ΑΥΤΟΙ

… βρέθηκε ξαφνικά ο Λιονέλ Ζοσπέν μετά τη νίκη
του Τόνυ Μπλαιρ. Αναγκάστηκε να δημοσιεύσει ολόκληρο άρθρο στο «Νουβέλ
Ομπσερβατέρ». «Εφτασα να διστάζω να πω ότι χάρηκα που νίκησαν οι Εργατικοί ­
γράφει. ­ Τόσο γελοία είναι πλέον η μάχη για την εκμετάλλευση του γεγονότος.
Τόση είναι η κακοπιστία. Ε, λοιπόν, μας έδωσε χαρά η επιτυχία του Labour. Το
ίδιο θα χαιρόμαστε και για το ισπανικό PSOE ή για το γερμανικό SPD. Το ίδιο
είχαμε χαρεί και για την Ελιά στην Ιταλία. Τα σοσιαλιστικά, σοσιαλδημοκρατικά
και εργατικά κόμματα της Ευρώπης ανήκουν στο ίδιο ιστορικό κίνημα. Χρόνια
τώρα, καθόμαστε πλάι πλάι στη Σοσιαλιστική Διεθνή».

… της Αγγλίας και Γάλλοι σοσιαλιστές γεννήθηκαν από
την άνοδο της εργατικής τάξης και από τους αγώνες της ­ ουτοπικούς,
πραγματιστικούς, ρεαλιστικούς ή μαρξιστικούς ­ λέει ο Ζ. Αλλά η κάθε χώρα έχει
την ιστορία της, τις παραδόσεις της, το δικό της πολιτικό σύστημα. «Αποτελεί
ιδιαίτερη περίπτωση ανοησίας ν’ ανακαλύπτεις τάχα ότι τα δύο κόμματα δεν είναι
ολόιδια. Η μόδα τώρα είναι να μας λένε ότι εμείς δεν είμαστε τόσο μοντέρνοι
όσο το New Labour». Λησμονείται ίσως, λέει ο Γάλλος πολιτικός, ότι οι
Εργατικοί υποστήριζαν μέχρι πρόσφατα τη συλλογική ιδιοκτησία των μέσων
παραγωγής, τον μονομερή πυρηνικό αφοπλισμό, την υποταγή του κόμματος στα
συνδικάτα. Ο «εκσυγχρονισμός» τους παραείναι πρόσφατος, ίσως γι’ αυτό
εντυπωσιάζει.

… προσμετρά και τον παράγοντα Θάτσερ. Η
εποχή της, λέει, άφησε βαθειά ίχνη σε όλη τη βρεταννική κοινωνία. «Αλλά όταν
διακηρύσσεις την καθιέρωση κατωτάτου ημερομισθίου, όταν προσχωρείς στον
Κοινωνικό Χάρτη της Ευρώπης, όταν ξεκινάς πρόγραμμα κατά της ανεργίας (με
κονδύλια από τη φορολόγηση των ιδιωτικοποιούμενων επιχειρήσεων), όταν δίνεις
προτεραιότητα στην παιδεία και στην περίθαλψη, ε, τότε δεν νομίζω ότι κάνεις
δεξιά πολιτική». Ο Μπλαιρ λοιπόν, τελικά, είναι επαρκώς αριστερός. Αλλά κι
εκείνοι που εκστασιάζονται μπροστά στον «βρεταννικό σοσιαλισμό» θα χαλούσαν
τον κόσμο αν το πρόγραμμα των Γάλλων σοσιαλιστών περιλάμβανε μόνο όσα
επαγγέλλονται οι Εργατικοί. «Το πρόγραμμα των Εργατικών είναι πρόγραμμα
μετριοπαθούς αριστεράς. Πολύ λιγότερο τολμηρό από το δικό μας». Η πράξη φυσικά
θα δείξει τι είναι εφικτό και τι όχι για τη νέα κυβέρνηση του Λονδίνου. Ο Ζ.
εκφράζει κάποια ανησυχία για την ενότητα των υπερτετρακοσίων Εργατικών
βουλευτών. Στέλνει στον Μπλαιρ τις καλύτερες ευχές του.

… λέει, «την ώρα που οι Άγγλοι θέτουν τέρμα στον
σκληρό καπιταλισμό και στον δογματικό φιλελευθερισμό, συνειδητοποιούμε επίσης
τους κινδύνους από τον οικονομικό κρατισμό. Αλλά διαφέρουμε, σίγουρα, από τους
φιλελεύθερους συντηρητικούς». Αν μη τι άλλο, υπάρχουν τρία σημεία που δεν
πρέπει ν’ αφήνουν σε κανένα αμφιβολίες για την «αριστερότητα» του κόμματος. 1)
Δημόσιος τομέας: Εκπαίδευση, υγεία, ασφάλεια, μεταφορές, είναι και θα μείνουν
στα χέρια του κράτους ­ αλλά εκσυγχρονιζόμενες. 2) Αγορά: Για τους
σοσιαλιστές, η αγορά πρέπει να είναι «έντιμη», χωρίς διαπλοκές συμφερόντων,
και συντονισμένη στις ανάγκες των πολλών. 3) Κατανομή του πλούτου και της
εργασίας: «Η μηχανή ελευθερώνει χρόνο. Ο οποίος ­ όπως και η εργασία και ο
πλούτος ­ πρέπει να κατανέμεται, χωρίς ζημίες στο παραγωγικό σύνολο».