Ο Πάπας, η Μαρικάρμεν και μια νέα πατριωτική Δεξιά
Την ώρα που στην Ελλάδα η ακινητοποίηση των δημοσκοπικών βελόνων εγείρει εύλογα ερωτήματα για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η εγχώρια κοινή γνώμη, εκτός των συνόρων πυκνώνουν τα σημεία των νέων καιρών που εμφανίζονται τελευταία στον ορίζοντα των ευρωπαϊκών πολιτικών εξελίξεων.
Πάντως, ούτε ο μαζικός ξεσηκωμός που προκάλεσε στην Ισπανία η βίαιη έξωση της υπερήλικης και με ειδικές ανάγκες Μαρικάρμεν, ούτε η κοσμοσυρροή που σημειώθηκε στη διάρκεια του αποστολικού ταξιδιού του Πάπα Λέοντος του 14ου στη Γαλλία συνιστούν γεγονότα που μπορούν να παρακαμφθούν ως αδιάφορα ή ελάσσονος σημασίας για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Eνωσης.
Πολύ περισσότερο που τα μεν πρώτα αναδεικνύουν τις διαστάσεις που μπορεί να προσλάβει η στεγαστική κρίση στην Ευρώπη, πυροδοτώντας την ανατρεπτική δυναμική νέας μορφής κινημάτων κοινωνικής αλληλεγγύης, τα δε δεύτερα έρχονται να διαψεύσουν για μία ακόμα φορά εκείνους που διατείνονται ότι είναι η τσέπη εκείνη που καθορίζει κατά αποκλειστικότητα τις πολιτικές συμπεριφορές των ανθρώπων.
Και στις δύο περιπτώσεις οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης δείχνουν να συνέρχεται από τον λήθαργο στον οποίο την είχε βυθίσει ο παραλυτικός ατομισμός στα χρόνια της ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού. Ταυτόχρονα, όμως, προκύπτει ότι δεν είναι πια μόνο η Ακροδεξιά που έμεινε να κατέχει την τέχνη να σηκώνει από τον καναπέ τους απεγνωσμένους.
Αν το Παρίσι είχε να δει τον κόσμο του να ξεχύνεται στους δρόμους του από τότε που το έκανε για να γιορτάσει την απελευθέρωσή του από τους Γερμανούς και, αν τον είδε να το ξανακάνει μερικές δεκαετίες αργότερα για να πανηγυρίσει τον θρίαμβο του Φρανσουά Μιτεράν στις προεδρικές εκλογές του 1981, τώρα δύο πολύ πιο πρόσφατα παραδείγματα ίσως αποδεικνύουν ότι φθάνει στο τέλος της η πολιτική υπνοβασία των κοινωνιών της Δύσης.
Το ένα το έδωσε ο Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Το άλλο βρήκε τον δικό της τρόπο να το δώσει με τη νίκη της στο Βερολίνο η Die Linke της Eλιφ Eράλπ. Μένει να δούμε την τύχη που θα έχει το παράδειγμα που δίνει ο Μπρινό Ρεταγιό, ο σημερινός υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Μακρόν, αρχηγός των κεντροδεξιών ρεπουμπλικανών και υποψήφιος πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας στις εκλογές που πρόκειται να διεξαχθούν, την ώρα που ανώτατοι αξιωματούχοι των Βρυξελλών προειδοποιούν την κοινή γνώμη για έναν χειμώνα στη διάρκεια του οποίου προβλέπουν ότι μερικά εκατομμύρια κατοίκων της Γηραιάς Ηπείρου θα είναι αναγκασμένα να επιλέξουν είτε το κρύο είτε την πείνα.
Το πρόβλημα της Ευρώπης, λέει ο Ρεταγιό στη συνέντευξη που φιλοξένησε η «Monde» στις αρχές της εβδομάδας, είναι ότι «δίνει την εντύπωση στους λαούς της ότι παρακάμπτει τη Δημοκρατία». Να, λοιπόν, που μετά την Ακροδεξιά και τη μελανσονική Ακροαριστερά έρχεται και η παραδοσιακή Κεντροδεξιά να προστεθεί στους επικριτές της νομενκλατούρας των Βρυξελλών.
Δεν είναι, βέβαια, καθόλου τυχαίο ότι αυτής της Κεντροδεξιάς ηγείται ένας πιστός καθολικός επίγονος του Στρατηγού Ντε Γκωλ. Του ιδρυτή, δηλαδή, της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας που τη θεμελίωσε πάνω σε μια υπερβατική, μυστικιστική σχεδόν, αντίληψη για τον ρόλο του έθνους, του λαού και του κράτους.
Με το πνεύμα της θέλησε να είναι συμβατοί οι συνταγματικοί της θεσμοί. Με τη μεταφυσική τους υπόσταση θέλησε να εκπληρώσει το χρέος του στον Σαρλ Πεγκί. Στον γάλλο ποιητή και μέντορά του που σκοτώθηκε στη μάχη του Μάρνη, αφού προηγουμένως είχε θητεύσει στον σοσιαλισμό και τον αντικληρικανισμό των φοιτητικών του χρόνων, για να καταλήξει στον καθολικισμό και στον στρατευμένο πατριωτισμό για τον οποίο θυσιάστηκε στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου.
Να τι μπορεί να φαίνεται σήμερα αδιανόητο στα μάτια των τεχνοκρατών που διευθύνουν την Ευρωπαϊκή Ενωση, όχι όμως και σε εκείνα ενός ιδεολόγου της λαϊκής Δεξιάς όπως ο Ρεταγιό, που βλέπει ότι η τελευταία γεννήθηκε σε έναν κόσμο που σήμερα καταρρέει, επιστρέφοντας στη φυσική κατάσταση μιας τάξης που επιβάλλει η ισχύς και όχι το δίκαιο.
Υπό αυτές τις συνθήκες, λέει ο Ρεταγιό, η Ευρώπη δεν μπορεί να γίνει αυτό που ουδέποτε υπήρξε: ένα ενιαίο κράτος με έναν ομοιογενή λαό που αρνείται αυτό που πάντα υπήρξε, ο μεγάλος, δηλαδή, ελληνοϊουδαιοχριστιανικός πολιτισμός. Αν δεν ανακτήσει την ταυτότητά της, δεν υπάρχει περίπτωση να ανακτήσει την ισχύ της.
Γιατί απλούστατα είναι αδύνατον να υπάρξει μόνον ως Ευρώπη των αγορών. Το δοκίμασε έχοντας τη φιλοδοξία να γίνει η πρωτοπορία μιας ευημερούσας παγκοσμιοποίησης. Πλην όμως, αυτή την ξεπέρασε για να εξελιχθεί σε φάντασμά της. Να τι θα μπορούσε σήμερα να μεταφερθεί παρ’ ημίν ως πλατφόρμα για μια νέα πατριωτική Δεξιά. Σε τι θα διέφερε από την υφιστάμενη Ακροδεξιά; Στην άρνησή της, απαντά ο Ρεταγιό, να εκχωρήσει στο εθνικό δίκαιο τα πάντα και στο θυμικό τα πρωτεία που έχει σήμερα ο ορθός λόγος.














