ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Να προχωρήσει ο διάλογος

![]() |
«Όποιος ασχολείται με την πολιτική έχει και χαρές και πίκρες. Κι
εγώ είχα και χαρές και πίκρες», δηλώνει με αφοπλιστικό τρόπο ο πρώην υπουργός
Εξωτερικών Μιχάλης Παπακωνσταντίνου, ο οποίος κυκλοφόρησε προ ημερών, από τις
εκδόσεις «Προσκήνιο – Α. Σιδεράτος», άλλο ένα βιβλίο, αυτή τη φορά αφιερωμένο
στην «ταραγμένη εξαετία 1961-1967».«ΑΥΤΟ που με πικραίνει
περισσότερο είναι ότι ορισμένοι δεν αντιλαμβάνονται μερικά πράγματα.
Τσακώνονται μ’ εμένα ή τσακώνομαι εγώ μ’ αυτούς. Κι όταν έρχονται στις δικές
μου θέσεις δεν το παραδέχονται», τονίζει στη συνέντευξη που έδωσε στα «ΝΕΑ».
Ο κ. Παπακωνσταντίνου «απαλλαγμένος από φανατισμούς» έχει φτάσει στο
σημείο «να φιλοσοφεί την πολιτική».
«Με βοηθάει σ’ αυτό το ότι είμαι
ανεξάρτητος. Δεν είναι εύκολο να μπω σ’ ένα κόμμα και να ακολουθώ ντιρεκτίβες
και γραμμές. Είμαι ελεύθερος να λέω τις απόψεις μου. Με διευκολύνει να με
ακούει ο κόσμος και να λέω ό,τι πιστεύω και όχι ό,τι λέει το κόμμα».
Κι
όταν ερωτάται αν μετά τα βιβλία του για «την ταραγμένη εξαετία 1961-1967» (ο
δεύτερος τόμος που αφορά στο ’65-67 θα κυκλοφορήσει πριν από τα Χριστούγεννα)
θα φιλοδοξούσε να προσφέρει από κάποια άλλη θέση στην πολιτική ζωή του τόπου,
σχολιάζει με νόημα: «Οι φιλοδοξίες σε έναν πολιτικό δεν σταματάνε ποτέ».
Ο
Μιχάλης Παπακωνσταντίνου, ο έμπιστος του Γεωργίου Παπανδρέου υφυπουργός
Εθνικής Άμυνας στην κυβέρνηση του Κέντρου, πιστεύει πως η Ελλάδα πρέπει
ταχύτατα να προχωρήσει σε διάλογο με την Τουρκία και να κλείσει το Σκοπιανό.
«Έφυγα από τη Ν.Δ. διαφωνώντας με το εμπάργκο στα Σκόπια. Το είχε δεχθεί η
Ν.Δ., που ήταν αντιπολίτευση. Είχα πει τότε ότι δεν θα είναι αποτελεσματικό,
ότι θα επισύρουμε τη μήνι της διεθνούς κοινότητας, ενώ ο Γκλιγκόροφ θα
επισύρει τη συμπάθεια και θα τον βοηθήσουν όλοι.
»Κάποτε κατάλαβαν ότι
έκαναν λάθος. Αλλά στη Ν.Δ. δεν είχαν τη μεγαλοσύνη να μου πουν “έλα κύριε
Παπακωνσταντίνου, εμείς κάναμε λάθος, όχι εσύ”. Κι αν μου το πουν τώρα, δεν θα
το δεχθώ. Αλλά αυτές είναι, καμιά φορά, οι πικρίες της πολιτικής».
Ο κ.
Παπακωνσταντίνου, παλιός και έμπειρος πολιτικός, βουλευτής από το ’61, δεν
έθεσε υποψηφιότητα στις τελευταίες εκλογές. Προτίμησε να μείνει ανένταχτος και
εκτός Βουλής. Κι όταν ερωτάται αν σκέφτεται να ξαναγυρίσει στη Ν.Δ.,
σχολιάζει:
«Θα έλεγα το εξής. Ότι εγώ δεν ξέρω αυτή την ώρα ποια είναι η
γραμμή της Ν.Δ. Δεν δίνει πολιτικό στίγμα. Η αλλαγή αρχηγού δεν σημαίνει ότι
πρέπει να επιστρέψω στη Ν.Δ. Και αν δεν υπάρχει συμφωνία πολιτικής, για έναν
πολιτικό είναι αδιανόητο να πάει σε οποιοδήποτε κόμμα».
Βεβαίως τον
πειράζει που είναι εκτός Βουλής. «Πρέπει να ομολογήσω ότι μου λείπει η Βουλή,
ύστερα από τριάντα χρόνια στην Αίθουσα», σημειώνει.
