Ο κύριος «επικίνδυνες αποστολές»

ΤΟΝ ΕΧΟΥΝ αποκακαλέσει «νέο Κίσινγκερ». Τον έχουν αποκαλέσει «μάγο της
διπλωματίας». Τον έχουν, όμως, αποκαλέσει και «μπουλντόζα», εγωκεντρικό, εξουσιομανή…

Ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ σίγουρα δεν είναι αυτό που λέμε «μέσος άνθρωπος» ­ κι
όσοι γνωρίζουν το… ακόρεστο της φιλοδοξίας του, λένε πως ο κ. «επικίνδυνες
αποστολές» δεν ανέλαβε τη μεσολάβηση στο Κυπριακό για να… αποτύχει.

Έχοντας πρόσφατες τις δάφνες από τη Συμφωνία του Ντέιτον για την ειρήνευση στη
πρώην Γιουγκοσλαβία ­ αλλά και της ενδιάμεσης συμφωνίας Αθηνών – Σκοπίων και
της διαπραγμάτευσης τη νύχτα της κρίσης των Ιμίων ­ ο 56χρονος «αστέρας»
επιστρέφει στον χώρο της διπλωματίας, τον οποίο είχε εγκαταλείψει χάριν του
ιδιωτικού τομέα, μόνο και μόνο επειδή θέλει να βάλει άλλο ένα κόμη παράσημο
στο πέτο του. Παράσημο που θα του ανοίξει πιο εύκολα τον δρόμο για να είναι ο
επόμενος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.

Ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ μοιάζει να μην μπορεί να δεχθεί πως υπάρχει περίπτωση να
μην πετύχει τον στόχο του ­ και χρησιμοποιεί όλα τα μέσα: απειλές, εκβιασμούς,
ψέματα, γροθιές σε τραπέζια. Ενίοτε δε «αμελούσε» ακόμη και να διαβουλευθεί με
την Ουάσιγκτον.

Τον Σεπτέμβριο του ’95, ύστερα από έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων σε Αθήνα
και Σκόπια, βρέθηκε στην Εκάλη, στο γραφείο του Ανδρέα Παπανδρέου ­ με μόνη
εκκρεμότητα τον τρόπο ανακοίνωσης της συμφωνίας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός
ζήτησε, λοιπόν, από τον Αμερικανό διπλωμάτη, το σχέδιο ανακοίνωσης. «Α, ναι,
μισό λεπτό…», είπε ο κ. Χόλμπρουκ ­ και πήρε από τον βοηθό του ένα πρόχειρο
χαρτί, σαν από σχολικό τετράδιο, στο οποίο είχε γραμμένο ένα ημιτελές κείμενο,
με μολύβι. Έκπληκτος ο Α. Παπανδρέου του είπε «μα, δεν είναι δυνατόν να
διαβάσω κάτι τέτοιο». Χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του, ο «καμικάζι της
διπλωματίας» κάθησε επιτόπου με τον βοηθό του κι έγραψε την ανακοίνωση.

Το περιστατικό της Εκάλης είναι ένα από τα πολλά που υπογραμμίζουν την
αποφασιστικότητα του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ ­ ένα από τα χαρακτηριστικά που
ανέδειξαν τον πρώην υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ σε αγαπημένο παιδί των
«μίντια». Δεν είναι, όμως, το μόνο: συνοδεύει τη δίψα του για εξουσία και
χρήμα με την αγάπη του για καλή ζωή.

Οι εκπλήξεις, όμως, για την ελληνική πλευρά δεν σταμάτησαν εκεί. Όταν οι κ.κ.
Παπούλιας και Τσερβενκόφσκι πήγαν στη Νέα Υόρκη για να διαπραγματευτούν την
ενδιάμεση συμφωνία, αντελήφθησαν πολύ γρήγορα ότι άλλα είχε συμφωνήσει ο κ.
Χόλμπρουκ με τη μια πλευρά κι άλλα με την άλλη.

Το κόστος της «απόρριψης» εκείνη τη στιγμή της συμφωνίας, θα ήταν δυσβάστακτο
και για τις δυο πλευρές, αφού τη συμφωνία την προώθησαν και την εγγυήθηκαν οι ΗΠΑ.

Παρομοιώδεις είναι ακόμη και οι διαπραγματεύσεις που έκανε ο κ. Χόλμπρουκ
μεταξύ των εμπολέμων στη Βοσνία. Για μέρες ο «μάγος» του Ντέιτον είχε κλείσει
τους εκπροσώπους όλων των πλευρών σε διαφορετικά δωμάτια και μετέφερε πολλές
φορές τις απόψεις του ως απόψεις της άλλης πλευράς, για να επιτύχει την τελική συμφωνία.