Η αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης χανταϊού βασίστηκε σε συντονισμένη διεθνή απόκριση, η οποία περιλάμβανε ενδελεχείς επιδημιολογικές έρευνες, απομόνωση των κρουσμάτων και κλινική διαχείριση, ιατρικές διακομιδές, εργαστηριακό έλεγχο, επαναπατρισμό επιβατών και πληρώματος από το πλοίο και διεθνή ιχνηλάτηση επαφών, καθώς και μέτρα καραντίνας και ιατρικής παρακολούθησης.
Μάλιστα, η ιχνηλάτηση και ιατρική παρακολούθηση των επαφών των κρουσμάτων πραγματοποιήθηκε σε 33 χώρες. Σε αυτές τις επαφές περιλαμβάνονταν επιβάτες και μέλη του πληρώματος του πλοίου, επαφές του κρούσματος στα νησιά στον Νότιο Ατλαντικό, επαφές από δύο διαφορετικές διεθνείς πτήσεις, καθώς και επαγγελματίες υγείας και προσωπικό αεροδρομίου που είχαν έρθει σε επαφή με κρούσματα πριν από την ανακοίνωση της επιδημικής έκρηξης. Έως τις 2 Ιουλίου 2026, 317 επαφές υψηλού κινδύνου ολοκλήρωσαν την καραντίνα και την ιατρική παρακολούθηση από τις τοπικές υγειονομικές αρχές στις χώρες όπου επαναπατρίστηκαν, διακομίστηκαν ή ταυτοποιήθηκαν. Επίσης, 336 επαφές χαμηλού κινδύνου ολοκλήρωσαν την αυτοπαρακολούθηση.
Στο πλαίσιο αυτό ο ΠΟΥ, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και οι εθνικές υγειονομικές αρχές δημιούργησαν στενές γέφυρες συνεργασίας. Βασικές προτεραιότητες ήταν η άμεση ανταλλαγή πληροφοριών, η διεθνής ιχνηλάτηση και η παρακολούθηση των επαφών, καθώς και η διερεύνηση της πηγής έκθεσης και των επιδημιολογικών συνδέσεων των κρουσμάτων. Παράλληλα, υλοποιήθηκαν ερευνητικές δράσεις για την καλύτερη κατανόηση της μετάδοσης του ιού Andes (ANDV) και των παραγόντων που σχετίζονται με σοβαρή νόσο. Ο ΠΟΥ εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες, διοργάνωσε διεθνείς ενημερώσεις και υποστήριξε τόσο την έρευνα όσο και την ανάπτυξη των εργαστηριακών διαγνωστικών διαδικασιών.
Παρούσα εκτίμηση κινδύνου
Η επιδημική έκρηξη του χανταϊού ANDV που σχετίζεται με το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, σύμφωνα με τον ΠΟΥ δεν αποτελεί πλέον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και δεν αναμένεται περαιτέρω μετάδοση που να σχετίζεται με τη συγκεκριμένη επιδημική έκρηξη. Ο ιός ANDV παραμένει ενδημικός στη Νότια Αμερική και σχετίζεται με το πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό, και υψηλή θνητότητα. Η μεταδοτικότητα του ιού παραμένει χαμηλή, απαιτώντας στενή και παρατεταμένη έκθεση, και συνήθως οδηγεί σε χρονικά και χωρικά περιορισμένες συρροές κρουσμάτων.
Παρότι τα χαρακτηριστικά του «κλειστού περιβάλλοντος» στο κρουαζιερόπλοιο όπου συνέβη η επιδημική έκρηξη του συμβάντος πιθανότατα διευκόλυνε τη μετάδοση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, τα επιδημιολογικά δεδομένα και η γονιδιωματική ανάλυση υποδεικνύουν ότι η αρχική μετάδοση προήλθε είτε από επαφή με μολυσμένο ζώο είτε με μολυσμένο άτομο, και στη συνέχεια ακολούθησαν μεμονωμένα περιστατικά δευτερογενούς μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο, χωρίς ενδείξεις συνεχιζόμενης μετάδοσης.
Η ολοκλήρωση της περιόδου παρακολούθησης 42 ημερών για όλες τις ταυτοποιημένες επαφές, χωρίς περαιτέρω ανίχνευση επιπλέον δευτερογενών κρουσμάτων, καταδεικνύει την αποτελεσματική αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης, επιβεβαιώνοντας τον αποτελεσματικό περιορισμό της. Επιπλέον, τα μέτρα πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων εξακολουθούν να εφαρμόζονται για τη διαχείριση των δύο κρουσμάτων που παραμένουν νοσηλευόμενα.
Ο Δημήτρης Παρασκευής είναι καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ
