Η αποτελεσματική μείωση της LDL («κακής») χοληστερόλης αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν από τους βασικότερους πυλώνες πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ωστόσο, σημαντικός αριθμός ασθενών είτε δεν επιτυγχάνει τους θεραπευτικούς στόχους είτε δεν λαμβάνει την κατάλληλη υπολιπιδαιμική αγωγή, παρά το γεγονός ότι τη χρειάζεται.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο του συνεδρίου Primary Care Show στο Μπέρμιγχαμ, όπου ειδικοί επισήμαναν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στην καθημερινή κλινική πρακτική. Ολοι συμφωνούμε ότι η επίτευξη των στόχων εξαρτάται από τις κατευθυντήριες οδηγίες που ακολουθούνται. Οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας είναι αυστηρές, με στόχους ≤100 mg/dl για ασθενείς υψηλού κινδύνου, ≤70mg/dl mmol/L για πολύ υψηλού κινδύνου και ≤55 mg/dl για όσους διατρέχουν εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο.
Οι στατίνες εξακολουθούν να αποτελούν τη θεραπεία πρώτης γραμμής, ωστόσο πλέον υπάρχουν και άλλες αποτελεσματικές επιλογές, όπως η εζετιμίμπη, το βεμπεδοϊκό οξύ, οι αναστολείς pcsk και η ινκλισιράνη. Οι ειδικοί υπογράμμισαν ότι η έγκαιρη χορήγηση συνδυαστικής θεραπείας μπορεί να οδηγήσει ταχύτερα στην επίτευξη των στόχων, καθώς ο απλός διπλασιασμός της δόσης μιας στατίνης δεν αρκεί για την αποτελεσματική μείωση των επιπέδων της LDL στις περισσότερες των περιπτώσεων.
Εξίσου σημαντικό θεωρείται το ζήτημα της ενημέρωσης τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των ίδιων των ασθενών αφού πολλοί άνθρωποι δεν υποβάλλονται καν σε έλεγχο χοληστερόλης ή τα αποτελέσματα δεν αξιολογούνται σωστά. Ως αποτέλεσμα, αρκετοί ασθενείς αγνοούν ότι βρίσκονται εκτός θεραπευτικών στόχων.
Πρόκληση παραμένει και η διστακτικότητα ορισμένων ασθενών να λάβουν στατίνες, κυρίως λόγω φόβου για ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, σήμερα τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που αποδίδονται στις στατίνες δεν επιβεβαιώνονται στις μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες. Παράλληλα, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι στατίνες αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας, ενώ ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ακόμη και προστατευτική δράση έναντι της αγγειακής άνοιας.
Οι ειδικοί κατέληξαν ότι η καλύτερη ενημέρωση, η συστηματική παρακολούθηση των επιπέδων χοληστερόλης, η εξατομίκευση της θεραπείας και η ενεργός συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότερη πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων στην πρωτοβάθμια φροντίδα.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών
