Το Πάσχα που θυμάμαι…

ΕΞΙ ΓΝΩΣΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
ΑΦΗΓΟΥΝΤΑΙ

ΣΤΙΣ ΜΝΗΜΕΣ των παιδικών της χρόνων έχει «τοποθετήσει»
τα ξεχωριστά Πάσχα στη ζωή της η Ξένια Καλογεροπούλου. Στην εκκλησία του Αγίου
Δημητρίου στο Ψυχικό και στην Αγία Βαρβάρα, στο Χαλάνδρι, ένιωσε όλη τη
σημασία του: «Ω γλυκύ μου έαρ».

Έστω κι αν ήταν κατοχή και η περιφορά του
Επιταφίου γινόταν μόνο ημέρα με τα κίτρινα κεριά που τον συνόδευαν
αναμμένα…Από τις εικόνες που δεν θα ξεχάσει, όπως λέει η Ξένια
Καλογεροπούλου, είναι αυτή που είδε όταν πρωτοπήγε στην εκκλησία της Αγίας
Βαρβάρας στο Χαλάνδρι. «Ήταν απόγευμα Μεγάλης Παρασκευής και ήμασταν ακόμη
στην κατοχή. Οι εικόνες ήταν λιγοστές μέσα στη εκκλησία και οι χελιδονοφωλιές
συμπλήρωναν ό,τι έλλειπε».

«Αν και ήμουν μικρή, θυμάμαι τη συγκίνηση που
ένιωσα μέσα σ’ αυτό το χώρο.

Ξεχωριστή έχει μείνει στη μνήμη της Ξένιας
Καλογεροπούλου η Παρασκευή που στόλισε, μαζί με άλλες συνομήλικές της, τον
Επιτάφιο στον Άγιο Δημήτριο Ψυχικού και στη συνέχεια ακολούθησε ως μυροφόρα
την περιφορά του.

«Υπήρχε μια κατάνυξη μέσα στην εκκλησία κι εμείς τα
παιδιά κάναμε το σημαντικότερο έργο τότε στη ζωή μας».

Το Πάσχα του ’73 ήταν το πιο θλιβερό στη ζωή
του πολιτικού και συγγραφέα Μίμη Ανδρουλάκη.

«Μεγάλωσα σ’ έναν τόπο, όπου
οι άνθρωποι εκείνα τα χρόνια ήταν πάντα μαυροντυμένοι και γλεντούσαν με θάνατο
και μοιρολόγια. Το αληθινό τους πανηγύρι, η γιορτή του πένθους και η ύψιστη
απόλαυση της χαρμολύπης, συνδέεται με την Μεγάλη Παρασκευή κι όχι με την
Κυριακή του Πάσχα…

Η Μεγαλοβδομάδα ήταν η επαναλαμβανόμενη αλλά μάταιη
απόπειρα των ανθρώπων να δουν το πρόσωπο του δικού τους θανάτου, να
συμφιλιωθούν μαζί του, να παρηγορηθούν για ‘κείνο που θα μένει πάντα
απαρηγόρητο. Έτσι δεν είναι τυχαίο που το χειρότερο Πάσχα της ζωής μου, ο
χρόνος και η νοσταλγία το έχουν μεταμορφώσει στο καλύτερο…Ήμασταν το Μεγάλο
Σάββατο του ’73 δύο φαντάροι φοιτητές κρατούμενοι, σωριασμένοι στη σκεπαστή
καρότσα ενός αρχαίου στρατιωτικού ΡΕΟ, μαζί με ποινικούς ­ μαχαιροβγάλτες,
πρεζάκηδες, λιποτάκτες. Είχαμε ξεκινήσει από το Μεταγωγών στην Αθήνα και
ακούσαμε τις καμπάνες και τα βαρελότα της Ανάστασης καθώς διασχίζαμε τα χωριά
της Δράμας, άλλοι για το στρατόπεδο της Ελευθερούπουλης κι άλλοι για τις
στρατιωτικές φυλακές της Καβάλας»…

ΑΓΙΟΣ Πέτρος Κυνουρίας. Αρκετά χρόνια πριν, η Μαίρη Μηλιαρέση,
παιδούλα ακόμα, εντυπωσιασμένη από τη φύση και τα όσα συνέβαιναν στη μικρή
εκκλησία του χωριού, «κατοχύρωσε» σε μια άκρη του μυαλού της το Πάσχα εκείνο
ως ένα από τα πιο ωραία που έχει περάσει στη ζωή της.

Η ευλάβεια και η
συγκίνηση των απλών ανθρώπων του χωριού μπροστά από τον στολισμένο με
λουλούδια των κήπων τους Επιτάφιο, τη Μεγάλη Παρασκευή, «χαράχτηκαν» στη μνήμη
του παιδιού της πόλης, που διψασμένο ρουφούσε τα γνωστά μεν «δρώμενα», αλλά
τόσο διαφορετικά στην εκκλησία της πατρικής γης.«Όταν πρωτοπήγαμε στο χωριό
του πατέρα μου, έμεινα κατάπληκτη απ’ όσα έβλεπα να γίνονται δίπλα μου τις
ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας», λέει η Μαίρη Μηλιαρέση.