Ο κ. Παπακωνσταντίνου,
πέραν της όποιας πίκρας που μπορεί να γεύθηκε τα τελευταία χρόνια, δείχνει
απόλυτα ήρεμος και προπάντων αισθάνεται δικαιωμένος σε μια σειρά από θέματα,
κυρίως τα ελληνοτουρκικά.
«Είμαι από τους λίγους που από την αρχή είχα πει
να κάνουμε διάλογο με την Τουρκία. Και διάλογος δεν σημαίνει ούτε
διαπραγμάτευση ούτε εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε παραχωρήσεις
»Ξέρετε ότι μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας δεν υπάρχουν σε ισχύ στοιχειώδεις
συμφωνίες που υπάρχουν μεταξύ όλων των κρατών του κόσμου.
»Ξέρετε ότι
χιλιάδες Έλληνες πάνε κάθε χρόνο στην Τουρκία συναλλασσόμενοι με τον τουρκικό
οργανισμό τουρισμού, λησμονώντας τον δικό μας ΕΟΤ.
»Είναι δυνατόν ποτέ να
μην έχουμε τις στοιχειώδεις συμφωνίες που υπάρχουν μεταξύ όλων των κρατών του
κόσμου;
»Είχα ξεκινήσει… Θα ερχόταν στην Αθήνα ο τότε ομόλογός μου
Χικμέτ Τσετίν για υπογραφή κι άλλων συμφωνιών. Ατυχώς έγιναν εκλογές είχαμε
πέσει και η νέα κυβέρνηση άλλαξε την πολιτική».
Ο πρώην υπουργός
επισημαίνει στη συνέντευξή του ότι ένα από τα μεγάλα προβλήματα του τόπου
είναι ότι η εξωτερική πολιτική δεν έχει κάποια συνέχεια.
«Με την αλλαγή
κυβερνήσεων και ενδεχομένως υπουργών έχουμε και μεταβολή της πολιτικής μας.
Αυτό είναι λάθος.
Όσο για την Κύπρο δηλώνει επιγραμματικά:
«Μερικοί
λένε ότι πρέπει να ξεχωρίσουμε το θέμα της Κύπρου. Εγώ πιστεύω ότι το
μεγαλύτερο αγκάθι στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας εξακολουθεί να είναι η
Κύπρος, η οποία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο, δεδομένου ότι επίκεινται οι
συνομιλίες για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πρέπει να το
καταλάβουμε ότι δεν μπορεί να παραβλεφθεί ούτε η τουρκική μειονότητα. Και αυτή
θα παίξει το ρόλο της. Το ευτύχημα είναι ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει την Κύπρο ως
ενιαίο κράτος και τη μοναδική κυβέρνηση που υπάρχει. Ότι η Ευρώπη δεν έχει
αναγνωρίσει το ψευδοκράτος του Ντενκτάς. Και η μειονότητα πρέπει να έχει λόγο,
αλλά βεβαίως εκπροσωπούμενη από τη σημερινή κυβέρνηση».
Τι θα έκανε αν
ήταν σήμερα υπουργός Εξωτερικών;
«Θα έκανα άμεση έναρξη διαλόγου με την
Τουρκία. Δεν πρέπει να μας φοβίζει. Και αυτός ο διάλογος πρέπει κάποτε να
φτάσει και σε επίπεδο κορυφής.
»Μερικούς τους πιάνει πανικός με το
διάλογο, σαν να είναι μικρά παιδιά. Μα είναι αστεία αυτή η ιστορία. Και ξέρετε
τι συμβαίνει με τη διεθνή κοινή γνώμη που δεν ξέρει τις διαφορές Ελλάδας –
Τουρκίας; Βλέπει την Τουρκία να λέει ελάτε να κουβεντιάσουμε και μια Ελλάδα να
αρνείται…».
«ΚΡΙΜΑ που χάσαμε στο Σκοπιανό τέσσερα ολόκληρα χρόνια», τονίζει ο Μιχάλης
Παπακωνσταντίνου.
«Εστιάσαμε την προσοχή μας στο όνομα, παρασυρόμενοι από
αταβιστικές καταβολές από αγκυλώματα του παρελθόντος. Δεν αντιληφθήκαμε ότι
πρέπει να τη βοηθήσουμε αυτή τη χώρα. Ότι στο Διεθνές Δίκαιο υπάρχει ο
λεγόμενος αυτοπροσδιορισμός.
Αν ο κ. Τοράκης μού πει ότι είναι Έλλην, τότε
είναι άνευ αποδείξεως. Αυτοί λένε ότι είναι Μακεδόνες. Αλλά εκεί έχω λόγο και
εγώ. Ας μας πουν τι Μακεδόνες είναι.
