Προβοκάτσια

Πριν από σαράντα χρόνια ο Τζίμης Πανούσης κυκλοφόρησε τον δίσκο «Κάγκελα παντού». Ενα από τα κομμάτια ήταν πρόζα. «Ιστορία για αγρίους». Ο μακαρίτης μάς μεταφέρει μία συγκλονιστική ιστορία που του αφηγήθηκε φίλος. Ως μουσικό «χαλί» ακούμε το «Παιδιά σηκωθείτε». Λέει, λοιπόν, ο Τζίμης:

«Αν δεν ήξερα καλά τον Γρηγόρη, δεν θα πίστευα λέξη απ’ την απίθανη ιστορία που μου μετέφερε. Οχι ότι δεν λέει κι αυτός τις υπερβολές του, αλλά εδώ μιλάμε για γεγονότα τεκμηριωμένα. Ο θείος του, που τον είχα δει κάνα δυο φορές στο σπίτι του Γρηγόρη, είχε ένα οικόπεδο στην Πελοπόννησο. Είχε βάλει και ένα λυόμενο μέσα και επειδή είχε πρόβλημα με το νερό έκανε γεώτρηση να φτιάξει πηγάδι. Είχανε κάνει κι άλλοι στην περιοχή κι οι περισσότεροι είχαν επιτυχία.

Το νερό όμως που βρήκε ο θείος ήτανε κόκκινο. Και δεν ήτανε νερό, ήτανε αίμα. Κουβάδες ολόκληρους έβγαλε ο θείος, δεν στέρευε με τίποτα. Τρελάθηκε. Πήρε και δείγμα το πήγε στο Χημείο του Κράτους για ανάλυση. Αίμα του είπαν ήτανε, κανονικό, ανθρώπινο, ανακατεμένο πολλές ομάδες μαζί. Είχε όμως λέει και κάτι κομμάτια σίδερο μέσα.

Ξανάριξε τον κουβά και το μυστήριο λύθηκε. Εχυσε το πηκτό αίμα και στον πάτο του κουβά ξεπρόβαλλε ένα κονσερβοκούτι ανέπαφο. Δεν ήθελε πολύ να καταλάβει, ήτανε και το οικόπεδο δύο – τρία χιλιόμετρα απ’ του Μελιγαλά. Κάτι γινότανε λοιπόν με την ομώνυμη πηγάδα. Μαθεύτηκε και στο χωριό και γινότανε διαδήλωση μέρα – νύχτα. Μαύρο καλοκαίρι πέρναγε ο θείος. Ηρθανε και απ’ τη Νέα Δημοκρατία του δίνανε όσο όσο να το αγοράσουνε το οικόπεδο να χτίσουνε και εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Βαρβάρα την προστάτιδα της χωροφυλακής. Αλλά ο θείος δεν σήκωνε κουβέντα. Παλιός αριστερός, βλέπεις, ανένδοτος. Σφράγισε το πηγάδι, έκλεισε το οικόπεδο, γύρισε στην Αθήνα. Το είχε λύσει το μυστήριο ο θείος. Το είπε μάλιστα καμαρώνοντας και στον ανιψιό του: “Προβοκάτσια, Γρηγόρη μου! Προβοκάτσια”».

Φταίει κάποιος άλλος

Μαχαιρώματα, δολοφονίες οπαδικής βίας. Τρομοκρατικές ενέργειες. Βία στο Αριστοτέλειο. Ψηφοφόροι της Ακρας Δεξιάς. Παραθρησκευτικές οργανώσεις που συνδέονται με πλούσια μοναστήρια. Ενα σκοτεινό σύμπαν που συμπυκνώνεται μέσα σε μία πόλη. Πρόκειται, άραγε, για ιδιαιτερότητα της Θεσσαλονίκης ή, απλώς, το μικρό μέγεθος, σε σχέση με την Αθήνα, αναδεικνύει εμφατικά τις παθογένειες; Νομίζω ότι ισχύουν και τα δύο. Η πόλη γνωρίζει πώς να συντηρεί τα άκρα. Από το πογκρόμ στο Κάμπελ μέχρι την περιπολία του Ρουβίκωνα. Και από τη δολοφονία του Λαμπράκη μέχρι τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα. Και πάντα φταίει κάποιος άλλος. Ισως η Αθήνα, το σύστημα, το κατεστημένο. Θα το μουρμουρίζει ο ταξιτζής στην μποτιλιαρισμένη Εγνατία. Και έτσι όπως φρενάρει και ξεκινάει απότομα, θα πηγαίνει μπρος – πίσω ο Παΐσιος που κρέμεται από τον καθρέφτη.

Αγριοι στα κλουβιά τους

Τι είναι αυτό που επιτρέπει στα άκρα να απλώνουν πλοκάμια στη Θεσσαλονίκη; Γιατί είναι η πόλη του Βελόπουλου, του Ψωμιάδη, της Λατινοπούλου και του Παπαθεμελή; Και γιατί το ποδοσφαιρικό οπαδιλίκι ρυθμίζει τη στάθμη της κοινωνικής έντασης; Από πού ξεπηδούν αυτοί οι αντιεξουσιαστές-καλικάντζαροι; Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με ισχυρή ταυτότητα, έντονη αίσθηση περιφέρειας απέναντι στην Αθήνα, βαρύ ιστορικό φορτίο και διαχρονική πολιτική πόλωση. Αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν πρόσφορο έδαφος ώστε κατά περιόδους να ευδοκιμούν τόσο η λαϊκιστική Δεξιά όσο και οι ακραίες αντιεξουσιαστικές ομάδες. Συνεπώς είναι ένα ιδανικό πεδίο συγκρούσεων. Βέβαια οι τύποι που δέρνουν, χουλιγκανίζουν και δολοφονούν δεν έχουν επίγνωση αυτών των συνθηκών ούτε θα συμφωνούσαν με αυτήν την ανάλυση. Είναι όμως τόσο περιχαρακωμένοι στον μικρόκοσμό τους, σαν εξαγριωμένα θηρία στα κλουβιά τους. Και όταν βρεθούν έξω από τα κάγκελα, αρχίζει το δράμα που η πόλη συνήθισε να παρακολουθεί.

Ο star που έσβησε

Ο Λάμπρος Κωνσταντάρας κατάφερε να κάνει καριέρα ως καρικατούρα ενός ρόλου που δεν κατάφερε να υπηρετήσει στη νιότη του. Του ζεν πρεμιέ. Ο Βασίλης Λεβέντης είδε το μεγάλο του όνειρο να πραγματοποιείται όχι για την πολιτική του πρόταση, αλλά ως διαμαρτυρία και σαρκασμός απέναντι στο πολιτικό σύστημα. Δεν έχει καμία σημασία. Το έζησε. Δεν ξέρουμε αν έφυγε πλήρης ή με παράπονο. Αλλά ποια ζωή τα προσφέρει όλα; Καμία.