Η μυσταγωγία της
Μεγάλης Παρασκευής έγινε πανηγύρι το βράδυ της Ανάστασης, αλλά και το πρωινό
της Κυριακής, ανήμερα το Πάσχα. «Μετά την εκκλησία, μαζί με τους γονείς μου,
τον παππού και τη γιαγιά πηγαίναμε στο καφενείο του χωριού, όπου τρώγαμε
κουραμπιέδες και κουλούρια. Αργότερα, η χαρά της αναμονής για το πασχαλινό
τραπέζι άρχιζε από το «τσιμπολόγημα» του αρνιού που γύριζε στη σούβλα.

ΤΟ ΠΑΣΧΑ για τον Γιάννη Τσεκλένη είναι
«δεμένο» με το Αιγαίο. Στο άκουσμα της λέξης, ο συνειρμός είναι «γνώριμος» για
τον γνωστό σχεδιαστή…

Ένα νησί του Αιγαίου. Οποιοδήποτε. Εκεί, όπου και
αν έχω βρεθεί, όχι μόνο στη Σαντορίνη, όπου έχω το σπίτι μου, το Πάσχα είναι
μια ξεχωριστή εμπειρία για μένα και όλα μαζί αποτελούν ένα όμορφο κομμάτι από
τις αναμνήσεις μου..

Όταν έρχεται το Πάσχα, αν και φέτος δεν θα φύγω από
την Αθήνα, αμέσως σκέφτομαι ότι θέλω να πάω στο Αιγαίο. Μου συμβαίνει αυτό που
λέει το τραγούδι «Στο πίσω μέρος του μυαλού μου υπάρχει ένα νησί». Τις
Πασχαλιές που έχει περάσει στο Αιγαίο δεν μπορεί ο Γιάννης Τσεκλένης να τις
ξεχωρίσει. Να πει ότι στο ένα νησί ήταν γραφικά και στο άλλο όχι. Όλα μαζί
ενώνονται σε μια λέξη: Αιγαίο.

ΓΙΑ ΤΗΝ ηθοποιό
Λίλα Καφαντάρη, ένα Πάσχα στην Καρδίτσα, στη τρυφερή παιδική της ηλικία, ήταν
η αφορμή για μια ζωντανή και ατόφια γνωριμία με τα έθιμα και τις παραδόσεις
αυτών των ημερών. «Όπως τα περισσότερα παιδιά της πόλης, ήμουν αποκομμένη από
την ύπαιθρο, τον καθαρό αέρα και το ανοιχτό περιβάλλον.

Όταν βρέθηκα
εκείνο το Πάσχα, μαζί με τους γονείς και την αδελφή μου, σ’ ένα υπέροχο
καταπράσινο λιβάδι, με τα αρνιά στις σούβλες, τα κλαρίνα να παίζουν και τους
ανθρώπους με τις παραδοσιακές φορεσιές να χορεύουν, εκείνη η μέρα άρχισε να
έχει για μένα ξεχωριστή σημασία», λέει η Λίλα Καφαντάρη.

«Η μουσική ήταν
τόσο εναρμονισμένη με την όλη ατμόσφαιρα, ενώ ώς τώρα δεν έχω ξεχάσει τη
γλυκύτητα που είχε το πρόσωπο των γυναικών που ήταν ντυμένες με παραδοσιακές
τοπικές φορεσιές και μας μοίραζαν αυγά, κουλούρια και σπιτικές ντόπιες
νοστιμιές».

ΤΟ ΠΕΡΣΙΝΟ Πάσχα ήταν από
τα σημαντικότερα και, παράλληλα, από τα πιο «επικίνδυνα» που έχει περάσει ώς
τώρα ο Στράτος Τζώρτζογλου. Ήταν μια εποχή, όπως λέει, που πήρε σημαντικές
αποφάσεις για τη ζωή και την καριέρα του. «Το περασμένο Πάσχα είπα το μεγάλο
ναι και το μεγάλο όχι. Πάρθηκαν εκείνη την εποχή σημαντικές αποφάσεις, ενώ
συνέβησαν, παράλληλα, και διάφορα “μεταφυσικά” γεγονότα που με οδήγησαν να
ακολουθήσω μια συγκεκριμένη πορεία και ν’ απορρίψω μιαν άλλη. Αποφάσισα,
εκείνη τη περίοδο, ν’ ανεβάσω τις “Επικίνδυνες σχέσεις”, έργο που παίχτηκε τη
χειμερινή περίοδο στο θέατρο “Τζένη Καρέζη” και μετά το Πάσχα θα παρουσιασθεί
σε περιοδεία. Πάντως, το περσινό Πάσχα ήταν από τα πιο ξεχωριστά στη ζωή μου,
γιατί εκτός από “επικίνδυνο” ήταν και εξαιρετικά γλυκό και ήρεμο, αφού το
πέρασα μαζί με φίλους και ανθρώπους που αγαπώ».