Επιστολή – προειδοποίηση κατά του διαλόγου

Χαρακτήρα ανοιχτής προειδοποίησης προς την κυβέρνηση
έχει η σκληρή επιστολή των 32 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ προς τον Πρωθυπουργό Κώστα
Σημίτη για τα ελληνοτουρκικά.

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ, που διαβίβασε χθες εξ ονόματος
των βουλευτών ο Αν. Πεπονής, αφορά τον ελληνοτουρκικό διάλογο που
εγκαινιάσθηκε στη Μάλτα και αποτελεί το πρώτο μεγάλο πρόβλημα που
αντιμετωπίζει η κυβέρνηση στην πορεία για την ομαλοποίηση των σχέσεων με την
Τουρκία.

Η κυβέρνηση αντέδρασε με δήλωση επί της ουσίας, του υπουργού
Τύπου Δημ. Ρέππα, ο οποίος απαντώντας στους βουλευτές αναφέρει ότι «οι θέσεις
της Ελλάδας είναι πάγιες». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δηλώνει ακόμη ότι «η
Ελλάδα απαιτεί σεβασμό των Διεθνών Συνθηκών και του Διεθνούς Δικαίου» και
προσθέτει ότι «ζητεί από όλους να κάνουν το ίδιο». Στο κρίσιμο θέμα του
διαλόγου που θέτουν οι βουλευτές υπογραμμίζει ότι «δεν υπάρχει θέμα πολιτικού
διαλόγου ή διαπραγματεύσεων».

ΔΥΣΦΟΡΙΑ

Η επιστολή προκάλεσε τη
δυσφορία του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη αλλά, όπως δηλωνόταν από κυβερνητικής
πλευράς, η δυσφορία αυτή οφειλόταν μόνο στο γεγονός ότι η είδηση είχε
διαρρεύσει από νωρίς χθες το μεσημέρι, πριν δηλαδή τη λάβει στα χέρια του ο κ.
Σημίτης. Η ενόχληση του Πρωθυπουργού αποτυπώνεται και στη δήλωση του κ. Ρέππα,
στην οποία αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «καλό θα είναι τα όποια ερωτήματα
υπάρχουν για θέματα κυβερνητικής πολιτικής να τίθενται στα κομματικά και
κυβερνητικά όργανα και να μη γνωστοποιούνται δημοσίως προτού καν φθάσουν στους
αποδέκτες τους».

Οι βουλευτές προειδοποιούν στην επιστολή τους ότι σε
περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι επιφυλάξεις και οι ανησυχίες τους για το
περιεχόμενο του «διαλόγου» θα άρουν την «κατανόησή τους» προς την
ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική στα ελληνοτουρκικά.

ΠΟΙΟΙ
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ

Το κείμενο της επιστολής ­ που συντάχθηκε με πρωτοβουλία
των βουλευτών Α. Πεπονή, Γ. Χαραλαμπόπουλου, Ελ. Βερυβάκη, Γ. Καψή, Στ.
Παπαθεμελή, Γ. Ανωμερίτη και Π. Οικονόμου ­ αποτελείται από 4 1/2 σελίδες και
επικρίνει την κυβέρνηση για τη διαδικασία που εγκαινίασε στη Μάλτα,
υπογραμμίζοντας ότι καταφεύγει σε ένα διάλογο στον οποίο ο ένας απαιτεί κι ο
άλλος δεν ζητάει τίποτε. Την επιστολή υπογράφουν ακόμη οι Π. Κρητικός, Θ.
Τσούρας, Σ. Βαλυράκης, Ν. Ακριτίδης, Αλ. Δαμιανίδης, Ηλ. Παπαηλίας, Μ.
Γικόνογλου, Ν. Λαμπαδάρης, Ν. Κατσέλη, Δ. Πιπεργιάς, Γ. Κίρκος, Α. Κοτσακάς,
Κ. Κουλούρης, Μ. Μπεντενιώτης, Ρ. Ζήση, Γ. Τσακλίδης, Γ. Αδαμόπουλος, Μ.
Καχριμάκης, Ν. Σηφουνάκης, Μ. Στρατάκης, Α. Χρυσανθακόπουλος, Β. Τσιλίκας, Λ.
Λωτίδης, Γ. Κωνσταντινίδης, Π. Κατσιλιέρης.

