Αν ζούσε ο… Τάσος Παπαδόπουλος: Θα έλεγε «ναι» ή ένα νέο «όχι»;

Οι περισσότεροι θυμούνται τον Τάσσο Παπαδόπουλο για το «όχι» του στο Σχέδιο Ανάν και την περίφημη φράση «παρέλαβα κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο, δεν θα παραδώσω “κοινότητα”» που εκφώνησε στο τηλεοπτικό διάγγελμα της 7ης Απριλίου 2004 όταν και κάλεσε τον λαό της Κυπριακής Δημοκρατίας να απορρίψει το τότε σχέδιο. Με βραχνή φωνή και συγκινημένος ο τότε Πρόεδρος, ηγήθηκε μιας άρνησης που για μερίδα του κυπριακού και ελληνικού πολιτικού συστήματος ήταν απλώς μια «μεγάλη χαμένη ευκαιρία» για το δυσεπίλυτο θέμα – που μας μην ξεχνάμε πως είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής.

Ο Τάσσος, όμως, δεν ήταν μόνον Πρόεδρος του «Οχι», αλλά και εκείνος που επί ημερών του η Κυπριακή Δημοκρατία μπήκε στην ΕΕ. Για να είμαστε ακριβείς με την προεργασία να πιστώνεται σε Κληρίδη, Κρανιδιώτη και Σημίτη.

Ηταν επίσης εκείνος που ανάμεσα σε άλλους παλιότερα είχε πει «Οχι» και στη Συνθήκη Ζυρίχης-Λονδίνου. Οι αντίπαλοί του λέγανε πως ποτέ δεν είπε και ένα «Ναι». Σήμερα; Τι θα έλεγε; Τώρα που το Κυπριακό μοιάζει να κινείται με πρωτοβουλία παραγόντων όπως του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που επισκέφθηκε τη Μεγαλόνησο αυτήν την εβδομάδα για επαφές και προώθηση του δικού του πρελούδιου ενός νέου (;) σχεδίου.

Καταρχάς, πιθανώς ο Τάσσος θα χαιρέτιζε μια προσπάθεια που επανεκκινείται εντός ΟΗΕ και ειδικά σε μια σημερινή γεωπολιτική συνθήκη που όλα κουνιούνται. Σκληρός ή μη ο πρώην ηγέτης ήταν και ρεαλιστής. Αυτό λένε όσοι τον ήξεραν βαθιά. Και αυτό πρέπει να ληφθεί σίγουρα υπόψη σε ένα σημείωμα του τύπου «Αν ζούσε ο Τάσσος». Σήμερα βέβαια δεν έχει ακόμη διαφανεί ένα νέο πιθανό πλαίσιο που θα θέσει σε κίνηση τις πλευρές – τύπου 2004. Κάποιοι λένε πως αν δεν μιλήσει ο Τραμπ για το θέμα δεν μπορεί να υπάρξει κάτι. Παρεμπιπτόντως οι σχέσεις Τραμπ- Γκουτέρες δεν είναι καλές. Οι όποιες τοποθετήσεις εξάλλου και σε Ελλάδα και σε Κύπρο είναι τώρα προσεκτικές. Λογικό. Μια τέτοια ήταν και του κόμματος του Τάσσου, του ΔΗΚΟ, στο οποίο σήμερα ηγείται ο γιος του και νομικός Νικόλας Παπαδόπουλος. «Οι επαφές του κ. Αντόνιο Γκουτέρες πρέπει να οδηγήσουν σε συγκεκριμένα επόμενα βήματα, περιλαμβανομένης της σύγκλησης διευρυμένης διεθνούς διάσκεψης, με σαφή στόχο την επιστροφή σε ουσιαστικές συνομιλίες επί της συμφωνημένης βάσης, των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και των αρχών του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου», ανέφερε. Με την αποσαφήνιση, όμως, στο ίδιο κείμενο πως «η έκδοση τουρκικής NAVTEX κατά τις ημέρες της παρουσίας του γενικού γραμματέα στην Κύπρο αποτελεί ακόμη μία ενέργεια που υπονομεύει το αναγκαίο κλίμα και αποκαλύπτει τη διάσταση μεταξύ των διακηρύξεων της Αγκυρας και της πραγματικής της στάσης». Ενα απόσπασμα που θα μπορούσε να είχε γράψει ο ίδιος ο Τάσσος σήμερα.

