«Η δημοκρατία μας αποκτά το ουσιαστικό της νόημα όταν το κράτος μετατρέπεται σε συνεργάτη του πολίτη, ενσωματώνοντας τη ριζοσπαστική ευαισθησία απέναντι στις σύγχρονες διαρθρωτικές αδικίες». Καλό. Αν το ήξερα πριν από σαράντα χρόνια θα το έλεγα στο αμφιθέατρο. Και μετά θα πρότεινα «Ολιστικό Πλαίσιο Ασφάλειας: Κατοχύρωση της εργασιακής, περιβαλλοντικής, επισιτιστικής και ενεργειακής ασφάλειας ως θεμελιωδών δικαιωμάτων και όχι ως κενών συνθημάτων».
Αυτό είναι πιο καλό. Γιατί χρησιμοποιείς ένα κενό σύνθημα προκειμένου να καταγγείλεις την κενολογία των κλισέ. Πρόκειται για αποσπάσματα από το μανιφέστο Τσίπρα. Αλλά, εντάξει. Κάθε φαγητό θέλει τη σάλτσα του και κάθε πακέτο τη συσκευασία του. Ενα κείμενο χωρίς τις αντίστοιχες φιοριτούρες δεν έχει θέση στη βιβλιοθήκη της Αριστεράς. Το ερώτημα είναι τι βρίσκεται κάτω από τη σάλτσα και μέσα στο κουτί. Ενα πλέγμα, μία θεωρητική πλατφόρμα που θα λειτουργήσει ως αφορμή ή και πρόσχημα για τη συμπόρευση του προοδευτικού χώρου υπό την καθοδήγηση του Αλέξη Τσίπρα. Θεμιτό. Πιθανότατα και χρήσιμο.
Ομως είναι πολλές οι λέξεις και λίγες οι προτάσεις. Μπορεί το μανιφέστο να δόθηκε στη δημοσιότητα εν μέσω τριημέρου, αλλά δεν νομίζω ότι θα ήταν πολλοί οι πολίτες που διάβασαν επτά χιλιάδες λέξεις – αυτό είναι σχεδόν ανέφικτο την εποχή που διατρέχεις κείμενα από την οθόνη του κινητού. Ούτε πιστεύω ότι στο πρωτομαγιάτικο τραπέζι άνοιξαν κουβέντες, πάνω από τη χωριάτικη, για το επικείμενο ραντεβού Κεντρώων και Οικολόγων στου Τσίπρα.
Αντιθέτως, το κείμενο θα έβρισκε μεγαλύτερη ανταπόκριση αν μας εξηγούσε, με τη χρήση οδικού χάρτη, τι προτείνει ο Τσίπρας και η ομάδα των σοφών του για θέματα που έχουν υπαρξιακή σημασία για τη χώρα. Δεν υπάρχει ούτε μία λέξη για το Δημογραφικό. Και όμως, αυτό έπρεπε να βρίσκεται στη γραμμή αφετηρίας του κειμένου. Να μας περιγράψουν πώς θα είναι η χώρα το 2070 και τι σκοπεύουν να κάνουν για τη δημογραφική της τόνωση. Να μας εξηγήσουν αν θα κρατικοποιήσουν τράπεζες ή τη ΔΕΗ, για φθηνή ενέργεια. Δεν το έκαναν. Αντί να ανοίξουν τα χαρτιά τους, έβαλαν πολλές τράπουλες στο τραπέζι. Μάλλον σκέφτονται να φτιάξουν πύργο με τραπουλόχαρτα.
Το ελεγχόμενο χάος
Ο Λευκός Οίκος ανήρτησε ένα βίντεο στο οποίο ο πρόεδρος εμφανίζεται να λέει αδιάκοπα τη λέξη «Winning» (Νικώντας) επί μία ώρα. Δεν ξέρω αν προβάρουν βασανιστήρια για το Γκουαντάναμο ή αν πρόκειται για επικοινωνιακό εύρημα. Η αμέσως επόμενη ανάρτηση μας δείχνει το κυνήγι του μετανάστη, στο Κεντάκι. Ακούμε τρομπέτες και βλέπουμε έφιππους ρέιντζερς με λάσο να συλλαμβάνουν έναν κακομοίρη. Γιατί το κάνουν αυτό; Είναι γέννημα ψυχικής αστάθειας ή στοχευμένη στρατηγική; Το δεύτερο. Λέγεται Flood the Zone. Να πλημμυρίσεις τα πάντα με εκκεντρικό περιεχόμενο.
Παράγεις τεράστιο όγκο θορύβου για να αποσυντονίσεις. Αυτή η επικοινωνία δεν χρειάζεται ουσία. Αρκεί να είναι viral, συγκρουσιακή και να διατηρεί την προσοχή του κοινού. Είναι μία στρατηγική ελεγχόμενου χάους με βασικό σκοπό να αποδυναμώσει τον ορθολογικό διάλογο. Αυτό που σου φαίνεται παλαβό, έχει ολόκληρη επιστήμη πίσω του. Και ναι, το αντιγράφουν και εδώ. Δείτε τον υπουργό που διακρίνεται στο Χ για τις αναρτήσεις του. Παίρνει το ίδιο πιάτο και απλώς του βάζει φετούλα και ελίτσες.
Τι αξίζει στην πολιτική
Ο αείμνηστος Γιώργος Κατσιφάρας διατηρεί την παρουσία του στη συλλογική μνήμη λόγω της κομψότητας που διέκρινε τις ενδυματολογικές του επιλογές και τη φράση του για τον θυρωρό. «Αν δεν υπήρχε ο Ανδρέας, δεν θα μας ήξερε ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας μας». Η ειλικρίνεια και η ευστοχία της παραδοχής την κατέστησαν διαχρονική. Διαβάζοντας και ακούγοντας την γκρίνια βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας για το «σύστημα Μαξίμου», σκέφτομαι ότι η φράση μπορεί να ραφτεί στα μέτρα τους, όπως τα ωραία κοστούμια του Κατσιφάρα. Διότι αρκετοί εξ αυτών δεν δύνανται να ισχυριστούν ότι κουβάλησαν τον Μητσοτάκη στις πλάτες τους και τον έβαλαν στο Μαξίμου. Συνέβη μάλλον το αντίστροφο. Και ίσως αυτό να τους θυμώνει. Γιατί τώρα που ο Μητσοτάκης φθείρεται, οι ίδιοι αποσυντίθενται. Και στην πολιτική τίποτα δεν αξίζει περισσότερο από το τομάρι σου.
Ο star της ημέρας
Δεν ξέρω αν ο Νικόλας Φαραντούρης είναι μεταγραφή αεροδρομίου για το ΠΑΣΟΚ. Ομως στο σημερινό επικοινωνιακό περιβάλλον, μπορεί να παίξει καλή μπάλα. Πάμε σε εκλογές ακραίας πόλωσης και ο ψηφοφόρος – τηλεθεατής πρέπει να βλέπει πρόσωπα με έντονο αποτύπωμα, ακόμα και αν, μερικές φορές, αγγίζουν τα όρια της εκκεντρικότητας. Ο Φαραντούρης το έχει αυτό. Δεν βαριέσαι όταν τον βλέπεις.
