Διπλό «όχι» σε Ολλανδία – ΗΠΑ

Φρένο έβαλε χθες η κυβέρνηση στις προσπάθειες της Ολλανδίας και των ΗΠΑ για
την προώθηση εδώ και τώρα ­ ακόμη και εις βάρος των ελληνικών εθνικών
συμφερόντων ­ της ελληνοτουρκικής προσέγγισης.

Η ΑΘΗΝΑ πιστεύει ότι η προσέγγιση των δύο χωρών δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά
αποτέλεσμα μιας διαδικασίας, η οποία μπορεί να προσφέρει καρπούς μόνο εφ’ όσον
η Άγκυρα δείξει εμπράκτως την πρόθεσή της να εγκαταλείψει την επιθετική
πολιτική της στο Αιγαίο.

Ο κ. Πάγκαλος απέρριψε την πρόταση του Ολλανδού υπουργού Εξωτερικών Χανς Βαν
Μίρλο για την απ’ ευθείας συνάντηση στις 26 Μαΐου στη Χάγη των Ελλήνων και των
Τούρκων εμπειρογνωμόνων. Επανέλαβε, μάλιστα, ότι η Αθήνα ζητεί την ανταλλαγή
σημειωμάτων μεταξύ των δύο πλευρών ­ μέσω της ολλανδικής προεδρίας ­ και την
ύπαρξη συνάντησης εμπειρογνωμόνων μόνο στην περίπτωση που βρεθεί «κοινό
έδαφος» ανάμεσα στις δύο πλευρές. Την ίδια στιγμή η Άγκυρα προχώρησε, χθες, σε
δήλωση αποδοχής «με ικανοποίηση» της πρότασης της ολλανδικής προεδρίας για
συνάντηση των Ελλήνων και Τούρκων εμπειρογνωμόνων. Λίγο αργότερα ωστόσο έγινε
γνωστό ότι η ολλανδική προεδρία αποδέχθηκε τη θέση της Αθήνας για κατ’ αρχήν
ανταλλαγή σημειωμάτων μεταξύ των δύο πλευρών.

«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να αποδεχθούμε μια συνάντηση εκ των προτέρων, και
εξάλλου, δεν βλέπουμε ποιο είναι το νόημα αυτής της σπουδής της ολλανδικής
προεδρίας. Εάν σκοπός είναι να λειτουργήσει ως πίεση προς τους μεν ή τους δε ή
και τους δύο, νομίζω ότι είναι λίγο αφελής αυτή η προσέγγιση», δήλωσε χθες ο
υπουργός Εξωτερικών, σχολιάζοντας επιστολή του κ. Μίρλο, με την οποία ζητούσε
τη συνάντηση των εμπειρογνωμόνων. Ο κ. Πάγκαλος, μάλιστα, στην απαντητική
επιστολή που έστειλε στον Ολλανδό ομόλογό του (με χθεσινή ημερομηνία)
προειδοποιεί ευθέως ότι τέτοιες προσπάθειες της προεδρίας κινδυνεύουν να
«τινάξουν στον αέρα» την προωθούμενη πρωτοβουλία.

Μία προσπάθεια δημιουργίας κλίματος εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο χώρες
«χρειάζεται προσεκτική προετοιμασία και πλήρη κατανόηση του στόχου», τονίζει ο
υπουργός Εξωτερικών στην επιστολή του. Υπογραμμίζει ότι η πρωτοβουλία αυτή δεν
αποτελεί πολιτικό διάλογο ούτε μεσολάβηση, ενώ η πρόσκληση της ολλανδικής
προεδρίας υπερβαίνει την εντολή που έχει συμφωνηθεί.

