Οι μύθοι του θατσερισμού

«Τρομερά απογοητευμένη»
δήλωσε η Μάργκαρετ Θάτσερ από τα αποτελέσματα των βρετανικών εκλογών. Οι
πάντες, ωστόσο, εκτιμούν ότι η μεγάλη νικήτρια ήταν αυτή.

«Ο
ΘΑΤΣΕΡΙΣΜΟΣ έγινε η ηγεμονική ιδεολογία της εποχής», λέει ο ιστορικός και
πολιτικός επιστήμονας Ρίτσαρντ Κρόκετ. «Όλα τα μεγάλα κόμματα είναι σήμερα
θατσερικά». «Καμιά από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της περιόδου της Θάτσερ δεν
θα αμφισβητηθεί», γράφει η «Γκάρντιαν». «Το Νέο Εργατικό Κόμμα συμμερίζεται
την εμμονή της απερχόμενης κυβέρνησης των Συντηρητικών στην ελεύθερη αγορά, το
ελεύθερο εμπόριο και τον ανταγωνισμό».

Η Θάτσερ, λένε οι οπαδοί της,
ανέλαβε την εξουσία στη Βρετανία σε μια εποχή που η «μεταπολεμική συναίνεση» ­
η διακομματική συμφωνία για την εξασφάλιση της πλήρους απασχόλησης, της
κοινωνικής κάλυψης και των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων ­ είχε ναυαγήσει:
πληθωρισμός και ανεργία αυξάνονταν παράλληλα, τα συνδικάτα εθεωρούντο υπεύθυνα
για όλα τα κακά, οι ειδικοί του ΔΝΤ εκαλούντο στο προσκέφαλο του άρρωστου
Ηνωμένου Βασιλείου. Σήμερα, συνεχίζουν οι Θατσερικοί, έπειτα από 18 χρόνια
διακυβέρνησης των Συντηρητικών, η Βρετανία αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς, ο
πληθωρισμός έχει συγκρατηθεί, τα συνδικάτα είναι φιμωμένα. Όλα αυτά, λένε, τα
πέτυχε η Θάτσερ ­ με τις μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, τη διάλυση του κράτους
πρόνοιας, την καταστολή. Ωστόσο τα φαινόμενα συχνά απατούν.

Στη διάρκεια
της διακυβέρνησης των Συντηρητικών, επισημαίνει ο ιστορικός Τίοντορ Ζέλντιν,
οι ανισότητες κάθε άλλο παρά εξαλείφθηκαν στη Βρετανία. Το 10% του πληθυσμού
ελέγχει σήμερα το 50% του πλούτου της χώρας· μπορεί περισσότεροι Βρετανοί να
κάνουν σήμερα διακοπές στο εξωτερικό, αλλά 40 στους 100 δεν κάνουν καθόλου
διακοπές· μπορεί η ανεργία να είναι χαμηλότερη απ’ ό,τι στην ηπειρωτική
Ευρώπη, αλλά ελάχιστοι Βρετανοί μπορούν να ελπίζουν ότι θα πάρουν σύνταξη από
τη δουλειά που κάνουν σήμερα. «Το χάσμα μεταξύ των πολύ πλούσιων και των πολύ
φτωχών είναι σήμερα τόσο μεγάλο όσο και κατά τη βικτωριανή εποχή», επισημαίνει
ο συγγραφέας Τζούλιαν Μπαρνς. Πώς κατάφεραν να κερδίσουν εντούτοις τέσσερις
διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις; Χάρη στις συγκυρίες και στο εκλογικό
σύστημα, που τους έδινε πλειοψηφία εδρών με 40%.

Πώς ο Τόνι Μπλερ θα
αντιμετωπίσει τα προβλήματα που κληρονόμησε από τον θατσερισμό με θατσερικές
πολιτικές είναι κάτι που μένει να το δούμε.