Ο θρίαμβος των Εργατικών φέρνει την αλλαγή στη Βρετανία

Η «ώρα της αλλαγής» ­ όπως την περιέγραφε ένα
από τα βασικά συνθήματα του Εργατικού Κόμματος ­ έφθασε για τη Βρετανία.
Ύστερα από 18 χρόνια, οι Συντηρητικοί χάνουν την εξουσία και ο 43χρονος Τόνι
Μπλερ, ο πιο νέος Βρετανός πρωθυπουργός αυτού του αιώνα, αναλαμβάνει να
οδηγήσει τη χώρα του στον επόμενο.

ΛΟΝΔΙΝΟ

ΜΠΟΡΕΙ βέβαια να υπάρχουν
αρκετές αμφιβολίες για το πόσο ουσιαστική θα είναι αυτή η αλλαγή, οι Βρετανοί
όμως έδειξαν με την ψήφο τους ότι η «ασφάλεια» που κυριαρχούσε ως σύνθημα στην
προεκλογική εκστρατεία των Τόρις, δεν τους ικανοποιούσε. Ένα μήνυμα ελπίδας ­
έστω και σημαντικά διαφορετικό από αυτό του παρελθόντος ­ φαίνεται να
αναζητούν, αναθέτοντας την εξουσία στους Νέους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ.

«Από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας αυξάνεται διαρκώς ο αριθμός των
οικογενειών στις οποίες δεν εργάζεται κανένας», έλεγε χθες βράδυ, καθώς
έβγαιναν τα αποτελέσματα των πρώτων exit polls, ο Πίτερ Ντρέικ, υφηγητής στο
London School of Economics. «Σημειώσαμε κάποια επιτυχία στον οικονομικό τομέα,
αλλά μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας έμειναν συστηματικά απ’ έξω».

Από το
1979, όταν εξελέγη η Μάργκαρετ Θάτσερ, το εισόδημα των φτωχών έμεινε σταθερό ή
μειώθηκε, ενώ το εισόδημα των πλουσίων αυξήθηκε κατά 62%. Η ψαλίδα αυτή ποτέ
στο παρελθόν δεν ήταν τόσο μεγάλη. Ο συνδικαλιστής Κέβιν Κόιν το λέει πιο
απλά: «Εντάξει, η οικονομία της χώρας βελτιώθηκε. Ας έχουμε τώρα και λίγη
δικαιοσύνη».

Στο Μίλμπανκ Τάουερ, στα κεντρικά γραφεία των Εργατικών, η
ατμόσφαιρα ήταν χθες ιδιαίτερα χαρούμενη και πανηγυρική, σε πλήρη αντίθεση με
το κλίμα στη Σμιθ Σκουέαρ, στα γραφεία των Συντηρητικών.

ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΜΕΗΤΖΟΡ

Καθώς τα πρώτα αποτελέσματα από τα 45.000
εκλογικά τμήματα της χώρας άρχισαν να φθάνουν δείχνοντας τη νίκη του Μπλερ,
στα γραφεία των Τόρις άρχισε αμέσως η συζήτηση για το πώς θα αντιδράσει ο Τζων
Μέητζορ στις εσωκομματικές πιέσεις και ποιος θα διεκδικήσει την αρχηγία του
κόμματος.

Από τη μια πλευρά ο ευρωπαϊστής υπουργός Οικονομικών Κένεθ Κλαρκ
και από την άλλη ο ευρωσκεπτικιστής θατσερικός υπουργός Άμυνας Μάικλ Πορτίλο,
φαίνεται να μην μπορούν να συμφωνήσουν σε τίποτα, παρά στο ότι ο Τζων Μέητζορ
δεν έχει μέλλον.

«Ο Μέητζορ έχασε τις εκλογές επειδή επέλεξε να κάνει
επίθεση στην αξιοπιστία του Μπλερ και των Εργατικών, ενώ δεν είπε πουθενά για
το πού σκοπεύει να οδηγήσει τη Βρετανία τα επόμενα 5 χρόνια», σχολίαζε χθες το
βράδυ ένας πολιτικός αναλυτής στο Royal Festival Hall, όπου είχαν συγκεντρωθεί
για να παρακολουθήσουν τα αποτελέσματα μέλη και στελέχη του Εργατικού
Κόμματος.