Πρέπει να δοθεί λύση ταχύτατα. Και
τους το ‘πα και στα Σκόπια, όταν μάλιστα θέλουν να μπουν στο ΝΑΤΟ και στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά για να τους βοηθήσει κανείς πρέπει να έχει λυθεί και το
τελευταίο πρόβλημα που υπάρχει».
Όταν του τίθεται το ερώτημα πώς θα
αισθανόταν αν ένα από τα πέντε εγγόνια του μάθαινε από τα σχολικά βιβλία ότι η
Ελλάδα συνορεύει βορείως με τη Μακεδονία, απαντά:
«Εύχομαι τα παιδιά μας
να ζήσουν σε μια νέα εποχή όπου δεν θα έχουν τις αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Βεβαίως κι εγώ δεν θα ήθελα να έχω μια χώρα βορείως που να λέγεται
Μακεδονία. Αλλά θα έδειχνα κατανόηση σε κάποιους που θέλουν να λέγονται
Μακεδόνες, επειδή μένουν σε μια γεωγραφική περιοχή, ένα τμήμα της μεγάλης
γεωγραφικής περιοχής που λέγεται Μακεδονία.
Αλλά θέλω αυτοί να
διαχωρίζονται από εμάς τους Έλληνες Μακεδόνες με κάποιο τρόπο, να υπάρχει στην
ονομασία του κράτους τους και η εθνολογική διάσταση. Εμείς είμαστε Έλληνες
Μακεδόνες και είμαστε δύο εκατομμύρια. Είναι κι αυτοί δύο εκατομμύρια, που
ισχυρίζονται ότι είναι Μακεδόνες. Ας μας πουν τι Μακεδόνες είναι.
Σας
θυμίζω, πάντως, ότι όλα τα επίσημα έγγραφα του κράτους, των υπουργείων
Εξωτερικών, Άμυνας, Δημόσιας Τάξης, την εποχή του Εμφυλίου πολέμου, τους
αποκαλούσαν Σλαβομακεδόνες. Γιατί το ξέχασαν οι πολιτικοί αρχηγοί όταν
συνήλθαν υπό την προεδρία τού τότε Προέδρου της Δημοκρατίας; Βεβαίως το
θυμόντουσαν, αλλά ήταν το πολιτικό κόστος εκείνο που τους εμπόδισε να πάρουν
τις σωστές αποφάσεις».
«Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ζωή του τόπου έχει μετατοπισθεί
προς το Κέντρο», τονίζει ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου στη συνέντευξή του στα
«ΝΕΑ».
«Αμβλύνονται οι διαφορές των κομμάτων. Βλέπετε ότι ο κ. Σημίτης
άρχισε μια “δεξιόστροφη πολιτική”, καταλαμβάνοντας ένα κομμάτι που παραδοσιακά
ανήκει στη συντηρητική παράταξη.
Πώς θα τον βγάλει η συντηρητική παράταξη
από εκεί δεν μπορώ να το ξέρω ακόμη. Ούτε το βλέπω πιθανό. Έχουν αμβλυνθεί οι
διαφορές των μεγάλων κομμάτων. Συγκλίνουν και τα δύο. Βλέπω στα μεγάλα εθνικά
θέματα να συμπίπτουν, κι έτσι πρέπει. Από εκεί και πέρα ο κ. Σημίτης διάλεξε
μια τακτική για να πετύχει τη σύγκλιση, υπάρχουν διαφωνίες, ας μας πουν οι
άλλοι ποια τακτική επιλέγουν. Τι προτείνουν, γιατί αντιπολιτεύονται την
κυβέρνηση.
Γιατί παραδοσιακά στην Ελλάδα, εκτός από κάποιους “κολλημένους”
θα έλεγα σε παρατάξεις, σήμερα ο νέος άνθρωπος, απαλλαγμένος από τις
προκαταλήψεις και τις αγκυλώσεις ή την αντικομμουνιστική φοβία που είχαμε, τι
θα ψηφίσει; Ό,τι ψήφιζε ο πατέρας του; Δεν νομίζω ότι η νέα γενιά ψηφίζει ό,τι
ο πατέρας. Νομίζω ότι η νέα γενιά σχηματίζει μια νέα άποψη. Και εκεί βρίσκω τη
δυσκολία των μεγάλων κομμάτων. Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά, πέραν των
λαϊκίστικων εκδηλώσεων, όπως του κ. Έβερτ να πηγαίνει να συμπαρίσταται στους
αγρότες. Ο κ. Σημίτης κράτησε μια γραμμή. Αν είχαν μια διαφορετική γραμμή, ας
μας το λέγανε και πώς θα το πετυχαίνανε…».