Στο θέμα παρενέβη και ο
υπουργός Παιδείας Γερ. Αρσένης, ο οποίος με δήλωσή του στην Καβάλα είπε:
«Αναμένω ότι θα γίνει πλήρης ενημέρωση για τα ελληνοτουρκικά. Είμαι σίγουρος
πως αυτό θα πραγματοποιηθεί σε κυβερνητικό και κομματικό επίπεδο», και
πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να γίνει πρώτα εκτίμηση της κατάστασης και μετά
δημόσια σχόλια». Από την πλευρά του ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Άκης
Τσοχατζόπουλος διέψευσε κατηγορηματικά ότι αποστασιοποιείται στα εθνικά θέματα
δηλώνοντας: «Αυτή η καραμέλα της αποστασιοποίησης και αντιπαράθεσης
επανέρχεται κατά καιρούς. Εάν έχω την πρόθεση να διαφοροποιηθώ, θα το κάνω ο
ίδιος, θα βγω δημοσίως να το πω. Η πολιτική που ακολουθούμε είναι η εθνική
στρατηγική που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια».

* Η επιστολή των βουλευτών ­
που διαβιβάσθηκε στον κ. Σημίτη λίγο πριν εκείνος αναχωρήσει χθες για την
Βιέννη ­ ήταν το αποτέλεσμα έντονων διαβουλεύσεων μεταξύ μιας μεγάλης ομάδας
βουλευτών του ΠΑΣΟΚ από την Πέμπτη το απόγευμα.

Οι συναντήσεις των
βουλευτών εντάθηκαν την Παρασκευή, και το Σάββατο συντάχθηκε το κείμενο το
οποίο θέτει τα τρία ζητήματα σχετικά με την διαδικασία που εγκαινιάσθηκε στη
Μάλτα, που απασχόλησαν έντονα τους βουλευτές κατά τις συναντήσεις. Σύμφωνα με
όσα έγιναν γνωστά, τα ζητήματα αυτά είναι:

1. Στις συνομιλίες που
έχουν ξεκινήσει δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός του χαρακτήρα των συζητήσεων, αν
δηλαδή αυτές αφορούν μόνο το διαδικαστικό ζήτημα ή και την ουσία των
ελληνοτουρκικών σχέσεων

2. Δεν είναι γνωστό ποιο είναι ακριβώς το
αντικείμενο προς διαπραγμάτευση με την Τουρκία

3. Πώς μετά τόσες
δεκαετίες μπορεί να τίθεται θέμα ερμηνείας των Διεθνών Συνθηκών, όπως αυτή της
Λωζάννης, κι αυτό το πράγμα να αποτελεί θέμα προς διάλογο με την Τουρκία. Στο
κείμενο της επιστολής είναι διάχυτη η ανησυχία των βουλευτών για το πού μπορεί
να οδηγήσει η «διολίσθηση» της κυβέρνησης σ’ αυτόν τον διάλογο και εκτίθενται
οι προβληματισμοί των 32 βουλευτών για την τακτική που ακολουθεί η κυβέρνηση
στο συγκεκριμένο θέμα, αλλά δεν ζητείται να συγκληθούν τα κομματικά όργανα για
να υπάρξει συζήτηση για τα ελληνοτουρκικά.

Το ενδιαφέρον στοιχείο που
προέκυψε είναι ότι η συλλογή των 32 βουλευτών, έγινε μεταξύ εκείνων που
κατέστη δυνατόν να βρεθούν στην Αθήνα το Σαββατοκύριακο, ενώ από πολλές
πλευρές τονίσθηκε ότι «αν υπήρχε περιθώριο χρόνου, δηλαδή να δοθεί η επιστολή
στον Πρωθυπουργό μετά το Πάσχα, οι υπογραφές θα ήταν πολύ περισσότερες».
Συγκεκριμένα αναφέρθηκε ότι «με τις απόψεις που διατυπώνονται στην επιστολή
συμφωνούν περί τους 60 βουλευτές, οι οποίοι θα πρέπει να θεωρείται ότι
συντάσσονται μαζί τους».

Όπως έγινε γνωστό, οι συγκεκριμένοι βουλευτές,
που προέρχονται από διάφορους χώρους-τάσεις μέσα στο ΠΑΣΟΚ (περιλαμβάνονται
«προεδρικοί», «κεντρώοι», «ανένταχτοι», «αρσενικοί») έχουν χωριστεί σε τρεις
«ομάδες», κατά θεματολογία:

1. Μία ομάδα ασχολείται με τα
οικονομικά,

2. μία άλλη με τα θέματα κοινωνίας, περιβάλλοντος,
ποιότητας ζωής

3. και η τρίτη αποκλειστικά με τα εθνικά.

Οι
βουλευτές αναμένεται να εκδηλωθούν προσεχώς και σε άλλα κρίσιμα θέματα της
κυβερνητικής πολιτικής, δηλώνοντας θέσεις και διατυπώνοντας προτάσεις που
προφανώς θα βρίσκονται σε διάσταση με τις επίσημα διατυπωμένες κυβερνητικές
θέσεις.