Διπλωματικοί κύκλοι υπογράμμιζαν χθες ότι η ολλανδική προεδρία δεν
ενδιαφέρεται τόσο πολύ για την ουσιαστική προσέγγιση Αθήνας – Τουρκίας, ύστερα
από κάποια πραγματική υποχώρηση της Άγκυρας, όσο για την επίδειξη κάποιου
έργου από μέρους της έως τις 16 Ιουνίου ­ ημέρα σύγκλησης της Συνόδου Κορυφής
στο Άμστερνταμ.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική κυβέρνηση απάντησε με δύο «ναι» και τρία «όχι»
στις παροτρύνσεις της αμερικανικής πλευράς για την υιοθέτηση των πέντε
συγκεκριμένων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο που έχει προτείνει ο
γ.γ. του ΝΑΤΟ.

ΠΡΟΚΛΗΣΗ

Τα μέτρα παρουσιάστηκαν κατά προκλητικό τρόπο από τον εκπρόσωπο του
αμερικανικού Πενταγώνου Κεν Μπέικον, ο οποίος παροτρύνοντας τις δύο πλευρές να
τα αποδεχθούν, έσπευσε να δηλώσει: «Σύμφωνα με όσα γνωρίζω η τουρκική πλευρά
είναι έτοιμη να τα αποδεχθεί».

Από τα πέντε μέτρα που προτείνει το ΝΑΤΟ ­ σύμφωνα με τον κ. Μπέικον ­ η Αθήνα
έχει ήδη αποδεχθεί δύο: την παράταση σε τρεις μήνες του διμήνου μορατόριουμ
των ασκήσεων στο Αιγαίο και την παροχή εικόνας στο ΝΑΤΟ για την παρακολούθηση
της κίνησης στον εναέριο χώρο του Αιγαίου.

Όμως η ΝΑΤΟϊκή πρόταση ­ που έτυχε χθες εκ νέου της απόλυτης υποστήριξης των
ΗΠΑ με δήλωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κ. Ν. Μπερνς ­ περιλαμβάνει
ακόμα τα εξής σημεία:

* Τα αεροσκάφη των δύο χωρών που μετέχουν σε εκπαιδευτικές ασκήσεις να μη
φέρουν οπλισμό.

* Τα μαχητικά των δύο χωρών να χρησιμοποιούν το σύστημα IFF (αναγνώρισης
φιλικού από εχθρικό αεροσκάφος), για να αποφευχθεί ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο
και να μειωθούν οι πιθανότητες για αερομαχίες και παντός είδους λάθη.

* Τη δημιουργία γραμμής άμεσης επικοινωνίας ανάμεσα στα κέντρα αεροπορικών
επιχειρήσεων των δύο χωρών.

Ο υπουργός Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος δήλωσε ότι κανένα από αυτά τα τρία μέτρα
δεν μπορούν να συζητηθούν από την ελληνική πλευρά. Ακόμη, τόσο ο κ. Πάγκαλος
όσο και ο κ. Ρέππας υπογράμμισαν ότι η Ελλάδα απορρίπτει τις άοπλες πτήσεις
πάνω από το Αιγαίο, ενώ παραμένει σταθερή στη θέση ότι ο έλεγχος του FIR
Αθηνών γίνεται από την αρμόδια κρατική αρχή (την Υπηρεσία Πολιτικής
Αεροπορίας) μέσω της υποβολής Σχεδίων Πτήσεων, όπως επανειλημμένα έχει τονίσει
ο υπουργός Άμυνας.

Πάντως, διπλωματικές πηγές έλεγαν χθες ότι νατοϊκοί κύκλοι προωθούν και άλλες
προτάσεις μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε Αθήνα και Άγκυρα, οι οποίες δεν
περιλαμβάνονται στα 5 αυτά μέτρα του αμερικανικού Πενταγώνου. Προτάσεις, όμως,
οι οποίες ­ εφ’ όσον αμφισβητούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο την ελληνική
κυριαρχία στο Αιγαίο ­ απορρίπτονται εκ προοιμίου.

