«Η εποχή του Ουέστμινστερ φτάνει στο τέλος της»

Μπορεί η Ντάουνινγκ Στριτ να πιάστηκε εξαπίνης το Σαββατοκύριακο από την ωμή παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ στις εσωτερικές υποθέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου – κατά την επίσκεψή του στην Ιρλανδία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε μια ιρλανδική επανένωση «φανταστική εξέλιξη», ενώ είπε ότι δεν θα μιλήσει για την προοπτική ανεξαρτησίας της Σκωτίας «ακόμη» – όμως η χθεσινή ιστορική κοινή διακήρυξη των ηγετών της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας προκάλεσε έναν σχεδόν προαναγγελθέντα σεισμό στο Λονδίνο.

«Η εποχή του Ουέστμινστερ φτάνει στο τέλος της», αναφέρουν ως προς την πολιτική και διοικητική «καρδιά» του Ηνωμένου Βασιλείου οι συνυπογράφοντες το κείμενο, δεσμευόμενοι να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη ανεξαρτησίας, μέσω δημοψηφισμάτων. «Τα έθνη μας έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση», υπογραμμίζουν, δηλώνοντας πεπεισμένοι ότι το μέλλον τους «βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ», κόντρα στο Brexit που «έπληξε» την οικονομία. Καλούν μάλιστα τη βρετανική κυβέρνηση «να προετοιμάσει, σχεδιάσει και διευκολύνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις». «Κάθε ένα από τα έθνη μας έχει το δικαίωμα να καθορίσει το μέλλον του, με δημοκρατικά μέσα και σύμφωνα με τις επιθυμίες των πολιτών του», υπογραμμίζεται στην κοινή διακήρυξη του Κάρντιφ.

Σε αυτή την πρώτη στα χρονικά συνάντηση, που έγινε στην πρωτεύουσα της Ουαλίας, ο επικεφαλής της τοπικής αποκεντρωμένης κυβέρνησης και ηγέτης του ουαλικού κόμματος Plaid Cymru, Ριν απ Γιόρουερθ, υποδέχθηκε τον σκωτσέζο πρωθυπουργό και ηγέτη του Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP) Τζον Σουίνι, καθώς και τη Μισέλ Ο’ Νιλ, πρωθυπουργό της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρο του Σιν Φέιν, ενώ παρούσα ήταν και η πρόεδρος του κόμματος, Μέρι Λου Μακντόναλντ. Συναντήθηκαν υπό την ιδιότητά τους ως επικεφαλής εθνικιστικών κομμάτων και όχι των κυβερνήσεών τους, διευκρίνισαν, εν μέσω θύελλας αντιδράσεων και σφοδρών επικρίσεων από πολιτικούς αντιπάλους τους στο Κάρντιφ, στο Εδιμβούργο και στο Μπέλφαστ.

Ιστορικά, είναι η πρώτη φορά που και των τριών αποκεντρωμένων κυβερνήσεων ηγούνται ταυτόχρονα κόμματα που έχουν δεσμευτεί για αποχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο. Τώρα, οι ηγέτες τους ασκούν πίεση στον νέο πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Αντι Μπέρναμ, ο οποίος έχει θέσει την αποκέντρωση εξουσιών στην Αγγλία στο επίκεντρο της ατζέντας του. «Αναγνωρίζουμε ότι τα κόμματά μας έχουν διαφορετικές συνταγματικές θέσεις και ότι κάθε έθνος θα καθορίσει το μέλλον του με τον δικό του τρόπο και στον δικό του χρόνο», προσθέτουν.

Τη συνάντηση είχε προαναγγείλει την Κυριακή η «Telegraph». Η διοργάνωσή της επιταχύνθηκε και οριστικοποιήθηκε έπειτα από δηλώσεις του βρετανού πρωθυπουργού στη Βουλή των Κοινοτήτων την περασμένη εβδομάδα. Ανασκευάζοντας προηγούμενες περί απαιτούμενης «σαφής συναίνεσης», ο Μπέρναμ τόνισε ότι η διεξαγωγή δημοψηφισμάτων περί ανεξαρτησίας «δεν είναι στο τραπέζι». Ανάλογη στάση έχουν τηρήσει διαδοχικές κυβερνήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το δημοψήφισμα του 2014 στη Σκωτία, όταν το 55% των ψηφισάντων τάχθηκε κατά της ανεξαρτησίας. Εκτοτε, στην «εξίσωση» έχει προστεθεί και το Brexit.

Απτόητοι κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου, οι πρωθυπουργοί της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας τάχθηκαν υπέρ της διεξαγωγής  δημοψηφισμάτων – πιθανή μέσα στην επόμενη πενταετία τη χαρακτήρισε από την πλευρά του ο Τζον Σουίνι, έως το 2030 έκανε λόγο η Μισέλ Ο’ Νιλ. «Η συζήτηση για την ένωση [με την Ιρλανδία] είναι ζωντανή και οι άνθρωποι ενδιαφέρονται έντονα» όχι μόνο στη Βόρεια Ιρλανδία, αλλά και «σε διεθνή κλίμακα», τόνισε, σε μια σαφή νύξη στις δηλώσεις Τραμπ. Ο πρωθυπουργός της Ουαλίας αρνήθηκε πάντως να δώσει χρονοδιάγραμμα.

Υπό αυτό το πρίσμα, κρίσιμη για τα επόμενα βήματα αναμένεται να είναι η συνάντηση που προγραμματίζεται να έχουν τον Οκτώβριο οι ηγέτες των αποκεντρωμένων κυβερνήσεων με τον Αντι Μπέρναμ. «Ο πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί να φέρει αλλαγές και στα τέσσερα έθνη του Ηνωμένου Βασιλείου και πιστεύει ακράδαντα στην ένωση», τόνισε εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης. Στο μεσοδιάστημα, έγινε γνωστό ότι ο Μπέρναμ ακύρωσε το επίσημο πρόγραμμά του για χθες και σήμερα, λόγω θανάτου του πατέρα του, Ρόι, ο οποίος έπασχε από Αλτσχάιμερ.