Μήπως όμως ο Μπλερ είπε πολύ περισσότερα; Ηγέτης ενός κόμματος
που μέσα σε 14 χρόνια πέρασε από τη θέση της «εξάπλωσης της κοινής
ιδιοκτησίας» στη δέσμευση ότι θα συνεχίσει «τις απαραίτητες ιδιωτικοποιήσεις»,
υποσχέθηκε ότι θα κάνει «καλύτερη δουλειά» από τον Συντηρητικό αντίπαλό του,
χωρίς ιδιαίτερες λεπτομέρειες.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ

Το άλλο μέγα θέμα των εκλογών ήταν η Ευρώπη και η θέση της Βρετανίας σε
αυτήν. «Τα κόμματα έχουν τόσο μικρές διαφορές μεταξύ τους, που είναι
φυσιολογικό το ότι επέλεξαν να διαφωνήσουν για ένα τέτοιο θέμα», σχολιάζει ο
Βίκτορ Σμαρτ, δημοσιογράφος των «Τάιμς», για να θυμίσει αυτό που συζητείται
έντονα αυτές τις μέρες στη Βρετανία: ότι δηλαδή ο πραγματικός νικητής αυτών
των εκλογών είναι η Μάργκαρετ Θάτσερ, την οικονομική πολιτική της οποίας έχουν
αποδεχθεί πλέον τα 2 μεγάλα κόμματα της χώρας.

Αυτό που φαίνεται πάντως να
ζήτησαν οι Βρετανοί ψηφοφόροι με τη χθεσινή ετυμηγορία τους, είναι να στραφεί
η προσοχή της κυβέρνησης στα κατώτερα οικονομικά στρώματα, τα οποία οι
Συντηρητικοί σχεδόν αγνόησαν.

Σε μια από τις λίγες ουσιαστικές διαφορές
μεταξύ Μέητζορ και Μπλερ, ο νέος πρωθυπουργός έχει ταχθεί υπέρ της εκ νέου
καθιέρωσης βασικού μισθού και της υιοθέτησης από τη Βρετανία του Κοινωνικού
Χάρτη της Ε.Ε., που προβλέπει μέτρα προστασίας για τους εργαζομένους.

ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ νίκη των Εργατικών, πρωτοφανή εδώ και 150 χρόνια, προέβλεπαν
οι σφυγμομετρήσεις που έγιναν κατά την έξοδο των ψηφοφόρων από τα εκλογικά
τμήματα (exit polls) και τα αποτελέσματά τους δόθηκαν στη δημοσιότητα λίγα
λεπτά αφού έκλεισαν οι κάλπες, τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας). Σύμφωνα με τις
σφυγμομετρήσεις αυτές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από τα δύο μεγαλύτερα
βρετανικά τηλεοπτικά δίκτυα, το BBC και το ΙΤΝ, το Εργατικό Κόμμα του Τόνι
Μπλερ θα έχει μια τεράστια πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Το ΙΤΝ μετέδωσε ότι οι
Εργατικοί του Μπλερ θα έχουν πλειοψηφία 159 εδρών στην 659μελή Βουλή των
Κοινοτήτων, ενώ σύμφωνα με το BBC, οι μετρήσεις του οποίου φέρουν το Εργατικό
Κόμμα να κερδίζει το 47% των ψήφων και τους Συντηρητικούς να περιορίζονται σ’
ένα 29%, η πλειοψηφία των Εργατικών σε έδρες θα πλησιάσει τις 200.

ΟΙ ΨΗΦΟΦΟΡΟΙ
λείπουν στην Ελλάδα για διακοπές. Αν όχι όλοι, τουλάχιστον αρκετοί από αυτούς.
Αυτό φαίνεται να δείχνουν τα στοιχεία των τουριστικών γραφείων στη Βρετανία,
καθώς, σύμφωνα με εκπρόσωπο του πρακτορείου «Thomas Cook», τις τελευταίες
εβδομάδες πολλοί Βρετανοί αποφάσισαν να περάσουν την εβδομάδα της Πρωτομαγιάς
­ και των εκλογών ­ εκτός συνόρων. Πιο δημοφιλείς προορισμοί, η Ελλάδα και η
Τουρκία ­ η αγορά ξένου συναλλάγματος τον Απρίλιο αυξήθηκε κατά 57%, ενώ η
αγορά της δραχμής αυξήθηκε κατά 154%!

Δεν είναι σίγουρο αν η πιο συχνή
προσφυγή των κατοίκων της γηραιάς Αλβιώνος στις κάλπες θα βοηθούσε την τόνωση
του τουρισμού μας. Είναι βέβαιο όμως ότι οι Βρετανοί θέλουν να εκμεταλλευθούν
την ενίσχυση της λίρας, η αξία της οποίας είναι σήμερα 25% πάνω απ’ ό,τι πέρσι
τέτοιον καιρό ­ γεγονός που δεν σταμάτησε να τονίζει ο Τζων Μέητζορ μέχρι την
τελευταία στιγμή!