Το πλήρες κείμενο της επιστολής που απέστειλαν οι
32 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ προς τον Πρωθυπουργό για τα ελληνοτουρκικά, είναι το
εξής:

Αθήνα, 19 Απριλίου 1997

Προς τον Πρωθυπουργό

κ. Κώστα
Σημίτη

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών
σχετικά με τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει εις βάρος της Ελλάδας η
επεκτατική και ηγεμονική πολιτική της Άγκυρας, επιτείνουν τις απορίες και τις
ανησυχίες που μας κατέχουν από την κρίση των Ιμίων έως και σήμερα.

Από τον
Ιανουάριο του 1996 έως σήμερα, δηλώσεις δικές σας αλλά και των υπουργών οι
οποίοι χειρίζονται την εξωτερική μας πολιτική, χαρακτηρίζονται από έκδηλες και
δυσεξήγητες διαφορές μεταξύ τους, οι οποίες εγγίζουν τα όρια των αντιφάσεων.
Σας υπενθυμίζουμε, τελείως ενδεικτικά, τη δήλωσή σας τον Απρίλιο του 1996 στην
Ουάσιγκτον, ότι προτείνατε την «προσέγγιση κατά βήματα» και καθορίζατε ως
πρώτο σημείο το θέμα των Ιμίων με προσφυγή της Τουρκίας στο Διεθνές
Δικαστήριο, ως δεύτερο την υπογραφή συνυποσχετικού για το ζήτημα της
υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου και ως τρίτο σημείο περαιτέρω προβλήματα, με
συγκεκριμένη αναφορά σε «θέματα του FIR, του εναέριου χώρου κ.λπ.». Την
23.2.97 όμως, ο κ. υφυπουργός Εξωτερικών ανέφερε, ως θέματα ενδεχόμενου
διαλόγου, στο πλαίσιο μιας βήμα προς βήμα προσέγγισης, το περιβάλλον, τη
μετανάστευση, τον τουρισμό, τη βιομηχανική συνεργασία, τις μεταφορές.

Εξάλλου, η δημοσιευθείσα ως άποψη του κ. υπουργού Εξωτερικών, ότι αρκεί η
απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να προσφύγει για τα Ίμια στη Χάγη, χωρίς να
τίθεται ως προϋπόθεση και η ίδια η ανέκκλητη κατάθεση της προσφυγής, γεννά
παραπέρα ερωτηματικά ως προς τη σοβαρότητα αυτής της προϋπόθεσης.

Τις
τελευταίες ημέρες, η αποδοχή από την ελληνική κυβέρνηση ελληνοτουρκικού
διαλόγου, ο οποίος φαίνεται ότι τώρα ξεκινά με ομάδες επιστημόνων, αλλά με
άδηλη τη συνέχειά του, συνοδεύεται από δυσνόητες αλλά και μη συμπίπτουσες
εξηγήσεις ή εξειδικεύσεις.

Η μία γενικόλογη εξήγηση, από τον κυβερνητικό
εκπρόσωπο, ήταν ότι θα συζητηθούν ζητήματα διαδικαστικά. Δεν κατανοούμε την
αναζήτηση ειδικών διαδικασιών, αποσυνδεδεμένων από συγκεκριμένα ζητήματα προς
επίλυση. Και το ερώτημα είναι: Ποια τα ζητήματα, για τα οποία μπορεί να
συμφωνηθούν αυτές οι διαδικασίες; Υπενθυμίζουμε ότι διαδικαστικοί κανόνες
υφίστανται. Είναι γνωστό ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να κινήσει την προδικασία
για το Διεθνές Δικαστήριο, χωρίς να απαιτείται αντίστοιχο επίμονο αίτημα της
Ελλάδας ή διαπραγμάτευση.

Επισημαίνουμε, επίσης, ότι διαδικαστικά θέματα
προσδιορίζουν και τα ουσιαστικά και ότι, ακόμα, οδηγούν στην καταγραφή
εκκρεμών προβλημάτων.

Η εξειδίκευση, από τον ίδιο τον κ. υπουργό των
Εξωτερικών, είναι ότι η κάθε ομάδα θα παρουσιάσει τα επιχειρήματα της χώρας
της και θα αντικρούσει τα επιχειρήματα της άλλης. Αόριστο και αδιευκρίνιστο,
όμως, για ποια ζητήματα θα αναπτυχθούν επιχειρήματα; Ποιο είναι το όριο των
διαδικαστικών θεμάτων και επιχειρημάτων, ώστε να μην επηρεάζουν ή να μην
αγγίζουν και τα ουσιαστικά; Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται προφανώς για μία
διασταύρωση επιχειρημάτων, η οποία δεν νοείται παρά μόνον εάν ακολουθήσει η
υποβολή τους σε τρίτο διαιτητή. Ερωτάται, εάν έχει συμφωνηθεί αυτός ο
διαιτητής και ποιες οι σχετικές δεσμεύσεις μας ως προς τη διαιτητική κρίση
του;

