Σε επίπεδο εικόνας, η σύνοδος αυτής της εβδομάδας μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ σκηνοθετήθηκε με προσεκτικό τρόπο, ώστε να αποτυπώνει την ισοτιμία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Η (λιγότερο φωτογενής) ουσία της συνόδου, όμως, ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη σημασία.
Στο ζήτημα του εμπορίου, η διμερής συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Οκτώβριο του 2025 στο Μπουσάν ανέκοψε την εφαρμογή του μεγαλύτερου μέρους των τιμωρητικών δασμών του Τραμπ, ενώ η Κίνα συμφώνησε να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Οι οικονομικές επιπτώσεις που έχει η παράταση αυτής της εκεχειρίας και για το 2027 δύσκολα μπορούν να υπερεκτιμηθούν. Καθώς στην Κίνα αναλογεί σχεδόν το 85% των παγκοσμίως παραγόμενων σπάνιων γαιών και το 90% εκείνων με μαγνητικές ιδιότητες, ο σταθερός εφοδιασμός απομακρύνει με τη μία ένα σοβαρό εμπόδιο που αντιμετώπιζαν οι βιομηχανίες της Δύσης.
Oσον αφορά στην Κίνα, από την άλλη, το πιο άμεσο όφελος έχει να κάνει με τη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Αλλωστε, κατά τη διάρκεια του ενάμισι τελευταίου έτους, το μεγαλύτερο κόστος γι’ αυτήν δεν προερχόταν από κάποια συγκεκριμένη πολιτική των ΗΠΑ ή δήλωση του Τραμπ, αλλά από το σύννεφο της αβεβαιότητας που κάλυπτε τη διεθνή οικονομία. Η κανονικοποίηση της κατάστασης θα επιτρέψει στις εταιρείες όλου του κόσμου – και όχι μόνο τους κινέζους εξαγωγείς – να επιστρέψουν στον συνήθη σχεδιασμό τους.
Η δεύτερη πιθανή συνέπεια της συνόδου έχει να κάνει με τα Στενά του Ορμούζ. Η ΙΕΑ έχει χαρακτηρίσει το κλείσιμό τους από το Ιράν ως τη μεγαλύτερη διαταραχή που έχει γνωρίσει η αλυσίδα εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Πράγματι, περίπου το 20% του αργού και του LNG που διακινήθηκαν το 2024 μέσω θαλάσσης διέσχισαν τα Στενά, με το 84% της παραπάνω ποσότητας να έχει προορισμό την Ασία – και το 70% την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότιο Κορέα.
Ετσι, εάν αποδειχθεί ότι η σύνοδος δημιούργησε τις συνθήκες για τη βιώσιμη επαναλειτουργία του Ορμούζ – με την Κίνα να πιέζει το Ιράν, όντας ο μεγαλύτερος πελάτης του πετρελαίου του και τις ΗΠΑ να αίρουν το μπλοκάρισμα που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια – η διεθνής οικονομία θα μπορούσε να ανακτήσει το ένα πέμπτο των προμηθειών της σε υδρογονάνθρακες.
Παρ’ όλ’ αυτά, οφείλουμε να επισημάνουμε τρεις κινδύνους που παραμένουν. Πρώτον, η χαλάρωση της Κίνας στις εξαγωγές σπάνιων γαιών θα παραμείνει μερική, ώστε να αποθαρρύνει όχι μόνο τις ΗΠΑ από μελλοντική κλιμάκωση των δασμών ή των δικών τους περιορισμών στις εξαγωγές, αλλά και τους Ευρωπαίους και άλλους από το να τις υποστηρίξουν ή να επιβάλουν τα δικά τους ανάλογα μέτρα.
Δεύτερον, ό,τι και να συμβεί με τα Στενά του Ορμούζ, θα εξαρτάται από μία εκεχειρία η οποία έχει αποδειχθεί εύθραυστη, καθώς το Ιράν έχει αποδείξει πως είναι σε θέση να τα κλείνει κατά βούληση. Τέλος, κάθε διαπραγμάτευση που έγινε στη σύνοδο μπορεί να ακυρωθεί ανά πάσα στιγμή από τη στιγμή που ο γνωστός για τις ευμετάβλητες θέσεις του πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επιστρέψει στην Ουάσιγκτον.
Εν κατακλείδι, η επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα, όπως και η αντίστοιχη του Σι στις ΗΠΑ που σχεδιάζεται για τον Σεπτέμβριο, δεν θα θέσουν τέλος στην εποχή του στρατηγικού ανταγωνισμού. Oμως, εάν καταφέρουν να μειώσουν την πιθανότητα περαιτέρω κλιμάκωσης ή ατυχημάτων, τότε θα έχουν προσφέρει πολλά στη διεθνή οικονομία.
Ο Shang-Jin Wei είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος στην Ασιατική Αναπτυξιακή Τράπεζα, καθηγητής στο Κολούμπια