Όσοι έμειναν βέβαια, δεν βγήκαν χαμένοι, αφού ο καιρός
στο Λονδίνο αλλά και στην υπόλοιπη Βρετανία είναι ηλιόλουστος και η
θερμοκρασία ξεπέρασε τους 25 βαθμούς Κελσίου. Τα πάρκα γέμισαν όπως και τα
γήπεδα του γκολφ και σχεδόν σε κανένα εκλογικό τμήμα δεν σχηματίσθηκε ουρά.
Αντίθετα, εμφανέστατη ήταν η παρουσία αστυνομικών, καθώς οι αρχές πήραν τα πιο
αυστηρά μέτρα ασφαλείας που έχουν ληφθεί ποτέ σε εκλογές, λόγω του φόβου
πιθανών τρομοκρατικών επιθέσεων.

ΟΥΡΕΣ ΣΤΟΥΣ
«ΜΠΟΥΚΣ»

Μεγαλύτερη προσέλευση είχαν τα γραφεία στοιχημάτων, όπου
υπολογίζεται ότι παίχθηκαν συνολικά περίπου 20 εκατομμύρια στερλίνες (σχεδόν 9
δισ. δραχμές) και όπου η νίκη των Εργατικών εθεωρείτο σίγουρη, με τα
στοιχήματα να φθάνουν στο 1 προς 9.

Σε λίγα μέρη μπορούσε ν’ ακούσει
κανείς πολιτική συζήτηση, μια και το σημαντικότερο θέμα φαίνεται να ήταν η
νίκη της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αγγλίας επί της Γεωργίας στο Γουέμπλεϊ
με 2-0.

Ο Άλαν Σίρερ, σκόρερ του δεύτερου τέρματος, είναι σαφώς πιο
δημοφιλής από τους πολιτικούς αρχηγούς, οι οποίοι άλλωστε πέρασαν το βράδυ
πριν από τις εκλογές παρακολουθώντας το παιχνίδι από την τηλεόραση, με φίλους
ο πρωθυπουργός, με την οικογένειά του ο αρχηγός των Εργατικών.

ΠΩΣ ΨΗΦΙΣΑΝ ΟΙ «3»

Και οι δύο ψήφισαν νωρίς
χθες, ο Μέητζορ με τη σύζυγό του στο Χάντιγκτον, ο Μπλερ με τη σύζυγο και τα 3
παιδιά του στο Σέτζφιλντ και ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Πάτι
Άσνταουν, με τη γυναίκα και τον σκύλο του στο Γιότβιλ. Ο 54χρόνος Μέητζορ
έδειχνε σαφώς καταβεβλημένος και οι δημοσιογράφοι που τον συνόδευαν στις 6
εβδομάδες της επίπονης προεκλογικής εκστρατείας σχολίαζαν θετικά την
προσπάθειά του να κρατήσει το χαμόγελό του μέχρι το τέλος, αν και τις
τελευταίες ημέρες όλοι τον αντιμετωπίζουν ήδη ως πρώην πρωθυπουργό.

Ο Τόνι
Μπλερ είχε άλλα πράγματα στο μυαλό του. Οι δηλώσεις του ήταν ιδιαίτερα
μετρημένες, σε μια προσπάθεια να μην αποξενώσει ή φοβίσει ψηφοφόρους λίγο πριν
την ώρα της κάλπης, κάτι που θεωρείται ότι έκανε το 1992 ο Νιλ Κίνοκ και απέβη
μοιραίο για τους Εργατικούς.

ΟΠΩΣ Ο Τζων Μέητζορ, ο Τόνι Μπλερ ανέλαβε την ηγεσία του κόμματός
του ακριβώς 11 χρόνια αφότου μπήκε για πρώτη φορά στη Βουλή. Ο Μέητζορ, τώρα
54 ετών, ήταν ο νεώτερος Βρετανός πρωθυπουργός του αιώνα, όταν ανέλαβε την
εξουσία, το 1990. Ο Τόνι Μπλερ θα σπάσει το ρεκόρ του, σε ηλικία 43 ετών. «Εγώ
ηγούμαι του κόμματός μου, αυτός έπεται του δικού του». Σε αυτή τη φράση, ο
αρχηγός των Εργατικών συνοψίζει τη διαφορά του από τον Μέητζορ.

