Περίπου 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου και άλλοι 4.000 του ΟΓΑ, που είχαν υποστεί περικοπές από το 2020, θα δουν άμεσα (πιθανόν από τις συντάξεις του Σεπτεμβρίου) η σύνταξή τους να αυξάνεται κατά 50%. Δηλαδή, αν μια συνταξιούχος που ελάμβανε σύνταξη χηρείας 800 ευρώ, είχε υποστεί επί 6 χρόνια περικοπές και ελάμβανε μόλις 446 ευρώ, που είναι το κατώτατο όριο για τις συντάξεις χηρείας, από τον Σεπτέμβριο θα λαμβάνει και πάλι 800 ευρώ.
Ωστόσο δεν προβλέπεται η επιστροφή αναδρομικών από τις κομμένες συντάξεις. Επισημαίνεται ότι από τα μέτρα για τις συντάξεις χηρείας που ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της πρόβλεψης του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία η σύνταξη χηρείας έπρεπε να μειωθεί κατά 50% μετά την τριετία, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει και δική του σύνταξη.
Στην πράξη, το ποσοστό της σύνταξης του θανόντος που καταβαλλόταν στον δικαιούχο θα έπρεπε να περιοριστεί από το 70% στο 35%. Αν και η διάταξη θα είχε εφαρμογή, στην πράξη, από το 2020 (τουλάχιστον τρία χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου, στις 14 Μαΐου 2016) δεν εφαρμόστηκε παρά για 8.500 συνταξιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ. Στον αντίποδα, για περίπου 75.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, που προέρχονται στην πλειονότητά τους από τον ιδιωτικό τομέα, η εκκρεμότητα παρέμενε ανοιχτή, δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο για τις μελλοντικές αποδοχές όσο και για το ενδεχόμενο αναζήτησης αναδρομικών από τον ΕΦΚΑ.
Με τη νέα ρύθμιση, αυτοί οι περίπου 75.000 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του ιδιωτικού τομέα απαλλάσσονται οριστικά από αυτή την απειλή. Ο νόμος προέβλεπε ότι η σύνταξη χηρείας έπρεπε να μειωθεί κατά 50% μετά την τριετία, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει και δική του σύνταξη. Θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος και μετά την πάροδο της τριετίας, χωρίς καμία μείωση, ενώ παράλληλα θα διαγραφεί και κάθε πιθανή υποχρέωση επιστροφής ποσών για το διάστημα κατά το οποίο η περικοπή δεν εφαρμόστηκε.
Παράδειγμα
Για παράδειγμα, αν κάποιος ασφαλισμένος λάμβανε σύνταξη 1.200 ευρώ, η σύνταξη χηρείας προς τη σύζυγό του, μετά τον θάνατό του, αντιστοιχεί στο 70%, δηλαδή στα 840 ευρώ. Με το προηγούμενο καθεστώς, εάν ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη, μετά την τριετία το ποσό έπρεπε να μειωθεί στα 420 ευρώ. Με τη νέα διάταξη, τα 840 ευρώ διατηρούνται στο ακέραιο, χωρίς καμία περικοπή. Εξάλλου, άλλη ρύθμιση έρχεται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τη σώρευση δύο εθνικών συντάξεων.
Σήμερα, περίπου 122.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία δεύτερη μέσω της σύνταξης χηρείας. Με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο και την ερμηνεία που ακολούθησε την απόφαση του ΣτΕ, υπήρχε ο κίνδυνος να καταργηθεί η δεύτερη εθνική σύνταξη, οδηγώντας σε μέση μηνιαία απώλεια περίπου 312 ευρώ. Η νέα διάταξη προβλέπει ρητά ότι στις συντάξεις χηρείας θα συνεχίσει να καταβάλλεται και η δεύτερη εθνική σύνταξη, καθώς αυτή δεν προκύπτει από δεύτερο προσωπικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα αλλά από μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου. Με τον τρόπο αυτό δεν θα υπάρξει μείωση για περισσότερους από 120.000 συνταξιούχους.