Δεν είναι, επίσης, κατανοητοί οι όροι που εμφανίζεται να θέτει η
κυβέρνηση για την ενεργοποίηση των αποτελεσμάτων αυτής της επιτροπής (ή ομάδων
επιστημόνων). Το ερώτημά μας, που επιβάλλει υπεύθυνη απάντηση, είναι σαφές:
Εβδομήντα χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης, εξήντα πέντε χρόνια μετά την
ιταλοτουρκική Συνθήκη της Άγκυρας και πενήντα περίπου χρόνια μετά τη Συνθήκη
των Παρισίων, αποδεχόμαστε εμείς ότι υπάρχουν ερμηνευτικά τάχα προβλήματα ή
κενά, τα οποία αγγίζουν την ακεραιότητα του εθνικού μας χώρου; Είναι προφανές,
ότι ακόμα και αν η Άγκυρα αναγνωρίσει γενικά και αόριστα την ισχύ των
Συνθηκών, αυτή η «αναγνώριση» δεν θα σημαίνει και παραίτηση από τις αξιώσεις
της. Θα είναι μία ακόμα κενή επίδειξη δήθεν διαλλακτικότητας, για την οποία θα
μας ζητούνται ανταλλάγματα.

Δεν μπορεί ακόμα να αφεθεί απαρατήρητο, ότι ο
κ. υπουργός Εθνικής Άμυνας την 17η τρέχ. είπε στους δημοσιογράφους ότι,
σύμφωνα με την ενημέρωση που του έγινε, πρόκειται για διάλογο ο οποίος αφορά
σύνδεση της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο σημείο αυτό υπενθυμίζουμε ότι
σας είχε επιστηθεί η προσοχή στο ενδεχόμενο, συγκεκριμένη κατάληξη οιουδήποτε
διαλόγου να είναι η άρση του ελληνικού βέτο για την ενεργοποίηση της
χρηματοδότησης της Τουρκίας που απορρέει από τη συμφωνία για την Τελωνειακή
Ένωση. Δηλαδή, να μας προσφερθεί απλώς μία δικαιολογία για την άρση του
ελληνικού βέτο.

Οι ανησυχίες μας, λοιπόν, αναφέρονται τελικά στο
ενδεχόμενο, ο διάλογος τον οποίο ξεκινάτε, να προσφέρει στην Άγκυρα μία ακόμα
διπλωματική επιτυχία. Να επιβεβαιώσει πρώτα και να παγιώσει την αναγνώριση,
ότι υφίστανται προβλήματα εις βάρος της Ελλάδας, δηλαδή διαφορές που πρέπει ν’
αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με υποχωρήσεις δήθεν αμοιβαίες. Στην
ουσία όμως μονομερείς, διότι δεν υφίστανται αξιώσεις της Ελλάδας εις βάρος της
Τουρκίας.

Να προσφέρει δε, παράλληλα, ο ίδιος διάλογος την ευχέρεια
παρεμβάσεων και πιέσεων προς την Ελλάδα.

Σημειώνουμε ότι η Άγκυρα δεν θα
αφήσει την ολοκλήρωση οιασδήποτε διαδικασίας, που δεν θα υπηρετεί τις βλέψεις
της. Θα έχει όμως επιτύχει την καταγραφή δήθεν διαφορών, όπως προαναφέραμε.

Υπενθυμίζουμε ότι η επίδειξη διαλλακτικότητας και καλής θέλησης αποτελεί
υποχρέωση εκείνου, ο οποίος συστηματικά προβάλλει αξιώσεις και προβαίνει σε
ενέργειες προκλητικές.

Το συμπέρασμά μας είναι ότι από την επομένη των
Ιμίων, η Άγκυρα πέτυχε να εγκαταλείψει η Ελλάδα τη βασική μας τοποθέτηση, ότι
ένα υφίσταται ζήτημα, νομικού κυρίως χαρακτήρα, για το οποίο εμείς προτείνουμε
την παραπομπή του στο Διεθνές Δικαστήριο. Είναι η οριοθέτηση της νησιωτικής
υφαλοκρηπίδας. Ζητούμε να επανέλθουμε, έστω και με καθυστέρηση, σ’ αυτή την
πολιτική.

Ελπίζουμε, οι επιφυλάξεις μας και οι ανησυχίες μας να μην
επαληθευθούν. Εάν όμως η εξέλιξη των πραγμάτων μάς επιβεβαιώσει, παρακαλούμε
να έχετε υπόψη σας ότι η ακολουθούμενη πολιτική δεν θα έχει την κατανόησή μας.

Με τιμή

Ακολουθούν οι υπογραφές 32 βουλευτών.