Ο οποίος αν ζούσε και ως πρώην πια Πρόεδρος θα επιδείκνυε κι αυτός κινητικότητα. Καθισμένος από χάραμα στο υπέροχο δικηγορικό του γραφείο, στην ζεστή λόγω θέρους Λευκωσία, θα διάβαζε τον Τύπο και θα σκρόλαρε στα κυπριακά και βρετανικά σάιτ. Λίγο μετά θα άρχιζε τα τηλέφωνα και τις συναντήσεις. «Αντόνιο χαίρε. Εδώ Τάσσος. Χαιρετίζω τις πρωτοβουλίες σου. Κυρίως την αναφορά σου στην Κύπρο και όχι ξεχωριστά σε δύο κρατικές οντότητες. Λύση πρέπει να δοθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Εμείς είμαστε εδώ. Στο λέει ένας μαχητής της ΕΟΚΑ. Ενας πρώην ΠτΔ. Ενας άνθρωπος που έχει μετάσχει στην ζωή του νεότατος δε στις διαπραγματεύσεις για τη συνθήκη Ζυρίχης-Λονδίνου. Ενας Κύπριος και ευρωπαίος πολίτης και νομικός». Κάπως έτσι θα εξελισσόταν το πρώτο τηλεφώνημα του αείμνηστου Τάσσου στον Γκουτέρες.

Λίγο μετά ο ίδιος θα κατευθυνόταν στα κεντρικά γραφεία του ΔΗΚΟ (στη Λεωφόρο Γεωργίου Γρίβα Διγενή). Ο νυν πρόεδρος του κόμματος και γιος του Νικόλας τον περιμένει και πίνουν μαζί κρύο τσάι. «Θα δούμε πώς θα το πάνε Νίκο. Πάντως, ότι πήγε στο ψευτοπροεδρικό και είδε τον Ερχιουρμάν δεν είναι καλό σημάδι. Ο Γκουτέρες φεύγει και θέλει να αφήσει κάτι πίσω. Δεν θα του βγάλουμε εμείς τιμητική σύνταξη. Κανείς δεν παίζει με την Εισβολή και τον λαό μας. Κάνανε και Navtex οι Τούρκοι, αυτό λέει πολλά…».

Ο Τάσσος έχει σηκωθεί και κοιτάει από τα παράθυρα έξω την ζεματισμένη Λευκωσία. Ο βαρύς κλιματισμός δεν διαπερνάει το βαρύ αγγλικό κοστούμι του. Ούτε οι αισιόδοξες νότες από την Αθήνα και από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Εχει δει πολλά. Μέχρι και ένα κακό εφιάλτη είδε πρόσφατα πως πέθαινε και λίγους μήνες μετά κλέβανε τη σορό του. Τρόμος. Λίγο μετά αποχωρεί με έγνοια για τις εξελίξεις, ιδίως εκείνη την έγνοια του μάχιμου που έχει γίνει επίτιμος και δεν μπορεί να έχει πιο άμεση και ενεργητική εμπλοκή.

Ο κόσμος στον δρόμο τον χαιρετά θερμά, πάντα υπάρχει βέβαια από κάποιους ο σκελετός του Σχεδίου Ανάν. Αυτά όλα αν ζούσε σήμερα ο Τάσσος. Σε μια Κύπρο, 52 χρόνια μετά τη διπλή εισβολή, που μετράει χαμένα (;) σχέδια. Από του Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι (1992) μέχρι το Κραν Μοντανά (2017). Σήμερα είμαστε μακριά από σχέδιο. Κοντά, όμως, σε νέο πιθανό οδικό χάρτη επανεκκίνησης συνομιλιών. Κυρίως, σε μια εντελώς νέα γεωπολιτική συνθήκη που δεν είναι και η ασφαλέστερη για κανέναν. Πενήντα δύο χρόνια είναι πολλά. Μια λύση δεν πρέπει να κείται μακράν. Μπορεί και ο Τάσσος να το έλεγε.