ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Διαρροές στην «ενιαία σκέψη»

Κοντεύαμε να την ξεχάσουμε αυτή την Αριστερά. Είχαμε ταυτίσει το ήθος και την
ευθύτητα με την ήττα. Μα οι γάλλοι ψηφοφόροι αποδείχθηκαν τολμηρότεροι του αναμενομένου.

ΣΕ ΑΡΘΡΟ του με τίτλο «Ο Ζοσπέν δεν είναι Μπλαιρ» που δημοσιεύτηκε την Κυριακή
στην πρώτη σελίδα της «Ρεπούμπλικα», ο δημοσιογράφος Μπερνάρντο Βάλι εξηγούσε
γιατί οι γάλλοι σοσιαλιστές δεν μπορούν να νικήσουν. Το κόμμα του Λιονέλ
Ζοσπέν ­ έγραφε ­ είναι παγιδευμένο ανάμεσα σε δύο κουλτούρες: αυτή που
κοιτάζει προς τα πίσω και δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα δόγματα της
ελεγχόμενης οικονομίας και τη σύγχρονη, την ανοιχτή κουλτούρα, που αποδέχεται
την παγκόσμια αγορά χωρίς να αποκλείει μια κοινωνική πολιτική. Στο αόριστο
πρόγραμμα των σοσιαλιστών υπάρχουν ίχνη και των δύο. Στην πρώτη κουλτούρα
ανήκουν «χωρίς άλλο» δύο υποσχέσεις: η μείωση του χρόνου απασχόλησης χωρίς
ανάλογη μείωση των μισθών και η δημιουργία 700.000 θέσεων εργασίας. Δύο
υποσχέσεις που ελάχιστοι πιστεύουν, βλέποντας την ανεργία να αγγίζει το 13%
και να είναι η υψηλότερη μεταξύ των μεγάλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ανάμεσα σε μια Δεξιά που απογοήτευσε και μια Αριστερά που δεν πείθει, υπάρχει
κάτι από το οποίο κανείς ­ σύμφωνα με τον ιταλό δημοσιογράφο ­ δεν μπορεί να
ξεφύγει: η λεγόμενη «ενιαία σκέψη», δηλαδή η υπεράσπιση του γαλλικού φράγκου
με μια αυστηρή οικονομική πολιτική που έχει στόχο την ένταξη με αξιοπρέπεια
στη νομισματική ένωση. Όλοι υπηρετούν αυτή τη σκέψη. Ο Σιράκ ­ κι ας
υποσχέθηκε άλλα για να βγει πρόεδρος ­ όπως πριν απ’ αυτόν ο Μπαλαντύρ κι
ακόμη πιο πριν ο σοσιαλιστής Μπερεγκοβουά, δηλαδή ο Φρανσουά Μιτεράν.

Η παραπάνω ανάλυση ξεχνά έναν κρίσιμο παράγοντα: τον ψηφοφόρο. Ουσιαστικά όπως
«αξιοπρέπεια» χρησιμοποιούνται για χώρες, όχι για ανθρώπους. Οι τελευταίοι
αντιμετωπίζονται ως υπάκουα στρατιωτάκια που εφαρμόζουν με θρησκευτική
ευλάβεια τις διαταγές του διοικητή τους ­ της «ενιαίας σκέψης» ­ και ρίχνουν
στην κάλπη αυτά που έχουν προαποφασίσει τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων. Καμιά
φορά δημιουργούν την έκπληξη, όπως πριν από τέσσερα χρόνια στις βρετανικές
εκλογές, κινούμενοι όμως από φόβο και ανασφάλεια, ποτέ από μαχητικότητα και θάρρος.

Για ποιο πράγμα χαρακτηρίζονται «οπισθοδρομικοί» οι γάλλοι σοσιαλιστές; Επειδή
επικέντρωσαν την προεκλογική τους εκστρατεία στην καταπολέμηση της ανεργίας
και υποστήριξαν «αιρετικές» προτάσεις, όπως η μείωση των ωρών εργασίας σε 35
την εβδομάδα (32 θέλει ο Ροκάρ) χωρίς μείωση των μισθών. Γιατί επικρίθηκε ο
Ζοσπέν; Επειδή προτίμησε την τομή από τη συναίνεση. Κι έκανε κάτι ακόμη
χειρότερο, σχεδόν ανεπίτρεπτο: αυτοκριτική. Μίλησε ευθέως για τα λάθη που
έκαναν οι σοσιαλιστές στο παρελθόν και υποσχέθηκε να μην τα επαναλάβει.

Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών επιδοκίμασε με την ψήφο του αυτή την επιλογή.
Ανεξαρτήτως του αποτελέσματος του δεύτερου γύρου ­ που είναι δυσκολότερος για
την Αριστερά απ’ ό,τι φαίνεται ­ η δικτατορία της ενιαίας σκέψης εμφανίζει ήδη
ελπιδοφόρες διαρροές.