Ανάκριση για τα συγγράμματα

Πανεπιστημιακά συγγράμματα: μια υπόθεση που χρειάζεται ατσάλινα νεύρα και πολύ
γερό στομάχι. Ένα σενάριο που βασίζεται όχι στη φαντασία, αλλά στη νοσηρή
πραγματικότητα και δεν λέει να τελειώσει έτσι όπως πρέπει.

ΣΤΑ ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ της Άγριας Δύσης οι «κακοί» είτε πέθαιναν είτε πήγαιναν φυλακή.
Εδώ όμως τι γίνεται; Ή καλύτερα τι παρ’ ολίγον να γίνει;

Παρά τρίχα η όλη υπόθεση της υπερκοστολόγησης των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων
και άρα η κλοπή δημοσίου χρήματος να μπει στα αρχεία της Δικαιοσύνης, διότι
κατόπιν μακρότατης ανακριτικής διαδικασίας εκρίθη από τον αρμόδιο ανακριτή ότι
δεν προκύπτουν αποχρώσες ενδείξεις ενοχής για συγκεκριμένα πρόσωπα.

Ευτυχώς όμως, για το ελληνικό Δημόσιο, κινητοποιήθηκε και πάλι ο διευθυντής
των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, κ. Στ. Τραχανάς, ο οποίος απέστειλε έναν
λεπτομερέστατο φάκελο για την όλη υπόθεση στους υπουργούς Δικαιοσύνης και
Παιδείας και στους αρχηγούς των κομμάτων, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει ακόμη
«πολύς… τραχανάς απλωμένος» για την υπόθεση των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων.

Το αποτέλεσμα της όλης κινητοποίησης ήταν να επιτευχθεί η αναπομπή της
υπόθεσης για νέα ανάκριση, έτσι ώστε να μην καταστεί δυνατόν να συγκαλυφθεί το
σκάνδαλο των δισεκατομμυρίων δραχμών εις βάρος του Δημοσίου και τελικά εις
βάρος όλων των φορολογουμένων.

Πέραν όμως του Έλληνα πολίτη κυρίου Τραχανά, επιβάλλεται να ενδιαφερθεί και το
υπουργείο Παιδείας, υπερασπιζόμενο μιαν υπόθεση κατάδική του. Θα πρέπει δηλαδή
να κάνει τουλάχιστον δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής, αντί να προσπαθεί ­
όπως ακούγεται ­ να λύσει εξωδικαστικά το θέμα, ζητώντας από τους
εμπλεκόμενους στο σκάνδαλο εκδότες αποζημίωση ολίγων μόνο δεκάδων εκατομμυρίων δραχμών.

Και να πώς γίνεται η υπερκοστολόγη των συγγραμμάτων, που έχει ως αποτέλεσμα
την κατασπατάληση δημόσιου χρήματος και την αύξηση των κερδών εκδοτικών οίκων.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Τα βιβλία που διανέμονται δωρεάν στους φοιτητές εγκρίνονται κατ’ αρχήν από τις
γενικές συνελεύσεις των τομέων και ακολούθως από τον πρύτανη ή τον αντιπρύτανη
του οικείου Πανεπιστημίου. Όταν ο εκδότης ενός συγγράμματος πάρει στα χέρια
του τη σχετική απόφαση από το Πανεπιστήμιο, το προσκομίζει στο Τμήμα
Φοιτητικής Μέριμνας του υπουργείου Παιδείας και παράλληλα καταθέτει υπεύθυνη
δήλωση, στην οποία δηλώνει την τιμή του βιβλίου στο ελεύθερο εμπόριο.

Την κοστολόγηση του βιβλίου κάνει η λεγόμενη επιτροπή κοστολογήσεων του
υπουργείου Παιδείας, που αποτελείται από έναν εκπρόσωπο του υπουργείου
Παιδείας, έναν εκπρόσωπο του υπουργείου Οικονομικών, έναν καθηγητή
Πανεπιστημίου και έναν σύμβουλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος και
προεδρεύει της επιτροπής.

Ένα από τα στοιχεία που λαμβάνει υπόψη της η επιτροπή για την κοστολόγηση
είναι η τιμή με την οποία διατίθεται το βιβλίο στο ελεύθερο εμπόριο. Συνήθως η
επιτροπή κοστολογεί τα βιβλία 30% κάτω από την τιμή διάθεσής τους στο ελεύθερο
εμπόριο. Σε περιπτώσεις δε που εκτιμηθεί ότι η τιμή είναι υπερβολική, η
έκπτωση στην κοστολόγηση μπορεί να φθάσει και το 50% της τιμής του ελεύθερου εμπορίου.

ΨΕΥΔΕΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ

Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, το «μυστικό είναι οι ψευδείς υπεύθυνες δηλώσεις
που κατατίθενται από ορισμένους εκδότες. Αν ένα βιβλίο, λόγου χάρη, τιμάται
στο ελεύθερο εμπόριο 10.000 δραχμές, ο εκδότης δηλώνει ότι τιμάται 20.000
δραχμές. Η επιτροπή βάσει του κανονισμού λειτουργίας της κοστολογεί το βιβλίο
14.000 δραχμές, οπότε ο εκδότης έχει κάθε λόγο να… χαίρεται και να αγαλλιάζει.

ΟΙ 100 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

Ιδού μερικές από τις 100 διαπιστωμένες περιπτώσεις υπερτιμολογήσεων
πανεπιστημιακών συγγραμμάτων, που τέθηκαν υπόψη της Δικαιοσύνης πλήρως
τεκμηριωμένες, συμπεριλαμβανόμενες στη μήνυση που κατέθεσε κατά παντός
υπευθύνου ο πρώην υπουργός Παιδείας κ. Γ.Α. Παπανδρέου το 1995 ­ από το 1991
έως το 1995 η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας εκώφευε. Πρόκειται για τρία
βιβλία των Εκδόσεων Κυριακίδη:.

* «Κοινωνιολογία του Χριστιανισμού», του Γ. Μαντζαρίδη: τιμή εμπορίου 3.365
δραχμές, ενώ η δηλωθείσα στην επιτροπή κοστολόγησης τιμή ήταν 11.500 δραχμές.

* «Ύλη & εγκέφαλος» των Α.Β. Ταφρανά & Μ. Κάτσιου-Ταφρανά: τιμή
εμπορίου 2.981 δραχμές, ενώ η δηλωθείσα στην επιτροπή κοστολόγησης τιμή ήταν
9.800 δραχμές.

*«Διαφορικές εξισώσεις – μετασχηματισμοί» του Γ. Τσάγκα: τιμή εμπορίου 4.231
δραχμές, ενώ η δηλωθείσα στην επιτροπή κοστολόγησης τιμή ήταν 11.600 δραχμές.

Βεβαίως, πέραν αυτής της παράτυπης κλοπής, όπως επισημαίνει ο κ. Τραχανάς,
υπάρχει και η νομότυπη, καθώς τα περισσότερα πανεπιστημιακά συγγράμματα
απευθύνονται στους λεγόμενους «αιχμάλωτους» αναγνώστες, δηλαδή στους φοιτητές
και μόνον, που πρέπει να διαβάσουν τα εν λόγω συγγράμματα για να περάσουν το
μάθημα. Για τα βιβλία αυτά δηλώνονται τιμές ελεύθερου εμπορίου, που όμως είναι
σαν να μην υπάρχουν, καθώς κανείς δεν επρόκειτο ποτέ να τα αγοράσει.

ΣΗΚΩΣΕ ΣΤΑΥΡΟ

Την όλη κομπίνα έχει καταγγείλει ο κ. Τραχανάς από το 1991 και αντί να του
πουν ευχαριστώ, κόντεψε να βρει και τον μπελά του. Ώσπου ο τότε πρόεδρος της
επιτροπής κοστολόγησης, κ. Κ. Τράκας, νυν αντιπρόεδρος του Ελεγκτικού
Συνεδρίου, κατέθεσε μήνυση εις βάρος του για συκοφαντική δυσφήμηση! Η
προανακριτική διαδικασία τράβηξε όμως σε μάκρος, με αποτέλεσμα να παρέλθει το
δεκαοκτάμηνο και να κλείσει με παραγραφή η υπόθεση. Αξίζει όμως να σημειωθεί
ότι στο τελικό δικαστικό βούλευμα αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Πανεπιστημιακός
δάσκαλος και ο ίδιος (σ.σ.: ο κ. Τραχανάς), ασχολήθηκε με το πανελληνίως πλέον
γνωστό ζήτημα της υπερτιμήσεως των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων προς παράνομο
όφελος εκδοτών και συγγραφέων. Από την όλη μελέτη της δικογραφίας, την
επίκληση εβδομήντα στοιχείων, τον τρόπο ­ ευθαρσή και υψηλόφρονα ­ της
απολογίας του, εννόησα ότι είναι αδύνατον να υπάρχει υποκειμενικό στοιχείο
καταφρονήσεως της τιμής τρίτου, παρά μόνον υπεράσπιση του κοινού συμφέροντος».