Πεθαίνει όποιος τον ξεχνούν. Γι’ αυτό δεν ξεχνάμε κανέναν…

ΟΤΑΝ ΤΟ 1878 οι Πόντιοι που ήταν εγκατεστημένοι στην περιοχή της Σταυρούπολης
ξεκίνησαν να βρουν ένα καινούργιο μέρος για να εγκατασταθούν, είδαν από ψηλά ­
καθώς περνούσαν ένα από τα βουνά του Καυκάσου ­ ένα ξέφωτο που κοκκίνιζε από
τις τσουκνίδες που είχαν πάρει αυτό το χρώμα εκείνη την εποχή του χρόνου. Αυτό
το όνομα ­ «Κράσναγια Παλιάνα» (Κόκκινο Ξέφωτο) έδωσαν και στο χωριό που
έφτιαξαν εκεί. Ένα ελληνικό χωριό, στο οποίο άρχισαν σιγά σιγά να κατοικούν
και Ρώσοι. Εκείνη την ίδια χρονιά, το 1878, δημιουργήθηκε το ελληνικό σχολείο
του χωριού. Σήμερα, σ’ αυτό το σχολείο φοιτούν 550 μαθητές ­ εκ των οποίων 140
ελληνικής καταγωγής.

Ο καθηγητής Μπορίς Δημήτριεβιτς Τσομχαρία μάς δείχνει περήφανος το γενεαλογικό
δέντρο της οικογένειας των Ξανθόπουλων, μιας από τις πρώτες που κατοίκησαν το
χωριό, οι απόγονοι της οποίας αυξάνουν και πληθύνονται μέχρι σήμερα. Ο
καθηγητής δείχνει και τα ονόματα όλων των Ελλήνων που έζησαν στην Κράσναγια
Παλιάνα. «Λέμε ότι ο άνθρωπος δεν πεθαίνει όταν σταματά να χτυπά η καρδιά του,
αλλά όταν τον ξεχνούν. Γι’ αυτό κι εμείς δεν ξεχνάμε κανέναν». Ο ίδιος ο
καθηγητής δεν ξεχνά και μια ιστορία από τον πόλεμο. Όταν το ’45, νεαρός
μαχητής τότε του σοβιετικού στρατού, απελευθέρωσε το στρατόπεδο συγκέντρωσης
«Ζένε ΙΙ», έξω από το Ντόρτμουντ. «Έμαθα ότι υπήρχαν εκεί και 150 Έλληνες και
ζήτησα να τους δω. Δεν ήξερα ελληνικά και το μόνο που τους είπα ήταν ότι ήμουν
κι εγώ Ρωμιός. Τον αρχηγό τους τον έλεγαν Σπύρο. Θέλω να στείλω χαιρετισμούς
σ’ εκείνους τους πατριώτες».

Ο καθηγητής Τσομχαρία ακόμα δεν ξέρει ελληνικά. Φροντίζει, όμως, να
διδάσκονται στο σχολείο του χωριού, έστω και περιορισμένα. Και είναι
αισιόδοξος ότι με τη βοήθεια της ελληνικής κυβέρνησης η γλώσσα δεν θα χαθεί,
όπως δεν έχουν χαθεί οι παραδόσεις και οι χοροί, που με τόση λαχτάρα χόρεψαν
για εμάς οι χορευτικές ομάδες των παιδιών. Η αισιοδοξία, όμως, δεν εκφράζεται
από όλους. Ο Δημήτρης Καλοΐδης είναι 26 ετών και διδάσκει στα παιδιά του Σότσι
και της Κράσναγια Παλιάνα ελληνικά, σπουδάζοντας παράλληλα στη Νομική. Τα
λόγια του είναι σκληρά, αλλά δεν τα μασάει. Θέλουν τα παιδιά να μάθουν
ελληνικά, Δημήτρη; «Αυτοί που θέλουν να μάθουν ελληνικά είναι όσοι σκοπεύουν
να γυρίσουν στην Ελλάδα. Όσοι δεν έχουν κάτι τέτοιο στο μυαλό τους δεν
ενδιαφέρονται ιδιαίτερα. Δεν είναι μόνο ότι δεν έχουμε βιβλία ή δασκάλους. Η
διάθεση για την εκμάθηση των ελληνικών χάνεται. Αυτοί που έχουν ήδη γυρίσει
στην Ελλάδα, είναι όσοι αισθάνονταν ότι είχαν ισχυρούς δεσμούς μαζί της. Απ’
όσους έμειναν, δεν έχουν πολλοί τέτοιους δεσμούς. Κι αν η Ελλάδα δεν κάνει
γρήγορα κάτι για να τους δημιουργήσει, εμείς οι Πόντιοι που διατηρήσαμε την
ταυτότητά μας τόσες χιλιάδες χρόνια σ’ αυτά εδώ τα μέρη, σιγά σιγά θα τη χάσουμε».