιδιωκόμενο,
χωρίς, επαναλαμβάνω, να είναι και ασήμαντο.

ΑΝΟΙΧΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΡ.: Πότε και με τι ισολογισμό εκτιμάτε ότι θα ολοκληρωθεί η Διακυβερνητική;

ΑΠ.: Η προσπάθεια που καταβάλλεται τη στιγμή αυτή είναι να ολοκληρωθεί
η Διακυβερνητική Διάσκεψη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ (16-17
Ιουνίου) με έναν αξιοπρεπή συμβιβασμό. Ωστόσο, τα προβλήματα που υπάρχουν,
μικρά και μεγάλα, είναι πολλά.

Ουσιαστικά όλα τα θέματα είναι «ανοιχτά». Συνεπώς, η διαπραγμάτευση στο
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Εξίσου δύσκολο είναι να προβλεφθεί το τελικό αποτέλεσμα, αν μάλιστα υπολογίσει
κανείς την αρνητική βρετανική στάση αλλά και τον αστάθμητο, ακόμη, γαλλικό παράγοντα.

Πάντως, οποιοδήποτε κείμενο της Συνθήκης και αν συμφωνηθεί «δεν θα
ικανοποιεί», στον αρχικό υψηλό παρονομαστή, τις αρχικές φιλοδοξίες.

Θα είναι, όμως, ένα νέο σημαντικό αποτέλεσμα που θα στηρίζεται σε μικρά
βήματα, με τα οποία άλλωστε η Ένωση προχωρεί. Έτσι, στη νέα Συνθήκη θα έχουν
καταγραφεί ρυθμίσεις και τροποποιήσεις για τη διεύρυνση της κοινωνικής
διάστασης και Ένωσης, την ενίσχυση του δημοκρατικού της χαρακτήρα, την
προσαρμογή του θεσμικού της πλαισίου, την ανάπτυξη της Κοινής Εξωτερικής
Πολιτικής (ΚΕΠΠΑ) και κυρίως την ενίσχυση της «Ευρώπης των πολιτών», που
συμβάλλουν στο να φέρουν την Ένωση πλησιέστερα προς τον Ευρωπαίο πολίτη και τα
προβλήματά του.

ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΡ.: Πολύς λόγος έχει γίνει για «έλλειμμα δημοκρατίας» της
Ένωσης. Πού εντοπίζεται αυτό, τι σημαίνει για τη θέση της
χώρας μας και τι προοπτικές υπάρχουν να καλυφθεί;

ΑΠ.: Η ύπαρξη «ελλείμματος δημοκρατίας» στο επίπεδο της Ένωσης δεν
αμφισβητείται. Η απόσταση που χωρίζει τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη από την Ένωση
έχει αυξηθεί τελευταία.

Στα πλαίσια της Διακυβερνητικής Διάσκεψης έχουμε επιχειρήσει με δραματικό
τρόπο, με ιδιαίτερη επιμονή, να προωθήσουμε ρυθμίσεις για την κάλυψη του
«ελλείμματος» αυτού και τη γεφύρωση του χάσματος με τον Ευρωπαίο πολίτη.

Έχουμε, ειδικότερα, κινηθεί σε δύο επίπεδα: (α) στο θεσμικό με την προστασία
των ατομικών δικαιωμάτων στην Ε.Ε., την κατάργηση οποιασδήποτε διάκρισης, την
ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, την ενίσχυση του έργου του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και άλλων θεσμών δημοκρατικής έκφρασης (Επιτροπής Περιφερειών
κ.ά.), απλοποίησης των νομοθετικών διαδικασιών και ενίσχυσης της διαφάνειας
στη λειτουργία των θεσμών της Ε.Ε. κ.ά. (β) Στο επίπεδο της θέσπισης πολιτικών
που θα απαντούν στα καθημερινά προβλήματα των Ευρωπαίων πολιτών με την
εισαγωγή ενός νέου κεφαλαίου για την καταπολέμηση της ανεργίας, ένταξης του
κοινωνικού πρωτοκόλλου στο κύριο σώμα της Συνθήκης, ενίσχυση της πολιτικής
συνοχής, δημόσιας υγείας, περιβάλλοντος, ανάπτυξης, πολιτικής για τα νησιά,
ενίσχυση και κοινοτικοποίηση των διατάξεων για την ελεύθερη κυκλοφορία των
ατόμων στην Ε.Ε. (τρίτος πυλών).

Με τις ρυθμίσεις αυτές, εάν τελικά γίνουν αποδεκτές, κάνουμε ένα σημαντικό
βήμα για την κάλυψη του «ελλείμματος δημοκρατίας» στις λύσεις. Απομένουν όμως
να γίνουν πολλά ακόμη.

Η Ένωση θα πρέπει να είναι απόλυτα δημοκρατική. Να έχει την υποστήριξη της
ευρωπαϊκής κοινωνίας. Και για να γίνει αυτό θα πρέπει να εμφανισθεί ως
συντελεστής επίλυσης των πιεστικών προβλημάτων, όπως αυτών της ανεργίας, που
απασχολούν κάθε εθνική και συνακόλουθη ευρωπαϊκή κοινωνία. Η Ελλάδα εργάζεται
με επιμονή προς την κατεύθυνση αυτή.