Η ελληνική πλευρά, όπως δήλωσε χθες ο κ. Ρέππας, θα ζητήσει από το ΝΑΤΟ στις 6
Ιουνίου (4 μήνες μετά την παροχή εικόνας από τα ελληνικά ραντάρ) να προβεί σε
ισχυρή πίεση στην Τουρκία, ώστε να σταματήσει τις συνεχιζόμενες όλο αυτό το
διάστημα παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.

ΑΠΟ ΤΟ ’86

Εν τω μεταξύ, ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννης Καψής, σε
συνέντευξή του στο περιοδικό «Tempo», τονίζει ότι, δυστυχώς, δεν διαψεύστηκε
από τότε ­ το ’86 ­ που εξέφραζε την άποψη ότι δεν ήταν σωστή η πολιτική που
ακολουθούσε η Ελλάδα για προσέγγιση με την Τουρκία. Και προσθέτει με έμφαση:
«Αυτό με κάνει να τολμώ να μιλώ, γιατί, σε τελευταία ανάλυση, προτιμώ να
αποδειχθώ βλαξ και ηλίθιος παρά επίορκος, ψεύτης και ανέντιμος».

Τέλος, αναφερόμενος στους «32» που υπέγραψαν κείμενο για τα εθνικά θέματα,
σημειώνει: «Οι 32 δεν είμαστε ομάδα ούτε εσωκομματική αντιπολίτευση.
Ακολουθούμε το παράδειγμα του κ. Σημίτη».

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ τύπου Ντέιτον με εντατικές συνομιλίες τριών γύρων, μακριά από τα
φώτα της δημοσιότητας, εισηγούνται τα Ηνωμένα Έθνη και αποδέχονται χωρίς όρους
Κληρίδης και Ντενκτάς.

Τη συμφωνία Κληρίδη – Ντενκτάς για συναντήσεις «υψηλού επιπέδου» ανακοίνωσε
χθες το απόγευμα ο βοηθός γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών σερ Κιέραν
Πρεντεργκάστ, τονίζοντας ότι αυτές «θα αρχίσουν κατά πάσα πιθανότητα κάπου
κοντά στη Νέα Υόρκη, θα συνεχιστούν στην Ευρώπη και θα επιστρέψουν για τον
τρίτο γύρο και πάλι στη Νέα Υόρκη». «Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω», είπε
χαρακτηριστικά ο σερ Κιέραν και εξήγησε ότι των συναντήσεων θα προεδρεύει ο
γενικός γραμματέας ή ο εκπρόσωπός του Ντιέγκο Κορντοβές, ο οποίος ­ όπως είπε
­ έχει μεγάλη πείρα και διαμορφώνει τώρα τις δικές του ιδέες. Οι συναντήσεις
του πρώτου γύρου αναμένεται να πραγματοποιηθούν τέλος Ιουνίου με αρχές Ιουλίου.

Ο ΚΛΗΡΙΔΗΣ

Ο Πρόεδρος Κληρίδης αποδέχθηκε τη διαδικασία με την επιφύλαξη ότι δεν έχει
εξευρεθεί κοινό έδαφος και κατά συνέπεια η ευθύνη ενός ναυαγίου δεν θα βαρύνει
την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο πρώτος γύρος των συναντήσεων στη Ν. Υόρκη θα
αφιερωθεί στο κοινό έδαφος και ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης έκανε
χθες έκκληση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την
Ευρώπη να μην περιοριστούν κατά τη διάρκεια των συναντήσεων σε ευχολόγια, αλλά
να παρέμβουν αποφασιστικά.

Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι από την αρχή πρέπει να διευκρινιστούν έξι
βασικά σημεία, τα οποία δεν διευκρινίστηκαν, ούτε υπήρξε σύγκλιση απόψεων σε
αυτά στις συνομιλίες εκ του σύνεγγυς. Τα σημεία αυτά είναι η κυριαρχία, η
πολιτική ισότητα, η ασφάλεια, οι τρεις βασικές ελευθερίες, το εδαφικό και η
ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.