Από το
1994, που ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών, ύστερα από τον αιφνίδιο θάνατο του
Τζον Σμιθ, ο Μπλερ άλλαξε τα κομματικά πιστεύω. Καταστέλλοντας την ιδεολογική
εσωκομματική διαπάλη και υιοθετώντας πολλές συντηρητικές πολιτικές, διεκδίκησε
για πρώτη φορά από το 1974 με αξιώσεις την εξουσία. Ο Τόνι Μπλερ μεγάλωσε σε
μια εύπορη μεσοαστική οικογένεια.

Ο πατέρας του ήταν καθηγητής Νομικής στο
Ντέρχαμ της Βορειοανατολικής Αγγλίας. Στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στη
δεκαετία του 1970, ο Μπλερ δέχτηκε τις θεολογικές και πολιτικές επιρροές του
αγγλικανού ιερέα Πίτερ Τόμσον. Εντάχθηκε στην Αγγλικανική Εκκλησία και
υιοθέτησε τον χριστιανοσοσιαλισμό. Αποφοιτώντας από τη Νομική Σχολή,
ειδικεύτηκε στο Εργατικό και Βιομηχανικό Δίκαιο. Το 1980 παντρεύτηκε τη
δικηγόρο Σέρι Μπουθ, με την οποία έχει τρία παιδιά.

ΑΡΝΗΘΗΚΕ να δεσμευθεί
σχετικά με την επιστροφή των Ελγινείων ο προαλειφόμενος για τη θέση του
υπουργού Εξωτερικών στη νέα κυβέρνηση των Εργατικών Ρόμπιν Κουκ, σε συνέντευξη
που έδωσε χθες στο Mega Channel.

«Η Βρετανία έχει στεγάσει με ασφάλεια τα
Ελγίνεια και εύχομαι ο ελληνικός λαός να σέβεται τον τρόπο με τον οποίο
φροντίζουμε τα μάρμαρα», δήλωσε, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη δέσμευση
του πρώην ηγέτη των Εργατικών Νιλ Κίνοκ για την επιστροφή των Ελγινείων.
«Προσεγγίζουμε το θέμα με ανοιχτό μυαλό, αλλά δεν έχουμε δεσμευθεί για την
επιστροφή τους», πρόσθεσε, όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει αν η δήλωσή του
ισοδυναμεί με άρνηση επιστροφής τους. Σε άλλη ερώτηση, που του έγινε, σχετικά
με την Κύπρο και τη μελλοντική ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κουκ
υπογράμμισε πως δεν πρέπει να τεθεί ως προϋπόθεση για την ένταξη η επίλυση του
Κυπριακού «διότι αυτό θα επέτρεπε στην Τουρκία να την εμποδίσει».

Ο ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ Τύπος, ο
οποίος στην πλειοψηφία του τάχθηκε υπέρ του Εργατικού Κόμματος, κάλεσε χθες
τους ψηφοφόρους να εκπληρώσουν μαζικά το εκλογικό τους καθήκον.

Η «Σαν», η
εφημερίδα με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στο Λονδίνο, και η «Μίρορ» έκριναν
χρήσιμο να υπενθυμίσουν την πεποίθησή τους ότι ο ηγέτης των Εργατικών, Τόνι
Μπλερ, πρέπει να επιλεγεί ως ο επόμενος αρχηγός της βρετανικής κυβέρνησης. «Με
τον Μπλερ πρωθυπουργό η χώρα ξαναβρίσκει τη γαλήνη της», εκτιμά η «Σαν», που
ανήκει στον Αυστραλο-αμερικανό μεγιστάνα του Τύπου, Ρούπερτ Μέρντοκ. Από την
πλευρά της, η «Μίρορ» αναφέρει ότι με τον Μπλερ η Μεγάλη Βρετανία «θα έχει
έναν ηγέτη του βεληνεκούς που τόσο απελπισμένα έχει ανάγκη».

Η «Ντέιλι
Τέλεγκραφ», η «Ντέιλι Μέιλ» και η «Εξπρές», που υποστηρίζουν τον απερχόμενο
πρωθυπουργό, δημοσίευσαν μακροσκελή άρθρα υπέρ τής διατήρησης των Τόρις στην
εξουσία. «Θυμηθείτε την καταστροφή που άφησε η τελευταία σαρωτική νίκη των
Εργατικών», ήταν ο τίτλος της «Ντέιλι Μέιλ», που έκανε αναφορά στις πρώτες
εκλογές στη Βρετανία μετά τον Β9 Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ο τότε ηγέτης των
Εργατικών νίκησε τον Τσώρτσιλ.